અહં નારાયણર્ષિશ્ચ નરો ધર્મઃ સનાતનઃ । ધર્મવક્તા ચ ધર્મિષ્ઠો ધર્મવર્ત્મપ્રવર્તકઃ
'હું નારાયણ ઋષિ છું, હું નર અને સનાતન ધર્મ છું; ધર્મ કહેનારો, ધર્મમાં શ્રેષ્ઠ અને ધર્મના માર્ગ સ્થાપક છું.'
શાન્તિર્લક્ષ્મીસ્વરૂપા ચ ધર્મિષ્ઠા ચ પતિવ્રતા । અત્ર તસ્યાઃ પતિરહં પુણ્યક્ષેત્રે ચ ભારતે
'શાંતિ એ લક્ષ્મીનું સ્વરૂપ છે, ધર્મનિષ્ઠ અને પતિવ્રતા છે; અહીં, પવિત્ર ભારતભૂમિમાં, હું તેનો પતિ છું.'
સિદ્ધેશઃ સિદ્ધિદઃ સાક્ષાત્કપિલોઽહં સતીપતિઃ । નાનારૂપધરોઽહં ચ વ્યક્તિભેદેન સુન્દરિ
'હું સિદ્ધોનો સ્વામી, સિદ્ધિ આપનાર, સાચો કપિલ અને સતીનો પતિ છું; સુંદરે, વિવિધ રૂપે પ્રગટ થાઉં છું.'
અહં ચતુર્ભુજઃ શશ્વદ્દ્વાર્વત્યાં રુક્મિણીવતિઃ । અહં ક્ષીરોદશાયી ચ સત્યભામાગૃહે શુભે
'હંમેશાં દ્વારકામાં ચારે હાથવાળો, રુક્મિણીનો પતિ છું; અને ક્ષીરસાગરમાં શયન કરનાર, શુભ સત્યભામાના ઘરમાં છું.'
અન્યાસાં મન્દિરેઽહં ચ કાયવ્યૂહાત્પૃથક્પૃથક્ । અહં નારાયણર્ષિશ્ચ ફાલ્ગુનસ્યાસ્ય સારથિઃ
બીજાઓના મંદિરોમાં પણ, મારા શરીરના વિવિધ રૂપોથી હું અલગ છું; હું નારાયણ છું, ઋષિ છું અને આ ફાલ્ગુનનો સારથિ છું.
સ નરર્ષિર્ધર્મપુત્રો મદંશો બલવાન્ભુવિ । તપસાઽઽરાધિતસ્તેન સારથ્યેઽહં ચ પુષ્કરે
એ મનુષ્યમાં શ્રેષ્ઠ, ધર્મપુત્ર, પૃથ્વી પર મારી જ અંશરૂપે શક્તિશાળી છે; તેણે તપ દ્વારા મારી ઉપાસના કરી, તેથી પુષ્કરમાં હું તેનો સારથિ બન્યો.
યથા ત્વં રાધિકા દેવી ગોલેકે ગોકુલે તથા । વૈકુણ્ઠે ચ મહાલક્ષ્મીર્ભવતી ચ સરસ્વતી
જેમ તમે, રાધિકા દેવી, ગોલોક અને ગોકુલમાં છો, તેમ વૈકુંઠમાં તમે મહાલક્ષ્મી છો અને તમે સરસ્વતી પણ છો.
ભવતી મર્ત્યલક્ષ્મીશ્ચ ક્ષીરોદશાયિનઃ પ્રિયા । ધર્મપુત્રવધૂસ્ત્વં ચ શાન્તિર્લક્ષ્મીસ્વરૂપિણી
તમે માનવી રૂપે લક્ષ્મી છો, ક્ષીરસાગર શયનારા પ્રિય છો; તમે ધર્મપુત્રની પત્ની છો, શાંતિ અને લક્ષ્મી સ્વરૂપા છો.
કપિલસ્ય પ્રિયા કાન્તાભારતે ભવતી સતી । ત્વં સીતા મિથિલાયાં ચ ત્વચ્છાયા દ્રૌપદી સતી
તમે કપિલની પ્રિય અને કાંતા છો, ભારતમાં સતી રૂપે છો; મિથિલામાં તમે સીતાં છો અને તમારી છાયામાં દ્રૌપદી સતી છે.
દ્વારવત્યાં મહાલ્ક્ષ્મીર્ભવતી રુક્મિણી સતી । પઞ્ચાનાં પાણ્ડવાનાં ચ ભવતી કલયા પ્રિયા
દ્વારકામાં તમે મહાલક્ષ્મી છો, અને રુક્મિણી રૂપે પણ પવિત્ર છો; પાંચ પાંડવો માટે તમે તમારી અંશથી પ્રિય છો.
