રાધિકોવાચ નિષ્ફલં મઙ્ગલપ્રશ્તં મઙ્ગલે મઙ્ગલાલયે । સર્વમઙ્ગલબીજે ચ માઙ્ગલ્યે મઙ્ગલપ્રદે
રાધિકા બોલી: જે સર્વ શુભતાનું ઘર છે, જે શુભતાનું બીજ છે, જે શુભતા આપે છે, અને જે સ્વયં શુભતાનું સાર છે, ત્યાં શુભતાની પૂછપરછ કરવી ફળદાયી નથી.
તથાઽપિ કુશલપ્રશ્ને સાંપ્રતં સમયોચિતમ્ । લૌકિકો વ્યવહારોઽપિ વેદેભ્યો બલવાંસ્તથા
ત્યાં છતાં, આ સમયે, સુખ-શાંતિની પૂછપરછ કરવી યોગ્ય છે; worldly રીત-રિવાજો ઘણીવાર વેદ કરતાં વધુ જોરદાર હોય છે.
કુશલં રુક્મિણીકાન્ત સત્યભામેશ સાંપ્રતમ્ । મહન્દ્રેણ સમં યુદ્ધં લીલયા ચ યદાજ્ઞયા
રુક્મિણીના પ્રિય, સત્યભામાના સ્વામી, હવે બધું સારું છે; તમારી લીલા અને આજ્ઞાથી, તમે મહા ઇન્દ્ર સાથે યુદ્ધ કર્યું.
પારિજાતતરું સ્વર્ગાદુત્પાટ્ય ચામરાવતીમ્ । ગત્વા વિજિત્ય દેવાંશ્ચ તસ્યૈ દસમિતિ શ્રુતમ્
પારિજાત વૃક્ષને સ્વર્ગમાંથી ઉપાડી, અમરાવતીમાં જઈ, દેવતાઓને જીત્યા અને એ વૃક્ષ તેને આપ્યું, જેમ કે સૌ જાણે છે.
પુણ્યકં ચ કૃતં તેન પારિજાતેન સુવ્રતમ્ । ત્વામેવ સાધ્યં કાન્તં ચ સંપૂર્ણે દક્ષિણાં દદૌ
એ પારિજાતથી મોટું પુણ્ય થયું; તમે તમારી પ્રિયને પૂરી ભેટ આપી, અને વ્રત પૂર્ણ કર્યું.
બ્રહ્મેશશેષાસાધ્યસ્ત્વં તયા સાધ્યઃ કૃતઃ કથમ્ । સર્વભ્યઃ કામિનીભ્યશ્ચ સત્યભામાં બિભેષિ ચ
બ્રહ્મા, શિવ અને શેષ પણ જે તમને પામી શકતા નથી, તેને એ પામી ગઈ—આ કેવી રીતે થયું? અને સર્વ સ્ત્રીઓમાં, તમે સત્યભામાથી ડરતા હો એવું લાગે છે.
રુક્મિણ્યાં પ્રેમસૌભાગ્યમતિરિક્તં ચ ગૌરવમ્ । ભયં માલ્યં ચ ધન્યાયાં સત્યાયાં સતતં શ્રુતમ્
રુક્મિણીને તમારી તરફથી વિશેષ પ્રેમ, સૌભાગ્ય અને માન મળતું રહે છે, જ્યારે સત્યભામાને ભય અને હાર મળતા હોય છે, એવું હંમેશા સાંભળવામાં આવે છે.
સત્યં જામ્બવતીકાન્ત વદ માં ચ સુનિશ્ચિતમ્ । તાસુ સર્વાસુ કાન્તાસુ કસ્યાસ્તે પ્રેમ ચાધિકમ્
જાંબવતીના પ્રિય, મને સાચું અને નિશ્ચિત કહી દો: તમારી બધી પ્રિયાઓમાં, કોને તમારો પ્રેમ સૌથી વધુ છે?
શૃઙ્ગારે સર્વભાવે વા તાસુ કા રસિકા પરા । ત્વયિ સ્નિગ્ધા વિદગ્ધા કા તામુ ધન્યાઽતિસુવ્રતા
એમાં, કોણ સૌથી વધુ ભાવમાં અને સૌ પ્રકારના મૂડમાં શ્રેષ્ઠ છે? કોણ તમારી તરફ સૌથી વધુ લાગણી અને ચતુરાઈ ધરાવે છે? એમાં કોણ સૌથી ધન્ય અને શ્રેષ્ઠ વ્રત ધરાવે છે?
