અનિરુદ્ધાય મહતે સ્વેચ્છયા દેહિ કન્યકામ્ । પૂતોઽસિ ભારતે વર્ષે સપ્તભિઃ પિતૃભિઃ સહ
મોટા અનિરુદ્ધને તારી ઈચ્છાથી કન્યા આપી દે. આ રીતે તું ભારતભૂમિમાં સાત પેઢી પિતૃઓ સાથે પવિત્ર થઈશ.
યૌતુકં દેહિ સર્વસ્વં યશસે મહસે ભુવિ । અન્યથા રણમધ્યે ચ ત્વાં હનિષ્યતિ માધવઃ
યશ અને મહાનતા માટે પાત્ર dowry પૂરું આપ. નહિંતર માધવ તને યુદ્ધના મેદાનમાં મારશે.
સુદશંનેન ચકેણ કો વા ત્વાં રક્ષિતું ક્ષમઃ । કોટરીવચનં શ્રુત્વા ચુકોપ દૈત્યપુંગવઃ
સુદર્શન ચક્ર સામે તને કોણ બચાવી શકે? કોઠરીના વચન સાંભળી દૈત્યમુખ્ય ગુસ્સે થઈ ગયો.
પ્રયયૌ રથમારુહ્ય યત્ર પૌત્રો હરેર્મુને । સ્કન્દઃ સેનાપતિર્ભૂત્વા પ્રયયૌ શંકરાજ્ઞયા
પછી તે રથ પર ચડીને હરિના પૌત્ર જ્યાં હતો ત્યાં ગયો. સ્કંદે સેના નાયક બની શંકરજીની આજ્ઞાએ રવાના થયો.
બાણઃ સ્વસ્ત્યયનં ચક્રે ગણેશશ્ચ શિવઃ સ્વયમ્ । બાણં શુભાશિષં ચક્રે પાર્વતી કોટરી તથા
બાણે શુભ કાર્ય કર્યું, ગણેશ અને શિવે પણ તેને આશીર્વાદ આપ્યા. પાર્વતી અને કોઠરીએ પણ બાણને શુભકામનાઓ આપી.
અષ્ટૌ ચ ભૈરવાશ્ચૈવ રુદ્રાશ્ચૈકાદશૈવ તે । સર્વે યુદ્ધાય હન્તારો બભૂવુઃ શસ્ત્રપાણયઃ
અઠવાડિયા ભૈરવો અને અગિયાર રુદ્ર—all શસ્ત્રો હાથમાં લઈને યુદ્ધ માટે તૈયાર થયા.
એતસ્મિન્નન્તરે દૂતોઽપ્યનિરુદ્ધમુવાચ હ । પાર્વત્યા પ્રેરિતશ્ચૈવ બાણપત્ન્યા ચ સત્વરમ્
એ સમયે પાર્વતી અને બાણપત્ની દ્વારા તરત મોકલેલો દૂત અનિરુદ્ધ પાસે ગયો અને સંદેશ આપ્યો.
દૂત ઉવાચ અનિરુદ્ધોત્તિષ્ઠ ભદ્રં પાર્વતીવચનં શૃણુ । ભવ સાંનાહિકો વત્સ કુરુ યુદ્ધં બહિર્ભવ
દૂતે કહ્યું: અનિરુદ્ધ, ઉઠ, સર્વ શુભ થાય. પાર્વતીના વચન સાંભળ. વત્સ, શસ્ત્ર ધારણ કર અને યુદ્ધ માટે બહાર નીકળ.
ભીતોષા રુદતી ત્રસ્તા સસ્માર પાર્વતીં સતીમ્ । રક્ષ રક્ષ મહામાયે મત્પ્રણેશ્વરમીપ્સિતમ્
ભયભીત ઉષાએ રડીને સત્પાર્વતીને યાદ કરી: 'મહામાયે, મારા મનપસંદ સ્વામીની રક્ષા કર, રક્ષા કર!'
અભેયેઽપ્યભયં દેહિ સંગ્રામે ઘોરદારુણે । ત્વમેવ જગતાં માતા સ્નેહસ્તે સર્વતઃ સમઃ
મોટા ભયમાં પણ સુરક્ષા આપ, ભયાનક યુદ્ધમાં પણ. તું જ જગતની માતા છે, તારો સ્નેહ બધાને સમાન છે.
