શ્વેતચમ્પકવર્ણાભામતુલાં સુમનોહરામ્ । મોહિનીં માનસાનાં ચ મુનીનામૂર્ધ્વરેતસામ્
તેણીનું રૂપ શ્વેત ચંપકના ફૂલ જેવું, અતુલ્ય સુંદર અને મનોહર હતું, અને મનને મોહી લે તેવી—even મુનિઓના મનને પણ મોહી લેતી.
સુકેશીં સુન્દરીં શ્યામાં ન્યગ્રોધપરિમણ્ડલામ્ । નિતમ્બકઠિનશ્રોણીં સ્તનયુગ્મોન્નતાનનામ્
તેણીનું વાળ સુંદર, કાયાં શ્યામ અને આકર્ષક, નિતંબ અને જાંઘો વટવૃક્ષ જેવી ગોળ, કમર અને પૃષ્ઠ મજબૂત, અને મુખ પર ઉન્નત સ્તનોથી તેજસ્વી હતી.
કોટીન્દુનિન્દિતાસ્યાં તાં સસ્મિતાં સુદતીં સતીમ્ । કજ્જલોજ્જ્વલરૂપાં ચ શરત્કમલલોજનામ્
તેણીનું મુખ કરોડો ચાંદની પણ લજાવે એવું, હળવી સ્મિતવાળી, સુંદર દાંતવાળી, પવિત્ર, કાજલથી ઝગમગતી આંખો અને શરદના કમળ જેવી આંખો ધરાવતી હતી.
મહાલક્ષ્મીં બીજરૂપાં પરામાદ્યાં સનાતીમ્ । પરમાત્મસ્વરૂપસ્ય પ્રાણાધિષ્ઠાતૃદેવતામ્
તેણી મહાલક્ષ્મી, સર્વપ્રથમ બીજરૂપ, સર્વોપરી, મૂળ અને શાશ્વત હતી, અને પરમાત્માના પ્રાણમાં નિવાસ કરતી દેવતા હતી.
સ્તુતાં ચ પૂજિતાં ચૈવ પરાં ચ પરમાત્મને । બ્રહ્મસ્વરૂપાં નિર્લિપ્તાં નિત્યરૂપાં ચ નિર્ગુણામ્
જેની સ્તુતિ અને પૂજા થાય છે, એ પરમાત્મા છે; બ્રહ્મ સ્વરૂપ, નિર્લિપ્ત, સદા અવિનાશી અને ગુણોથી રહિત છે.
વિશ્વાનુરોધાત્પ્રકૃતિં ભક્તાનુગ્રહવિગ્રહામ્ । મત્યસ્વરૂપાં શુદ્ધાં ચ પૂતાં પતિતપાવનીમ્
વિશ્વની ઇચ્છાથી, એ પ્રકૃતિનું રૂપ ધારણ કરે છે, ભક્તોને કૃપા રૂપે અવતરે છે; એ મરતી, શુદ્ધ, પવિત્ર અને પતિતોને પાવન કરનાર છે.
સુતીર્થપૂતાં સત્કીર્તિં વિધાત્રીં વેદસામપિ । મહત્પ્રિયાં ચ મહતીં મહાવિષ્ણોશ્ચ માતરમ્
પવિત્ર તીર્થોથી પાવન, ઉત્તમ કીર્તિ ધરાવતી, વેદોની પણ સર્જનહાર; મહાન લોકોની પ્રિય, પોતે મહાન અને મહાવીષ્ણુની માતા છે.
રાસેશ્વરેશ્વરીં રમ્યાં રસિકાં રસિકેશ્વરીમ્ । વહ્નિશુદ્ધાંશુકાધામાં સ્વેચ્છારૂપાં શુભાલયામ્
રાસના ઈશ્વરની ઈશ્વરી, સુંદર, રસની જાણકાર અને રસપ્રિયોની પણ સ્વામી; અગ્નિથી શુદ્ધ થયેલા વસ્ત્ર જેવી તેજસ્વી, પોતાની ઇચ્છાથી રૂપ ધારણ કરતી, શુભતાનું ઘર છે.
ગોપીભિઃ સપ્તભિઃ શશ્વત્સેવિતાં શ્વેતચામરૈઃ । ચતસૃભિઃ પ્રિયાલીભિઃ પાદપદ્મોપસેવિતામ્
સાત ગોપીઓ દ્વારા સદા સફેદ ચામરથી સેવા પામે છે, અને ચાર પ્રિય સાથીઓ એના પાદપદ્મની સેવા કરે છે.
અમૂલ્યરત્નનિર્માણભૂષણોચ્ચૈર્વિભૂષિતામ્ । ચારુકુણ્ડલયુગ્મેન શ્રુતિગણ્ડસ્થલોજ્જ્વલામ્
અમૂલ્ય રત્નોથી બનેલા આભૂષણોથી શોભાયમાન છે, સુંદર કુંડલની જોડીથી એના ગાલ અને કાંતિ ઝળહળે છે.