સા સ્ત્રી ભાવાનુરક્તા યા ભાર્યાં પાતિ પતિશ્ચ સઃ । પ્રેમાતિરિક્તં સ્ત્રીપુંસોસ્ત્રૈલોક્યેષુ સુદુર્લભમ્
સાચી સ્ત્રી એ છે, જે પતિની રક્ષા કરે છે અને પતિ પણ તેની રક્ષા કરે છે; સ્ત્રી અને પુરુષ વચ્ચે આવું વિશેષ પ્રેમ ત્રણેય લોકમાં ખૂબ જ દુર્લભ છે.
રસિકા સ્ત્રી વિજાનાતિ સતી ગુણવતી પતિમ્ । ગુણજ્ઞં રસિકં શૂરં સુશીલં સુરતૌ સદા
વિચક્ષણ સ્ત્રી એ જ જાણે છે, જે પતિ ગુણવાન, રસિક, શૂરવીર અને હંમેશા પ્રેમમાં કુશળ હોય છે, અને જે તેના ગુણોને ઓળખે છે.
દૂરાદ્ધાવતિ પદ્માર્થ મધુલોભાન્મધ્રુવ્રતઃ । ભેકસ્તન્ન હિ જાનાતિ તન્મૂર્ધ્નિ પાદમુત્સૃજેત્
મધુ માટે તત્પર મધમાખી દૂરથી કમળ માટે દોડે છે; પણ બેક એ જાણતો નથી અને એ કમળને પગથી દબાવી શકે છે.
યન્ત્રી જાનાતિ સંગીતરસં યન્ત્રં ચ નૈવ ચ । દુગ્ધાસ્વાદં વિદગ્ધશ્ચ ન દર્વી નૈવ ભાજનમ્
સંગીતકાર સંગીતનો સ્વાદ જાણે છે, યંત્રને નહીં; બુદ્ધિશાળી દૂધનો સ્વાદ જાણે છે, ચમચી કે વાસણને નહીં.
પરિપક્વફલાસ્વાદં જાનન્તિ ભોગિનઃ સુખમ્ । એકત્રાવસ્થિતાઃ શશ્વન્નકિંચિત્ફલિનો યથા
ભોગી લોકો પાકેલા ફળનો સ્વાદ અને સુખ જાણે છે; જેમ કે એક સાથે રહેતા, પણ પોતે ફળ ન આપતા.
સુશીલજલાસ્વાદં વિજાનન્તિ તૃષાલ્વઃ । ન ચ વાપી ન ઘટશ્ચૈકત્રાવસ્થિતો યથા
પ્યાસા માણસ સારા પાણીનો સ્વાદ જાણે છે, કૂવા કે ઘડાને નહીં—even જો એ નજીક હોય.
ભોકિનો હિ વિજાનન્તિ શાલિસ્વાદુરસં પરમ્ । એકત્રાવસ્થિતં ચેતુ ન ક્ષેત્રં ભાજનં યથા
ભોગી સાચો knows કે શાકનું શ્રેષ્ઠ સ્વાદ શું છે, ખેતર કે વાસણ—even જો એ હાજર હોય.
બુબુધે ચન્દનાઘ્રણં ચન્દનાર્થી ચ ભોગવિત્ । ન ગર્દભો ભારવાહી ન તસ્ય પાત્રિકા યથા
સંદલ માટે તત્પર વ્યક્તિ એ સુગંધ જાણે છે, બોજા ઉઠાવનાર ગધેડો કે તેની પાત્રિકાને નહીં.
યં ન યાનન્તિ વેદાશ્ચ બ્રહ્મેશાનાદયસ્તથા । યોગિનો મુનયઃ સિદ્ધાસ્તં કિં જાનન્તિ યોષિતઃ
જેને વેદ, બ્રહ્મા, શિવ અને અન્ય, યોગી, મુનિ અને સિદ્ધો પણ પામી શકતા નથી—સ્ત્રીઓ તેને કેવી રીતે જાણે?
સૌભાગ્યં ગૌરવં પ્રેમ દુર્લભં નિત્યનૂતમ્ । યૌષિતાં ચ પરં નૈવ ચૂર્ણીભૂતં ક્ષણેન ચ
સ્ત્રીઓમાં ભાગ્ય, માન અને પ્રેમ દુર્લભ છે અને હંમેશા નવા રહે છે; પણ એક ક્ષણે એ બધું પૂરી રીતે તૂટી જાય છે.
અત્યુચ્છ્રિતો નિપતનં પ્રાપ્નોત્યેવ ધ્રુવં પ્રભો । આરાદ્વિપત્તિબીજં ચ વૈષ્ણવાનાં વિહિંસનમ્
હે પ્રભુ, જે બહુ ઊંચે ચડે છે, એ ચોક્કસપણે નીચે પડે છે; એ દુઃખનું બીજ બને છે અને વૈષ્ણવોને નુકસાન પહોંચાડે છે.