અથાનિરુદ્ધઃ સંનાહી શસ્ત્રપાણિર્બભૂવ હ । ઊષાદત્તં રથં પ્રાપ્ય ચકારાઽઽરોહણં મુદા
પછી અનિરુદ્ધે શસ્ત્ર ધારણ કર્યા. ઉષાએ આપેલો રથ પામી આનંદથી તે ચઢ્યો.
બહિઃ સંભૂય શિબિરાદ્દદર્શ બાણમીશ્વરઃ । સાંનાહિકં શસ્ત્રપાણિં રક્તાસ્યલોચનં પરમ્
શિબિરની બહાર આવીને સ્વામી બાણને જોયો—યુદ્ધ માટે તૈયાર, શસ્ત્રો સાથે, લાલ મોઢું અને આંખો, ખૂબ ભયાનક.
દૃષ્ટ્વાઽનિરુદ્ધં બાણશ્ચ તમુવાચ રુષાઽન્વિતઃ । ઘોરસંગ્રામમધ્યે ચ વિષોક્તિં પ્રજ્વલન્નિવ
અનિરુદ્ધને જોઈ બાણ ગુસ્સાથી બોલ્યો—ભયાનક યુદ્ધમાં તે ક્રોધથી ધધકી રહ્યો હતો.
બાણ ઉવાચ અયે વીર મહાદુષ્ટ નીતિશાસ્ત્રવિવર્જિત । ચન્દ્ર વંશકુલાઙ્ગાર પુણ્યક્ષેત્રેઽયશસ્કર
બાણે કહ્યું: અરે વીર, તું મહા દુષ્ટ છે, નીતિશાસ્ત્રથી રહિત છે. ચંદ્રવંશનું કલંક, પુણ્યભૂમિમાં અપયશ લાવનાર.
પિતા તે શમ્બરં હત્વા જગ્રાહ તસ્ય કામિનીમ્ । તતો જાતો ભવનેવ નિરોધં સ્વકુલક્ષમમ્
તારા પિતાએ શમ્બરને મારી તેની પ્રિય સ્ત્રીને લઈ લીધી; એ રીતે તું ઘરમાં જન્મ્યો, પણ આ વર્તન કુળને યોગ્ય નથી.
પિતામહો વાસુદેવો મથુરાયાં ચ ક્ષત્રિયઃ । ગોકુલે વૈશ્યપુત્રશ્ચ નામ્ના ચ નન્દનન્દનઃ
તારા પિતામહ વસુદેવ મથુરામાં ક્ષત્રિય હતા; ગોકુલમાં તેઓ વૈશ્યપુત્ર હતા, નામે નંદનંદન.
વૃન્દાવને ચ ગોપસ્ય નન્દસ્ય પશુરક્ષકઃ । સાક્ષાજ્જારશ્ચ ગોપીનાં દુષ્ટઃ પરમલમ્પટઃ
વૃંદાવનમાં, ગોપ નંદના પશુઓની રક્ષા કરતો હતો; એ જ સાચે ગોપીઓનો પરપુરુષ પ્રેમી, દુષ્ટ અને અતિ લંપટ હતો.
જઘાન પૂતનાં સદ્યો નારીઘાતી હ્યધાર્મિકઃ । આગત્ય મથુરાં કુબ્જાં જઘાન મૈથુનેન ચ
પોતાનાં પાપી અને સ્ત્રીહંતક પૂતનાને તરત જ મારી નાખી; પછી મથુરામાં આવીને કુબજાને ભોગવીને જીતેલી.
દુર્બલં નરકં હત્વા સ્ત્રીસમૂહં મનોહરમ્ । જગ્રાહ યોનિલુબ્ધશ્ચ સ્વપુત્રમતિનિષ્ઠુરઃ
નબળા નરકાસુરને મારીને, સુંદર સ્ત્રીઓના ટોળાને પોતાના માટે પકડી લીધા; અને પોતાના પુત્ર પ્રત્યે પણ બહુ કઠોર રહ્યો.
ભીષ્મકં માનવં જિત્વા તત્પુત્રં ચાપિ દુર્બલમ્ । જગ્રાહ કન્યકાં તસ્ય દેવયોગ્યાં ચ રુક્મિણીમ્
ભીષ્મક અને તેના નબળા પુત્રને હરાવીને, દેવોને પણ યોગ્ય એવી તેની પુત્રી રુક્મિણીને લઈ ગયો.
