યજ્ઞં ચ કારયામાસ કોટિહોમાન્વિતં શુફમ્ । નાનાપ્રકારનૈવેદ્યૈર્દ્યૂપદીપૈર્મનોહરૈઃ
ભગવાને લાખો હોમયુક્ત શુભ યજ્ઞો કરાવ્યા, જેમાં વિવિધ પ્રકારના નૈવેદ્ય અને મનોહર દીપો હતા.
બ્રાહ્મણાન્ભોજયામાસ પાર્વતીપ્રીતયે તથા । રૈવતે પર્વતે રમ્યે ચામૂલ્યરત્નમન્દિરે
ભગવાને રૈવત પર્વતની સુંદર અમૂલ્ય રત્નમંદિરમાં, પાર્વતીની પ્રસન્નતા માટે બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવ્યું.
ગણેશં પૂજયામાસ દેવાનામીશ્વરં પરમ્ । લડ્ડુકાનાં તિલાનાં ચ સુસ્વાદુસુમનોહરમ્
ભગવાને દેવોના સ્વામી ગણેશનું તિલના સ્વાદિષ્ટ અને સુગંધિત લાડુઓથી પૂજન કર્યું.
પરિપુષ્ટં પઞ્ચલક્ષં નૈવેદ્યં ચ દદૌ મુદા । લડ્ડુકં સ્વસ્તિકાનાં ચ સપ્તલક્ષં સુધોપમમ્
ભગવાને આનંદથી પાંચ લાખ પોષક લાડુઓ અને સાત લાખ ઉત્તમ સ્વસ્તિકાકૃતિ લાડુઓ નૈવેદ્યરૂપે અર્પણ કર્યા.
ગણેશ્વરાય પ્રદદૌ શર્કરાશતરાશિકમ્ । પક્વરમ્ભાફલાનાં ચ દશલક્ષમપૂપકમ્
તે ગણેશ્વરને લાખ મણ ખાંડ અને દસ લાખ પક્વ કેરીના મીઠા પૌઆ અર્પણ કર્યા.
મિષ્ટાન્નં પાયસં રમ્યં સ્વાદુ સ્વસ્તિકપિષ્ટકમ્ । ઘૃતં ચ નવનીતં ચ દધિ દુગ્ધં સુધોપમમ્
મીઠો ભાત, સ્વાદિષ્ટ પાયસ, સ્વાદિષ્ટ સ્વસ્તિક લોટ, ઘી, તાજું મકખણ, દહીં અને દૂધ — આ બધું ઉત્તમ ગુણવત્તાનું અર્પણ કર્યું.
ધૂપં દીપં પારિજાતપુષ્પમાલ્યમભીપ્સિતમ્ । સુગન્ધિ ચન્દનં ગન્ધં વહ્નિશુદ્ધાશુકે દદૌ
ધૂપ, દીવો, ઇચ્છિત પારિજાત ફૂલની વણાવેલી માળા, સુગંધિત ચંદન, સુગંધ અને શુદ્ધ અગ્નિમાં સમર્પિત વસ્ત્રો અર્પણ કર્યા.
યજ્ઞં ચ કારયામાસ કોટિહોમાન્વિતં શુભમ્ । બ્રાહ્મણાન્ભોજયામાસ તુષ્ટાવ સ ગણેશ્વરમ્
તે શુભ યજ્ઞ કર્યો, જેમાં કરોડો હોળી અર્પણીઓ હતી; બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવ્યું અને ગણેશ્વરની સ્તુતિ કરી.
વાદ્યં દશવિધં ચૈવ વાદયામાસ તત્ર વૈ । સૂર્યં ચ પૂજયામાસ સામ્બઃ કુષ્ઠક્ષયાય ચ
ત્યાં દસ પ્રકારના વાદ્યો વગાડવામાં આવ્યા; તેણે સૂર્ય અને સાંબનું પણ, કષ્ટરોગના નિવારણ માટે, પૂજન કર્યું.
હવિષ્યં કારયામાસ તં ચ સામ્બંસમાતરમ્ । પરિબૂર્ણ વત્સરં ચાપ્યુપહારૈરનુત્ત્મૈઃ વરં દદૌ ચ સામ્બાય સ્તોત્રં ચ ભાસ્કરઃ સ્વયમ્
સાંબ અને તેની માતા માટે આખું વર્ષ શ્રેષ્ઠ ભેટો સાથે યજ્ઞના હવન સામાન તૈયાર કર્યા; ભાસ્કરે પોતે સાંબને વરદાન અને સ્તોત્ર આપ્યું.