રાવણેન હૃતા ત્વં ચ સ્વં ચ રામસ્ય કામિની । નાનારૂપા યથા ત્વં ચ ચ્છાયયા કલયા સતી
રાવણે જે તમને અપહરણ કરી હતી, એ પણ તમે જ, અને રામની પ્રિય પણ તમે જ છો; તમે અનેક રૂપ ધારણ કરો છો, તેમ તમારી છાયા અને અંશથી પણ પવિત્ર છો.
નાનારૂપસ્તથાઽહં ચ શ્વાંશેન કલયા તથા । પરિપૂર્ણતમોઽહં ચ પરમાત્મા પરાત્પરઃ
એ જ રીતે, હું પણ અનેક રૂપ ધારણ કરું છું, મારા અંશ અને છાયાથી; છતાં હું સર્વેમાં પૂર્ણ, પરમાત્મા અને સર્વથી પર છું.
ઇતિ તે કથિતં સર્વમાધ્યાત્મિકમિદં સતિ । રાધે કર્વાપરાધં મે ક્ષમસ્વ પરમેશ્વરી
હવે મેં તને, સતી, આ બધું આધ્યાત્મિક તત્વ કહી દીધું છે; રાધે, જો મારો કોઈ અપરાધ થયો હોય તો, પરમેશ્વરી, મને માફ કરજે.
શ્રીકૃષ્ણવચનં શ્રુત્વા પરિતુષ્ટા ચ રાધિકા । પરિતુષ્ટાશ્ચ ગોપ્યશ્ચ પ્રણેમુઃ પરમેશ્વરમ્
શ્રીકૃષ્ણના વચન સાંભળી રાધિકા પ્રસન્ન થઈ; ગોપીઓ પણ ખુશ થઈ અને પરમેશ્વરને વંદન કર્યું.
ઇતિ શ્રીબ્રહ્મo મહાo શ્રીકૃષ્ણજન્મખo ઉત્તo નારદનાo ષડ્વિંશત્યધિકશતતમોધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીબ્રહ્માવૈવર્ત મહાપુરાણમાં શ્રીકૃષ્ણ જન્મખંડનો છવ્વીસમો અધ્યાય, નારદ દ્વારા વર્ણવાયેલ, પૂર્ણ થયો.
અથ સપ્તવિંશત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ નારાયણ ઉવાચ શ્રીકૃષ્ણવચનં શ્રુત્વા પ્રહૃષ્ટા ગોપિકા મુદા । મન્દિરં પ્રયયુઃ સર્વાઃ પ્રણમ્ય રાધિકાં પ્રભુમ્
હવે સત્તાવીસમો અધ્યાય શરૂ થાય છે. નારાયણ કહે છે: શ્રીકૃષ્ણના વચન સાંભળી, ગોપીઓ આનંદથી પ્રસન્ન થઈ; બધાએ રાધિકા અને પ્રભુને વંદન કરીને મંદિરમાં પ્રવેશ કર્યો.
રાધાશૃઙ્ગારભાવં ચ કલાષોડશપૂર્વકમ્ । ચકાર સસ્મિતા સાધ્વી વક્રચઞ્ચલલોચના
રાધાએ સોળ પ્રકારના શૃંગારભાવથી, સ્મિત સાથે, રમૂજી અને ચંચળ નજરે શોભાયમાન થઈને શૃંગાર કર્યો.
દત્ત્વા ચ ચન્દનં માલ્યં સ્વામિને પુનરેવ ચ । રહસ્યં ચ પરીહાસ્યં પુનરેવ ચકાર સઃ
તેણીએ પોતાના સ્વામી ને ચંદન અને હાર અર્પણ કર્યા, અને પછી ફરીથી ગુપ્ત રીતે રમૂજી વાતો કરી.
આકૃષ્ય રાધિકાં કૃષ્ણઃ સમાનીય સ્વવક્ષસિ । ઓષ્ઠાધરં કપોલં ચ ગણ્ડયુગ્મં ચુચુમ્બ ચ
કૃષ્ણએ રાધિકાને ખેંચી પોતાના વક્ષ પર લાવી, તેના હોઠ, નીચલા હોઠ અને બંને ગાલ પર ચુંબન કર્યું.
રાધા ચુચુમ્બ કૃષ્ણસ્ય મુખચન્દ્રં મનોહરમ્ । ચકાર કૃષ્ણં પ્રાણેશં બાહુભ્યાં ચ સ્વવક્ષસિ
રાધાએ કૃષ્ણના મનોહર ચાંદ જેવા મુખ પર ચુંબન કર્યું; તેણે પોતાના હાથથી પ્રાણપ્રિય કૃષ્ણને વક્ષ પર ભેટી લીધા.
