લક્ષ્મીસ્સરસ્વતી ગઙ્ગા તિસ્રો ભાર્ય્યા હરેરપિ
લક્ષ્મી, સરસ્વતી અને ગંગા—આ ત્રણેય હરિની પત્નીઓ છે.
ચકાર સૈકદા ગઙ્ગા વિષ્ણોર્મુખનિરીક્ષણમ્
એક વખત ગંગાએ વિષ્ણુના મુખને તાકી ને જોયું.
વિભુર્જહાસ તદ્વક્ત્રં નિરીક્ષ્ય ચ મુદા ક્ષણમ્
પ્રભુએ આનંદથી થોડો ક્ષણ માટે ગંગાના ચહેરા તરફ જોઈને સ્મિત કર્યું.
બોધયામાસ તાં પદ્મા સત્ત્વરૂપા ચ સસ્મિતા 2.6.
પછી પદ્માએ, જે સત્વરૂપ હતી, હળવી સ્મિત સાથે ગંગાને સમજાવ્યું.
ઉવાચ ગઙ્ગાં ભર્ત્તારં રક્તાસ્યા રક્તલોચના
લાલ ઓઠ અને લાલ આંખોવાળી ગંગાએ પોતાના પતિને સંબોધન કર્યું.
સરસ્વત્યુવાચ ધર્મિષ્ઠસ્ય વરિષ્ઠસ્ય વિપરીતા ખલસ્ય ચ
સરસ્વતી બોલી: ધર્મી, શ્રેષ્ઠ અને વિપરીત દુષ્ટ લોકોમાં,
જ્ઞાતં સૌભાગ્યમધિકં ગંગાયાં તે ગદાધર
હે ગદાધર, મને સમજાયું કે ગંગાને તારી કરતાં વધારે સૌભાગ્ય છે.
ગંગાયાઃ પદ્મયા સાર્દ્ધં પ્રીતિશ્ચાપિ સુસમ્મતા
ગંગા અને પદ્મા વચ્ચેની પ્રીતિ પણ બહુ માન્ય છે.
કિં જીવનેન મેઽત્રૈવ દુર્ભગાયાશ્ચ સામ્પ્રતમ્
હવે, જ્યારે હું એટલી દુર્ભાગી છું, તો મને જીવવાથી શું લાભ છે?
ત્વાં સર્વેશં સત્ત્વરૂપં યે વદન્તિ મનીષિણઃ
મહાનુભાવો કહે છે કે, હે સર્વેશ, તું સત્વરૂપ છે.
સરસ્વતીવચઃ શ્રુત્વા દૃષ્ટ્વા તાં કોપસંયુતામ્
સરસ્વતીના વચન સાંભળી અને તેને ક્રોધથી ભરેલી જોઈને,
ગતે નારાયણે ગંગામવોચન્નિર્ભયં રુષા
નારાયણ જતા રહ્યા ત્યારે, તેણે ગુસ્સામાં નિર્ભય બની ગંગાને કહ્યું.
હે નિર્લજ્જે સકામે ત્વં સ્વામિગર્વં કરોષિ કિમ્
હે નિર્લજ્જા, કામથી ભરેલી, તું સ્વામી સામે શા માટે ગર્વ બતાવે છે?
માનહાનિં કરિષ્યામિ તવાદ્ય હરિસન્નિધૌ 2.6.
આજે હું હરિની હાજરીમાં તારો માન તોડી નાખીશ.
ઇત્યેવમુક્ત્વા ગંગાયા જિઘૃક્ષું કેશમુદ્યતામ્
આવું કહીને તેણે ગંગાના વાળ પકડી લેવા હાથ વધાર્યો.
શશાપ વાણી તાં પદ્માં મહાકોપવતી સતી
પછી વાણી, ભારે ગુસ્સામાં, પદ્માને શાપ આપ્યો.
વિપરીતં યતો દૃષ્ટ્વા કિંચિન્નો વક્તુમર્હસિ
તમે કંઈક વિપરીત જોયું છે, એટલે હવે વધુ કંઈ બોલવું યોગ્ય નથી.
શાપં શ્રુત્વા ચ સા દેવી ન શશાપ ચુકોપ ન
શાપ સાંભળ્યા પછી, તે દેવીએ ન તો શાપ આપ્યો, ન તો ગુસ્સે થઈ.
અત્યુદ્ધતાં ચ તાં દૃષ્ટ્વા કોપપ્રસ્ફુરિતાનના
જ્યારે તેને બહુ ઉગ્ર અવસ્થામાં જોયી, ત્યારે ગુસ્સાથી તેનો ચહેરો કાંપતો હતો.
ગંગોવાચ વાગ્દુષ્ટા વાગધિષ્ઠાત્રી દેવીયં કલહપ્રિયા
ગંગાએ કહ્યું: આ દેવી, જે વાણીની અધિષ્ઠાત્રી છે, એની વાણી કઠોર છે અને એને ઝઘડો ગમતો છે.
યાવતી યોગ્યતાઽસ્યાશ્ચ યાવતી શક્તિરેવ વા
એમાં જેટલી યોગ્યતા છે, જેટલી શક્તિ છે,
સ્વબલં યન્મમ બલં વિજ્ઞાપયિતુમર્હતુ
એમણે પોતાનું અને મારું બળ જાહેર કરવું જોઈએ.
અધો મર્ત્યં સા પ્રયાતુ સન્તિ યત્રૈવ પાપિનઃ 2.6.
એ હવે પૃથ્વી પર માનવો પાસે જાય, જ્યાં પાપીઓ વસે છે.
ઇત્યેવં વચનં શ્રુત્વા તાં શશાપ સરસ્વતી
આવું વચન સાંભળીને સરસ્વતીએ એને શાપ આપ્યો.
એતસ્મિન્નન્તરે તત્ર ભગવાનાજગામ હ
એ જ સમયે ત્યાં ભગવાન પધાર્યા.
સરસ્વતીં કરે ધૃત્વા વાસયામાસ વક્ષસિ
ભગવાને સરસ્વતીનો હાથ પકડીને એને પોતાના વક્ષ પર બેસાડ્યા.
શ્રુત્વા રહસ્યં તાસાં ચ શાપસ્ય કલહસ્ય ચ
એમણે બંનેના શાપ અને ઝઘડાનું રહસ્ય સાંભળ્યું.
શ્રીભગવાનુવાચ અયોનિસમ્ભવા ભૂમૌ તસ્ય કન્યા ભવિષ્યસિ
શ્રીભગવાને કહ્યું: પૃથ્વી પર તું ગર્ભ વિના જન્મેલી દીકરી બનશે.
તત્રૈવ દૈવદોષેણ વૃક્ષત્વં ચ લભિષ્યસિ
ત્યાં જ દૈવી દોષથી તને વૃક્ષરૂપ પણ પ્રાપ્ત થશે.
ભૂત્વા પશ્ચાચ્ચ મત્પત્ની ભવિષ્યસિ ન સંશયઃ
પછી તું નિશ્ચયે મારી પત્ની બનશે.