સુનાસાં ગજમુક્તાર્હાં ખગેન્દ્રચઞ્ચુનિન્દિતામ્ । કુઙ્કુમાલક્તકસ્તૂરીસ્નિગ્ધચન્દનચર્ચિતામ્
સુંદર નાક, હાથીની મુક્તા માટે યોગ્ય, પંખી રાજાની ચાંચને પણ હરાવે છે; કુંકુમ, લાક, કસ્તૂરી અને સુગંધિત ચંદનથી અંકિત છે.
દધાનાં સુકપોલં ચ કોમલાઙ્ગીં સુકામુકીમ્ । ગચેન્દ્રગામિનીં રામાં કામનીયાં સુકામિનીમ્
સુંદર ગાલ, કોમળ અંગ અને પ્રેમમાં આનંદિત; રાજહાથી જેવી ચાલ, રામા, આકર્ષક અને પ્રેમમાં મગ્ન છે.
કામાસ્ત્રજયરૂપાં ચ કામકામ્યાલયાં વરામ્ । ક્રીડાકમલમમ્લાનં પારિજાતપ્રસૂનકમ્
કામદેવના બાણની વિજયરૂપ, ઇચ્છાનું શ્રેષ્ઠ સ્થાન; ક્યારેય ન મલિન થતું રમણિય કમળ અને પારિજાતનું ફૂલ ધરાવે છે.
અમૂલ્યરત્નનિર્માણં દધાનાં દર્પણોજ્જ્વલમ્ । નાનારત્નવિચિત્રાઢ્યરતનસિંહાસનસ્થિતામ્
અમૂલ્ય રત્નોથી બનેલો દર્પણ ધરાવે છે, અને અનેક રત્નોથી શોભિત રત્નસિંહાસન પર બેસી છે.
પદ્મૈઃ પદ્માર્ચિતં પાદપદ્મં ચ મઙ્ગલાલયમ્ । હૃત્પદ્મે ધ્યાયમાનં ચ કૃણસ્ય પરમાત્મનઃ
કમળોથી પૂજાયેલી એના પાદપદ્મ શુભતાનું ઘર છે; હૃદયના કમળમાં એ કૃષ્ણના પરમાત્મા તરીકે ધ્યાનમાં રહી છે.
કર્મણા મનસા વાચા સ્વપ્ને જાગરણેઽપિ ચ । તત્પ્રીતિં પ્રેમ સૌભાગ્યં સ્મરન્તીં નિત્યનૂતનમ્
કર્મ, મન અને વાણીથી, સ્વપ્ન અને જાગ્રતીમાં પણ, એ સદા એના પ્રેમ, સ્નેહ અને સૌભાગ્યને નવી રીતે યાદ કરે છે.
ભાવાનુરક્તસંસક્તાં શુદ્ધભક્તાં પતિવ્રતામ્ । ધન્યાં માન્યાં ગૌરવર્ણાં શશ્વદ્વક્ષઃ સ્થલસ્થિતામ્
ભાવથી જોડાયેલી, શુદ્ધ ભક્તિ ધરાવતી, પતિવ્રતા; ધન્ય, માન્ય, ગૌરવર્ણ અને સદા એના વક્ષસ્થળ પર સ્થિત છે.
પ્રિયાસુ પ્રિયભક્તેષુ સુપ્રિયાં પ્રિયવાદિનીમ્ । કૃષ્ણવામાઙ્ગસંભૂતામભેદાં ગુણરૂપયોઃ
પ્રિયાઓ અને પ્રિય ભક્તોમાં સૌથી વધુ પ્રિય, મીઠી બોલતી; કૃષ્ણના ડાબા અંગમાંથી જન્મેલી, એના ગુણ અને રૂપથી અવિભાજ્ય છે.
ગોલોકવાસિનીં દેવદેવીં સર્વોપરિસ્થિતમ્ । વૃષભાનસુતાખ્યાં તાં પુણ્યક્ષેત્રે ચ ભારતે
ગોલોકમાં વસતી, દેવોની દેવ, સર્વે ઉપર સ્થિત; વૃષભાનુની દિકરી તરીકે, પવિત્ર ભારતભૂમિમાં જાણીતી છે.
ગોપીશ્વરીં ગુપ્તરૂપાં સિદ્ધિદાં સિદ્ધિરૂપિણીમ્ । ધ્યાનાસાધ્યાં દુરારાધ્યાં વન્દે સદ્ભક્તવન્દિતામ્
ગોપીઓની રાણી, ગુપ્ત રૂપ ધરાવતી, સિદ્ધિ આપનાર અને સિદ્ધિ સ્વરૂપ; ધ્યાનથી પ્રાપ્ત, આરાધનામાં અઘરી, સાચા ભક્તો દ્વારા પૂજાયેલી, હું વંદન કરું છું.