ઇતિ શ્રીબ્રહ્મo મહાo શ્રીકૃષ્ણજન્મખo ઉત્તં નારદનાo ગણેશપૂજા નામ ત્રયોદશાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીબ્રહ્મવૈવર્ત મહાપુરાણના શ્રીકૃષ્ણ જન્મખંડમાં નારદકૃત 'ગણેશપૂજા' નામના એકસો તેરમા અધ્યાયનો અંત આવ્યો.
અથ ચતુર્દશાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ નારાયણ ઉવાચ કૃષ્ણપુત્રશ્ચ પ્રદ્યુમ્નો મહાબલપરાક્રમઃ । તત્પુત્રોઽપ્યનિરુદ્ધશ્ચ વિધાતુરંશ એવ ચ
હવે ચૌદમો અધ્યાય શરૂ થાય છે. નારાયણે કહ્યું: કૃષ્ણપુત્ર પ્રદ્યુમ્ન, જે મહાબલવાન અને પરાક્રમી છે, અને તેનો પુત્ર અનિરુદ્ધ, જે વિધાતાના અંશરૂપ છે.
એકદાઽસાવનિરુદ્ધો નવયૌવનસંયુતઃ । સુપ્તો રહસિ પર્યઙ્કે પુષ્પચન્દનચર્ચિતે
એક વખતે, યુવાન અનિરુદ્ધ ફૂલ અને ચંદનથી સુશોભિત એકાંત શય્યામાં સુતો હતો.
સ્વપ્ને દદર્શ યુવતીં પુષ્ણોદ્યાને સુપુષ્પિતે । સુગન્ધિપુષ્પતલ્પે ચ સ્નિગ્ધચન્દનચર્ચિતે
સપનામાં તેણે પુષ્પોથી ભરેલા પુષ્ણના બગીચામાં, સુગંધિત ફૂલની શય્યામાં, નરમ ચંદનથી સુશોભિત એક યુવાન સ્ત્રીને જોયી.
શયાનાં સુસ્મિતાં રમ્યાં નવયૌવનસંયુતામ્ । અમૂલ્યરત્નનિર્માણભૂષણેન વિભૂષિતામ્
તેને ત્યાં સુતી, સુંદર, હસતી, યુવાનતાથી ઉજ્જવળ અને અમૂલ્ય રત્નોથી બનેલા આભૂષણોથી શોભાયમાન સ્ત્રી દેખાઈ.
ચારુકેયૂરવલયશઙ્ખકઙ્કણશોભિતામ્ । મણિકુણ્ડલયુગ્મેન ગણ્ડસ્થલવિરાજિતામ્
તેના હાથમાં સુંદર કેયૂર, વળય, શંખ અને કંકણ ઝગમગતા હતા; તેના ગાલે જડિત મણિના કાનના ઝુમકા તેજ પામતા હતા.
અતીવ સૂક્ષ્મવસનાં ક્વણન્મઞજીરરઞ્જિતામ્ । પક્વબિમ્બાધરોષ્ઠીં ચ શરત્કમલલોચનામ્
તે ખૂબ જ પાતળા વસ્ત્ર પહેરેલી હતી, પગમાં ઝણઝણતા પાયલ, હોઠ પક્વ બિંબફળ જેવા લાલ અને આંખો શરદના કમળ જેવી હતી.
શરત્પદ્મપ્રભામુષ્ટકોટીન્દુનિન્દિતાનનામ્ । મુક્તાપઙ્ક્તિસમાસાદ્યદન્તપઙ્ક્તિમનોહરામ્
તેનું ચહેરું શરદના કમળ જેવું તેજસ્વી અને કરોડ ચાંદની પણ ફિક્કી પડે એવું હતું; તેના દાંત મોતીની પંક્તિ જેવી મોહકતા હતી.
ત્રિવક્રકબરીભારાં માલતીમાલ્યભૂષિતામ્ । કસ્તૂરીકુઙ્કુમાલક્તસ્નિગ્ધચન્દનકજ્જલૈઃ
તેના વાળ ત્રણ વળાંકોમાં ગોઠવેલા અને માલતીના ફૂલોની માળાથી શોભતા હતા; તે કસ્તૂરી, કુંકુમ, લાક, નરમ ચંદન અને કાજલથી સુગંધિત હતી.
પત્રાવલીવિરચિતસુકપોલસ્થલોજ્જ્વલામ્ । દાડિમીકુસુમાકારસિન્દૂરબિન્દુભૂષિતામ્
તેના ગાલ પાંદડાની આકૃતિથી શોભતા હતા; કપાળ પર દાડમના ફૂલ જેવો સિંદૂરનો ટપકો શોભતો હતો.