સત્રાજિતઃ સૂર્યભૃત્યો દેવાત્પ્રાપ મણીશ્વરમ્ । ઘાતયિત્વા હ્યુપાયેન જગ્રાહ મણિકન્યકામ્
સત્રાજિત, સૂર્યદેવનો સેવક, દેવ પાસેથી અમૂલ્ય મણિ મેળવ્યો હતો; પછી કાવતરાથી તેને મારીને મણિ અને તેની કન્યાને પાડી લીધી.
કુરુપાણ્ડવયુદ્ધં ચ કારયિત્વા ચ દારુણમ્ । યુધિષ્ઠિરસ્ય યજ્ઞે ચ શિશુપાલં જઘાન સઃ
કુરુ અને પાંડવો વચ્ચે ભયાનક યુદ્ધ કરાવ્યું; અને યુધિષ્ઠિરના યજ્ઞમાં શિશુપાલને મારી નાખ્યો.
દન્તવક્ત્રં ચ શાલ્બં ચ જરાસંધં ચ દારુણઃ । સંજહાર ભુવો ભૂપસમૂહમતિદારુણમ્
દંતવક્ત્ર, શાલ્વ અને ક્રૂર જરાસંધને નાશ કર્યો; અને પૃથ્વી પરના અત્યંત ક્રૂર રાજાઓના ટોળાને પણ સમાપ્ત કરી દીધા.
ઉપાયાન્નરકં હત્વા સર્વસ્વં તજ્જહાર સઃ । દુર્બલો રાજભીતશ્ચસમુદ્રં શરણં ગતઃ
કાવતરાથી નરકાસુરને મારીને તેનો આખો ખજાનો લઈ લીધો; પોતે નબળો અને રાજાઓથી ડરતો, દરિયાની શરણમાં ગયો.
જિત્વા ચ ભ્રાતરં શક્રં ભાર્યાયા વચનેન ચ । જગ્રાહ પારિજાતં ચ પુષ્પં ચ સ્વર્ગદુર્લભમ્
પત્નીના કહેવા પર પોતાના ભાઈ ઇન્દ્રને હરાવીને, સ્વર્ગમાં દુર્લભ એવા પારિજાત વૃક્ષ અને ફૂલ લઈ આવ્યો.
કંસં નિહત્યાધર્મિષ્ઠો ભ્રાતરં માતુરેવ ચ । જગ્રાહ તસ્ય સર્વસ્વં પરં કિં કથયામિ તે
અધર્મી કંસ અને તેના ભાઈને, તથા પોતાની માતાને પણ મારીને, તેમનું બધું સંપત્તિ પાડી લીધી; હવે તને વધુ શું કહું?
જત્વા ચ ભલ્લુકં યુદ્ધે જગ્રાહ તસ્ય કન્યકામ્ । તત્પિતુર્ભગિની કુન્તી ચતુર્ણાં કામિની ભુવિ
યુદ્ધમાં ભલ્લુકને હરાવીને તેની પુત્રીને લઈ ગયો; તેની પિતાની બહેન કુંતી પૃથ્વી પર ચાર પુરુષોની પ્રિય હતી.
દ્રૌપદી ભ્રાતૃપત્ની ચ પ़ઞ્ચાનાં કામિની તથા । ગોષ્ઠીનો યોનિલુબ્ધશ્ચ શશ્વત્પરમલમ્પટઃ
દ્રૌપદી, ભાઈઓની પત્ની, પાંચ જણાની પ્રિય હતી; ગોપોમાં તો એ હંમેશા સ્ત્રીઓ માટે લલચતો અને અતિ લંપટ રહ્યો.
તજ્જ્યેષ્ઠો બરદેવશ્ચ શશ્વત્પિબતિ વારુણીમ્ । યમુનાં ભ્રાતૃપત્નીં ચ કરોત્યાહ્વાનમીપ્સિતમ્
તેનો મોટો ભાઈ બલદેવ હંમેશા વારીણી પીતો; અને યમુનાને, જે ભાઈની પત્ની છે, પોતાની ઇચ્છા પ્રમાણે બોલાવે છે.
જહાર ભગિનીં તસ્ય કૌઃતેયઃ શક્રનન્દનઃ । સુભદ્રાં માતુલસુતાં સંનિબોધ કુલક્રમમ્
કૌસ્તેય, ઇન્દ્રપુત્ર, તેની બહેન સુભદ્રાને, જે મમેરાની દીકરી હતી, લઈ ગયો; વંશનો ક્રમ સમજ.