શૃઙ્ગારં ષોડશવિર્ધં કામશાસ્ત્રોક્તમીપ્સિતમ્ । સ્ત્રીપુંસોસ્તોષજનકં ચકાર ભગવાન્પ્રભુઃ
પ્રભુએ પ્રેમશાસ્ત્ર મુજબ સોળ પ્રકારના શૃંગાર કર્યા, જે સ્ત્રી અને પુરુષ બંનેને આનંદ આપે છે.
નખવિક્ષતસર્વાઙ્ગા દશનેનાધરક્ષતા । પુલકાઞ્ચિતદેહા સ તન્દ્રિતા વામનસ્તની
તેના આખા શરીર પર નખથી ખંજવાળ પડી હતી, દાંતથી નીચલા હોઠ પર દાઝ હતી; શરીર રોમાંચિત, થાકેલું અને નાનાં સ્તનવાળી હતી.
મીર્ચ્છિતા સુખસંભોગાદ્વિલગ્ના હતચેતના । શ્વાસમાત્રાવશેષા ચ નિદ્રામુદ્રિતલોચના
આનંદભર્યા મિલનથી થાકી ને, ચેતના ગુમાવી, શ્વાસ જ બાકી રહી, આંખો ઊંઘમાં મીંચાઈ ગઈ.
રતિશૂરા કોમલાઙ્ગી કાન્તાવક્ષઃ સ્યલસ્થિતા । શીતે સુખોષ્ણસર્વાઙ્ગી ગ્રીષ્મે સા સુખશીતલા
પ્રેમમાં નિપુણ, નરમ અંગોવાળી, પ્રિયના છાતી પર આરામથી, ઠંડીમાં ગરમ અને ઉનાળે ઠંડી અનુભવતી.
શૃઙ્ગારકાલે સુખદા સાન્દ્રશ્રોણિપયોધરા । નિતમ્બભારાનમ્રા ચ પ્રસઙ્ગે સુખદાયિકા
પ્રેમના સમયે આનંદ આપતી, ભરાવદાર કટિ અને સ્તનવાળી, કમર ભારથી વળી જાય, સંગાથે સુખ આપતી.
વિદગ્ધા રસિકા શ્રેષ્ઠા કામુકી ચ વરાઙ્ગના । સહસા ચેતનં પ્રાપ્ય શુશ્રાવ કોકિલધ્વનિમ્
કળાવાન, રસિક, પ્રેમમાં શ્રેષ્ઠ એવી સુંદર સ્ત્રી, અચાનક જાગી ને કોયલનો મીઠો અવાજ સાંભળ્યો.
શ્રુત્વા પરમભીતા સા દીના દીનવિશઙ્કયા । ઉવાચ પરમા સા ચ પરમેશં પરાત્પરમ્ બાહુશ્રોણિયુગામ્યાં ચ નિબધ્ય ચ પુનઃ પુનઃ
એ અવાજ સાંભળી, એ બહુ ડરી ગઈ, દુઃખી અને ચિંતિત થઈ, એ સર્વોચ્ચ ભગવાનને વારંવાર બાહુ અને કટિમાં વળી ને બોલી.
રાધિકોવાચ રાસં ગચ્છ મહાભાગ પુણ્યં વૃન્દાવનં વનમ્ । તત્ર ક્રીડાં કરિષ્યામિ જલેન ચ સ્થલેન ચ
રાધિકાએ કહ્યું: હે ભાગ્યશાળી, તું પવિત્ર વૃંદાવન જા, ત્યાં હું તારા સાથે પાણીમાં અને જમીન પર રમીશ.
પુનર્યાસ્યામિ મલયં સુન્દરં મણિમન્દિરમ્ । અપરં યદ્રહસ્યં વા જન્મલા ન શ્રુતં મયા
પછી હું ફરીથી સુંદર મલય પર્વત પર, મણિમય મહેલમાં કે કોઈ અજાણી ગુપ્ત જગ્યા પર જઈશ, જેના વિષે મેં કદી સાંભળ્યું નથી.
તત્ર યામિ ત્વયા સાર્ધમિતિ મે લાલસા પરા । પરસ્પરૈકાલાપેન પ્રયયૌ રજની શુભા
ત્યાં હું તારા સાથે જવા માટે ખૂબ આતુર છું; એમ બંને વાતો કરતાં, શુભ રાત વીતી ગઈ.