ધર્માર્થકામમોક્ષાંશ્ચ દાતું શક્તા સુપૂજિતા
યોગ્ય રીતે પૂજવામાં આવે ત્યારે એ ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષ આપી શકે છે.
પ્રધાનાંશસ્વરૂપા ચ પ્રકૃતિશ્ચ વસુન્ધરા
એ મુખ્ય તત્વનું સ્વરૂપ છે, પ્રકૃતિ છે અને ધરતી પણ છે.
રત્નાકારા રત્નગર્ભા સર્વરત્નાકરાશ્રયા
એ રત્નોની ઉત્પત્તિ છે, રત્નોથી ભરપૂર છે અને સર્વ રત્નભંડારોનું આશ્રય છે.
સર્વોપજીવ્યરૂપા ચ સર્વસમ્પદ્વિધાયિની
એ સર્વ જીવોને જીવન આપનારી સ્વરૂપ છે અને સર્વ સંપત્તિ આપનારી છે.
પ્રકૃતેશ્ચ કલા યા યાસ્તા નિબોધ મુનીશ્વર 2.1.
હે મુનિશ્રેષ્ઠ, હવે પ્રકૃતિની વિવિધ શક્તિઓ જાણી લે.
સ્વાહાદેવી વહ્નિપત્ની ત્રિષુ લોકેષુ પૂજિતા
સ્વાહા દેવી, અગ્નિની પત્ની, ત્રણે લોકમાં પૂજાય છે.
દક્ષિણા યજ્ઞપત્ની ચ દીક્ષા સર્વત્ર પૂજિતા
દક્ષિણા, યજ્ઞની પત્ની, અને દીક્ષા સર્વત્ર માન પામે છે.
સ્વધા પિતૄણાં પત્ની ચ મુનિભિર્મનુભિર્નરૈઃ
સ્વધા, પિતૃઓની પત્ની, ઋષિઓ, મનુઓ અને મનુષ્યો દ્વારા પૂજાય છે.
સ્વસ્તિદેવી વાયુપત્ની પ્રતિ વિશ્વેષુ પૂજિતા
સ્વસ્તિદેવી, વાયુની પત્ની, સર્વ વિશ્વદેવોમાં પૂજાય છે.
પુષ્ટિર્ગણપતેઃ પત્ની પૂજિતા જગતીતલે
પુષ્ટિ, ગણપતિની પત્ની, ધરતી પર પૂજાય છે.
અનન્તપત્ની તુષ્ટિશ્ચ પૂજિતા વન્દિતા સદા
તૃષ્ટિ, અનંતની પત્ની, હંમેશા પૂજાય અને વંદાય છે.
ઈશાનપત્ની સમ્પત્તિઃ પૂજિતા ચ સુરૈર્નરૈઃ
સંપત્તિ, ઈશાનની પત્ની, દેવો અને મનુષ્યો દ્વારા પૂજાય છે.
ધૃતિઃ કપિલપત્ની ચ સર્વૈઃ સર્વત્ર પૂજિતા
ધૃતિ, કપિલની પત્ની, બધાં બધાં જગ્યાએ પૂજાય છે.
યમપત્ની ક્ષમા સાધ્વી સુશીલા સર્વપૂજિતા
ક્ષમા, યમની સદ્ગુણી અને સુશીલ પત્ની, સર્વે દ્વારા માન પામે છે.
ક્રીડાધિષ્ઠાતૃદેવી સા કામપત્ની રતિઃ સતી 2.1.
રતિ, રમણના અધિપતિની પવિત્ર દેવી, કામની પત્ની છે.
સત્યપત્ની સતી મુક્તિઃ પૂજિતા જગતાં પ્રિયા
મુક્તિ, સત્યની પવિત્ર પત્ની, બધાં જગતમાં પૂજાય અને પ્રિય છે.
મોહપત્ની દયા સાધ્વી પૂજિતા ચ જગત્પ્રિયા
દયા, મોહની સદ્ગુણી પત્ની, પૂજાય છે અને જગતમાં પ્રિય છે.
પુણ્યપત્ની પ્રતિષ્ઠા સા પુણ્યરૂપા ચ પૂજિતા
પ્રતિષ્ઠા, પુણ્યની પત્ની, પુણ્યરૂપ છે અને પૂજાય છે.
સુકર્મપત્ની કીર્તિશ્ચ ધન્યા માન્યા ચ પૂજિતા
કીર્તિ, સુકર્મની પત્ની, ધન્ય, માન્ય અને પૂજ્ય છે.
ક્રિયા ઉદ્યોગપત્ની ચ પૂજિતા સર્વસઙ્ગતા
ક્રિયા, ઉદ્યોગની પત્ની, સર્વ કાર્યમાં જોડાયેલી અને પૂજાય છે.
અધર્મપત્ની મિથ્યા સા સર્વધૂર્તૈશ્ચ પૂજિતા
મિથ્યા, અધર્મની પત્ની, બધા દુષ્ટો દ્વારા પૂજાય છે.
સત્યે અદર્શના યા ચ ત્રેતાયાં સૂક્ષ્મરૂપિણી
સત્યયુગમાં જે અદૃશ્ય છે અને ત્રેતાયુગમાં સૂક્ષ્મ સ્વરૂપે છે, તે અદરશના છે.
કલૌ મહાપ્રગલ્ભા ચ સર્વત્ર વ્યાપ્તિકારણાત્
કળીયુગમાં તે અત્યંત નિર્ભય છે, કારણ કે તે સર્વત્ર વ્યાપી છે.
શાન્તિર્લજ્જા ચ ભાર્યે દ્વે સુશીલસ્ય ચ પૂજિતે
શાંતિ અને લજ્જા, સુશીલના બે પત્નીઓ, માન પામે છે.
જ્ઞાનસ્ય તિસ્રો ભાર્યાશ્ચ બુદ્ધિર્મેધા સ્મૃતિસ્તથા 2.1.
જ્ઞાનની ત્રણ પત્નીઓ છે: સમજ, બુદ્ધિ અને સ્મૃતિ.
મૂર્ત્તિશ્ચ ધર્મપત્ની સા કાન્તિરૂપા મનોહરા
મૂર્તિ એ ધર્મપત્ની છે, જે તેજસ્વી અને મનમોહક રૂપ ધરાવે છે.
સર્વત્ર શોભારૂપા ચ લક્ષ્મીર્મૂર્તિમતી સતી
લક્ષ્મી સર્વત્ર સૌંદર્ય અને શુભતાનું સ્વરૂપ ધારણ કરીને પ્રગટ થાય છે.
કાલાગ્નિરુદ્રપત્ની ચ નિદ્રા યા સિદ્ધયોગિનામ્
કાલાગ્નિ-રુદ્રની પત્ની નિદ્રા, સિદ્ધ યોગીઓની ઊંઘ છે.
કાલસ્ય તિસ્રો ભાર્ય્યાશ્ચ સન્ધ્યા રાત્રિર્દિનાનિ ચ
કાળની પણ ત્રણ પત્નીઓ છે: સંધ્યા, રાત્રિ અને દિવસ.
ક્ષુત્પિપાસે લોભભાર્ય્યે ધન્યે માન્યે ચ પૂજિતે
ભૂખ અને તરસ લોભની પત્નીઓ છે, અને ધન, માન તથા પૂજા પણ તેની પત્નીઓ છે.