શ્રીદામા ચ મયા શપ્તસ્ત્વદ્ભક્તો ભક્તવત્સલઃ । એતાદૃશી વિપત્તિર્મે પુત્રશ્રીદામશાપતઃ
શ્રીદામા, તારો ભક્ત અને ભક્તોનો પ્રિય, મારા દ્વારા શાપિત થયો; મારા પુત્ર શ્રીદામાના શાપથી મને આવી વિપત્તિ આવી.
ઈશ્વરઃ કસ્ય વા બન્ધુઃ પ્રિયો વા વિપ્રિયસ્તથા । સતતં ભક્તિસાધ્યશ્ચ યો ભક્તશ્ચ તદીશ્વરઃ
કોણ કોનું સ્વામી, મિત્ર કે દુશ્મન છે? માત્ર જે ભક્તિ કરે છે, એ ભગવાનને પામે છે અને ભગવાન પણ ભક્તિથી પ્રાપ્ત થાય છે.
વેદાશ્ચ વૈદિકાઃ સન્તઃ પુરાણાનિ વદન્તિ ચ । રાધાયા માધવઃ સાધ્યો ભગવાનિતિ નિષ્ફલમ્
વેદો, વૈદિક મુનિઓ અને પુરાણો કહે છે કે રાધા દ્વારા માધવને મેળવવો છે, પણ એ ફળદાયી નથી.
જિત્વા ચ સગણં શંભું બાણસ્ય ભુજકૃન્તનમ્ । કૃત્વા ચ રુક્મિણીપૌત્રઃ સમાનીતઃ સભાર્યકઃ
શંભુ અને તેના સાથીઓને હરાવી, બાણના હાથ કાપી, રુક્મિણીના પૌત્રને તેની પત્ની સાથે પાછો લાવવામાં આવ્યો.
અહો ત્વયિ સમાયાતે રુક્મિણી કિમુવાચ હ । પ્રેમ સ્થિતં સમાનં તે કિં વિવૃદ્ધં ચ ગૌરવમ્
જ્યારે તું આવ્યો, ત્યારે રુક્મિણીએ શું કહ્યું? તારો પ્રેમ સ્થિર અને સમાન છે કે તારો માન વધ્યો છે?
કુરુપાણ્ડવયુદ્ધેન કુરવો નિહતાસ્ત્વયા । પાણ્ડવાર્થે તથા ભૂપાઃ ક્વ સામ્યં પરમાત્મનઃ
કુરુ અને પાંડવોના યુદ્ધમાં, કુરુઓ તારા દ્વારા માર્યા ગયા; પાંડવો માટે રાજાઓ પણ માર્યા ગયા. તો પરમાત્માનો સમત્વ ક્યાં છે?
સાક્ષાન્મહેન્દ્રજાતસ્ય કૌન્તેયસ્યાર્જુનસ્ય ચ । રાજમણ્ડલમ્ધ્યસ્થો ભવાનેવ હિ સારથિઃ
મહેન્દ્રથી જન્મેલા કૌંત્ય અને અર્જુન વચ્ચે, રાજસભામાં તું જ સારથિ તરીકે ઊભો રહ્યો.
તેન ભક્તેન શુદ્ધેન ભીષ્મેણ ચ મહાત્મના । લજ્જિતેન કિમુક્તં તે મહતીષુ મભાસુ ચ
તે શુદ્ધ ભક્ત, મહાન આત્મા ભીષ્મ, જે શરમાયો હતો, તેણે મહાન સભાઓમાં તને શું કહ્યું?
દેવૈરપિ કથં દૃષ્ટો બ્રહ્મેશશેસંષજ્ઞકૈઃ । ભક્તસિહૈર્ભૃત્તૈઃ સર્વૈર્ન ચોક્તં કિંચિદેવ સઃ
બ્રહ્મા, ઈશ અને શેષ જેવા દેવતાઓ પણ, જે તને ઓળખે છે, કેવી રીતે તને જોઈ શકે? ભક્તો અને સેવકોની વચ્ચે પણ, કોઈએ કંઈ કહ્યું નહીં.
યશ્ચાનિર્વચનીયશ્ચ વેદેષુ ચ ચતુર્ષુ ચ । પુરાણેષ્વિતિહાસેષુ પ્રકૃતેઃ પર ઈશ્વરઃ
જે ચાર વેદો, પુરાણો અને ઇતિહાસોમાં વર્ણવાતો નથી, જે પ્રકૃતિથી પર છે, એ ભગવાન છે.