શ્રીરામકદલીસ્તમ્ભનિન્દિતોરુસ્થલોજ્જ્વલામ્ । અત્યુચ્ચૈર્વર્તુલાકારસ્તનયુગ્મવિભૂષિતામ્
તેના જાંઘ કદળીના ડાંગરને પણ લજાવતી હતી અને તેની ઊંચી, ગોળ અને સુંદર છાતી ખૂબ જ આકર્ષક હતી.
નિતમ્બભારન મ્રાં ચ કામબાણપ્રપીડિતામ્ । કામુકીં કમનીયાં ચ પશ્યન્તીં વક્રચક્ષુષા
તેના નિતંબ ભારે અને નમ્ર હતા, કામદેવના બાણોથી વ્યાકુળ, કામુક અને મનોહર, અને તે વાંકા દૃષ્ટિથી જોઈ રહી હતી.
કુઙ્કુમાલક્તરક્તાક્તપાદપદ્મવિરાજિતામ્ । વાયુપ્રેરણવસ્ત્રેણ વ્યક્તગુવ્તસ્થલોજ્જ્વલામ્
કુંકુમ અને લાલ ચંદનથી રંગાયેલા તેના કમળ જેવા પગ ખૂબ જ સુંદર લાગતા હતા. પવનથી હલનચલન થતા વસ્ત્રે તેની છુપાયેલી જગ્યા પણ તેજસ્વી બનાવી હતી.
તાં દૃષ્ટ્વા કામપુત્રશ્ચ કામોન્મથિતમાનસઃ । ઉવાચ મધુરં રમ્યં કામમત્તાં સુકોમલામ્
તેને જોઈને, કામદેવપુત્રનું મન ઇચ્છાથી ઉથલપાથલ થઈ ગયું અને તેણે એ સુંદર, પ્રેમમાં મગ્ન અને નાજુક સ્ત્રીને મીઠા અને મનમોહક શબ્દોમાં વાત કરી.
ચારુચમ્પકવર્ણાભાં કામેન પુલકાન્વિતામ્ । અતિપ્રૌઢાં નવોઢાં ચ શૃઙ્ગાનેચ્છાસુચઞ્ચલામ્
તે સ્ત્રી સુંદર ચંપકના ફૂલ જેવી કાંતિવાળી, કામથી રોમાંચિત, ખૂબ જ પરિપક્વ અને નવી જ લગ્નિત હતી, અને પ્રેમની રમતમાં ભાગ લેવા આતુર હતી.
અનિરુદ્ધ ઉવાચ કિં દેવી કિં ચ ગાન્ધર્વોકા ત્વં કામિનિકાનને । કસ્ય સત્રી કસ્ય કન્યા વા કં વા વાઞ્છસિ સુન્દરિ
અનિરુદ્ધે કહ્યું: દેવી, તમે કોણ છો? શું તમે ગાંધર્વ સ્ત્રી છો કે કામના વનમાં રહેતી છો? સુંદરિ, તમે કોની પત્ની કે કોની પુત્રી છો અને કોને ઇચ્છો છો?
ત્રૈલોક્યાતુલસૌન્દર્યા મુનિમાનસમોહિની । ન બિભેષિ કથં બ્રૂહિ સ્વયમેકાકિની ચ મામ્
ત્રણે લોકમાં તમારી સુંદરતાને કોઈ સરખામણી નથી, તમે ઋષિઓના મનને પણ મોહી લો છો; મને કહો, તમે અહીં એકલી હોવા છતાં કેમ ડરતી નથી?
અહં ત્રૈલોક્યનાથસ્ય પૌત્રઃ કામાત્મજોઽધુના । કાન્તેઽહમનિરુદ્ધશ્ચ નવીનયૌવનાહતઃ
હું હવે ત્રિલોકના સ્વામીનો પૌત્ર અને કામનો પુત્ર છું; પ્રિયે, હું અનિરુદ્ધ છું અને યુવાનીથી ભરપૂર છું.
કમનીયશ્ચ કામી ચ કામશાસ્ત્રવિશારદઃ । કામુકીકામનાં પૂર્ણાં કર્તુમેવેશ્વરઃ સ્વયમ્
હું આકર્ષક અને ઇચ્છાવાન છું, પ્રેમશાસ્ત્રમાં નિષ્ણાત છું અને સ્વયં એ ઈશ્વર છું જે પ્રેમાળ સ્ત્રીઓની તમામ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરે છે.
માં ભજસ્વ સુશીરે ત્વં સુવેષં ચ સુશીલકમ્ । રતિશૂરં રતિરસપ્રાજ્ઞં રતિરસપ્રિયમ્
હે સુંદરી, મને સ્વીકારી લો, હું સારી રીતે વસ્ત્રધારી, સારા સ્વભાવવાળો, પ્રેમમાં પરાક્રમી, પ્રેમની કલામાં કુશળ અને પ્રેમરસમાં પ્રિય છું.