ધ્યાને ધ્યાનેન રાધાયા વ્યાયન્તે ધ્યાનતત્પરાઃ । ઇહૈવ જીવન્મુક્તાસ્તે પરત્ર કૃષ્ણપાર્ષદાઃ
રાધાના ધ્યાનમાં તત્પર, ધ્યાનમાં લીન રહેનારા, આ જીવનમાં જ મુક્ત થાય છે અને પરલોકમાં કૃષ્ણના સહચરી બને છે.
દૃષ્ટ્વા બ્રહ્મા ચ સર્વાદૌ તુષ્ટાવ પરમેશ્વરીમ્ । સ્વયં વિધાતા જગતાં માતરં વેધસામપિ
પ્રારંભમાં બ્રહ્માએ એ પરમેશ્વરીને જોઈ, જગતની સર્જનહારી અને વેદોની પણ માતા તરીકે સ્તુતિ કરી.
બ્રાહ્મોવાચ ષષ્ટિવર્ષસહસ્રણિ દિવ્યાનિ પરમેશ્વરિ । પુષ્કરે ચ તપસ્તપ્તં પુણ્યક્ષેત્રે ચ ભારતે
બ્રહ્માએ કહ્યું: પરમેશ્વરી, મેં પુષ્કર અને ભારતના પવિત્ર ક્ષેત્રમાં છ હજાર દિવ્ય વર્ષ સુધી તપ કર્યું.
ત્વત્પાદપદ્મધુરમધુલુબ્ધેન ચેતસા । મધુવ્રતેન લોલેન પ્રેરિતેન મયા સતિ
તમારા પાદપદ્મના મધુર મધ માટે મારો મન મધમાખી જેવું લલચાયું, એ મીઠાશથી હું ખેંચાઈ ગયો, હે સતી.
તથાઽપિ ન મયા લબ્ધં ત્વત્પાદપદ્મમીપ્સિતમ્ । ન દૃષ્ટમપિ સ્વપ્નેઽયિ જાતા વાગશરીરિણી
ત્યાં પણ, હું તમારા પાદપદ્મને, જે હું ઈચ્છતો હતો, મેળવી શક્યો નહીં; સ્વપ્નમાં પણ એ મને દેખાયું નહીં, હે વાણી સ્વરૂપે પ્રગટ થનાર.
વારાહે ભારતે વર્ષે પુણ્યે વૃન્દાવને વને । સિદ્ધાશ્રમે ગણેશસ્ય પાદપદ્મં ચ દ્રક્ષ્યસિ
ભારતના વારાહ પ્રદેશમાં, પવિત્ર વૃંદાવન વનમાં, સિદ્ધાશ્રમ ખાતે, તું ગણેશના પાદપદ્મને જોઈ શકીશ.
રાધામાધવયોર્દાસ્યં કુતો વિષયિણસ્તવ । નિવર્તસ્વ મહાભાગ પરમેતત્મુદુર્લભમ્
ઇન્દ્રિયસukhમાં રાગ ધરનારને રાધા-માધવની સેવા કેવી રીતે મળે? હે મહાભાગ્યશાળી, પાછા વળી જા; આ પરમ લક્ષ્ય બહુ દુર્લભ છે.
ઇતિ શ્રુત્વા નિવૃત્તોઽહં તપસે ભગ્નમાનસઃ । પરિપુર્ણ તદધુના વાઞ્છિતં તપસઃ ફલમ્
આ સાંભળીને, હું તપથી પાછો વળી ગયો, મન દુ:ખી થઈ ગયું; પણ હવે, તપનું ઈચ્છિત ફળ પૂર્ણ રીતે પ્રાપ્ત થયું છે.
મહાદેવ ઉવાચ પદ્મૈઃ પદ્માર્ચિતં પાદપદમં યસ્ય સુદુર્લભમ્ । ધ્યાયન્તે ધ્યાનનિષ્ઠાશ્ચ શાશ્વદ્રબ્રહ્માદયઃ સુરાઃ
મહાદેવએ કહ્યું: પદ્મા જે પદ્મોથી પૂજતી છે એ પાદપદ્મ ખૂબ દુર્લભ છે; બ્રહ્મા અને ધ્યાનમાં તલિન દેવતાઓ પણ એનું ધ્યાન કરે છે.
મુનયો મનવશ્ચૈવ સિદ્ધાઃ સન્તશ્ચ યોગિનઃ । દ્રષ્ટું નૈવ ક્ષમાઃ સ્વપ્ને ભવતી તસ્ય વક્ષસિ
મુનિ, મનુ, સિદ્ધ, સજ્જન અને યોગીઓ—even તેઓ સ્વપ્નમાં પણ એ પાદપદ્મ જોઈ શકતા નથી; પણ તું તો હમેશા તેના વક્ષસ્થળ પર રહે છે.