તસ્મૈ દદૌ રાજલક્ષ્મીં નિશ્ચલાં સાપ્તપૌરુષીમ્ । પૃથુકાનાં કણં ભુક્ત્વા ભક્તસ્ય ભક્તવત્સલઃ
ભગવાને પોતાના ભક્ત સુદામાને, માત્ર એક મુઠ્ઠી પોહા ખાઈને, અડગ રાજલક્ષ્મી અને સાત પેઢી સુધીનું વૈભવ આપ્યું.
બભૂવ તસ્ય રાજ્યં ચ યથેન્દ્રસ્યામરાવતી । યથા ધનેશ્વરો દેવો ધનાઢ્યઃ સ બભુવ હ
સુદામાનું રાજ્ય ઇન્દ્રની અમરાવતી જેવું બની ગયું અને ધનના દેવ જેવો ધનવાન પણ થયો.
નિશ્ચલાં હરિભક્તિં ચ દદૌ દાસ્યં સૃદુર્લભમ્ । અવિનાશિનિ ગોલોકે યથેષ્ટં પદમુત્તમમ્
ભગવાને સુદામાને અડગ હરિભક્તિ, દુર્લભ દાસ્ય અને ગોલોકમાં ઇચ્છિત, અવિનાશી શ્રેષ્ઠ સ્થાન આપ્યું.
જહાર પારિજાતં ચ શક્રાહંકારમેવ ચ । સત્યાં ચ કારયામાસ પુણ્યકં વ્રતમીપ્સિતમ્ ।। ૧૩૩.
ભગવાને પારિજાત વૃક્ષ લાવ્યું અને ઇન્દ્રનો અહંકાર તોડી નાખ્યો; અને સત્યાને ઇચ્છિત પુણ્યવ્રત કરાવ્યું.
વર્ધયામાસ સર્વત્ર નિત્યં નૈમિત્તિકં મુને । તત્ર વ્રતે કુમારાય સ્વાત્માનં દક્ષિણાં દદૌ ।। ૧૩૩.
હે મુનિ, ભગવાને સર્વત્ર નિયમિત અને વિશેષ વિધિઓ વધારી; અને એ વ્રતમાં કુમારને પોતાને દક્ષિણારૂપે આપ્યા.
બ્રહ્માણાન્ભોજયામાસ તેભ્યો રત્નં દદૌ મુદા । સત્યભામાતિમાનં ચ વર્ધયામાસ સર્વતઃ ।। ૧૩૩.
ભગવાને બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવ્યું અને આનંદપૂર્વક રત્નો આપ્યા; અને સત્યભામાનો ગૌરવ સર્વ રીતે વધાર્યો.
રુક્મિણ્યા અતિસૌભાગ્યમન્યાસાં ચ નવં નવમ્ । વૈષ્ણવાનાં સુરાણાં ચ વિપ્રણામપિ પૂજનમ્ ।। ૧૩૩.
ભગવાને રુક્મિણીને વિશેષ સૌભાગ્ય અને અન્ય સૌને નવી નવી કૃપા આપી; વૈષ્ણવ, દેવો અને બ્રાહ્મણોનું પણ સન્માન કર્યું.
વર્ધયામાસ સર્વત્ર નિત્યં નૈમિત્તિકં મુને । પરમાધ્યાત્મિકં જ્ઞાનમુદ્ધવાય દદૌ પ્રભુઃ ।। ૧૩૩.
હે મુનિ, ભગવાને સર્વત્ર નિયમિત અને વિશેષ વિધિઓ વધાર્યા; અને ઉદ્ધવને સર્વોચ્ચ આધ્યાત્મિક જ્ઞાન આપ્યું.
અર્જુનં કથયામાસ ગીતાં ચ રણમૂર્ધનિ । કૃત્વા નિષ્કણ્ટકં ચૈવ કૃપયા ચ કૃપાનિધિઃ ।। ૧૩૩.
ભગવાને યુદ્ધભૂમિ પર અર્જુનને ગીતા સંભળાવી; અને કૃપાથી સમગ્ર રાજ્યને નિર્વિઘ્ન કર્યું.
યુધિષ્ઠિરાય પૃથિવીરાજ્યલક્ષ્મીં દદૌ પ્રભુઃ । દુર્ગાં ચ પૂજયામાસ વૈષ્મવીં ગ્રામદેવતામ્
ભગવાને યુધિષ્ઠિરને પૃથ્વીનું રાજલક્ષ્મી આપી અને દુર્ગા, વૈષ્ણવી ગ્રામદેવીનું પૂજન કર્યું.
યજ્ઞં ચ કારયામાસ કોટિહોમાન્વિતં શુફમ્ । નાનાપ્રકારનૈવેદ્યૈર્દ્યૂપદીપૈર્મનોહરૈઃ
ભગવાને લાખો હોમયુક્ત શુભ યજ્ઞો કરાવ્યા, જેમાં વિવિધ પ્રકારના નૈવેદ્ય અને મનોહર દીપો હતા.
બ્રાહ્મણાન્ભોજયામાસ પાર્વતીપ્રીતયે તથા । રૈવતે પર્વતે રમ્યે ચામૂલ્યરત્નમન્દિરે
ભગવાને રૈવત પર્વતની સુંદર અમૂલ્ય રત્નમંદિરમાં, પાર્વતીની પ્રસન્નતા માટે બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવ્યું.
ગણેશં પૂજયામાસ દેવાનામીશ્વરં પરમ્ । લડ્ડુકાનાં તિલાનાં ચ સુસ્વાદુસુમનોહરમ્
ભગવાને દેવોના સ્વામી ગણેશનું તિલના સ્વાદિષ્ટ અને સુગંધિત લાડુઓથી પૂજન કર્યું.
પરિપુષ્ટં પઞ્ચલક્ષં નૈવેદ્યં ચ દદૌ મુદા । લડ્ડુકં સ્વસ્તિકાનાં ચ સપ્તલક્ષં સુધોપમમ્
ભગવાને આનંદથી પાંચ લાખ પોષક લાડુઓ અને સાત લાખ ઉત્તમ સ્વસ્તિકાકૃતિ લાડુઓ નૈવેદ્યરૂપે અર્પણ કર્યા.
ગણેશ્વરાય પ્રદદૌ શર્કરાશતરાશિકમ્ । પક્વરમ્ભાફલાનાં ચ દશલક્ષમપૂપકમ્
તે ગણેશ્વરને લાખ મણ ખાંડ અને દસ લાખ પક્વ કેરીના મીઠા પૌઆ અર્પણ કર્યા.
મિષ્ટાન્નં પાયસં રમ્યં સ્વાદુ સ્વસ્તિકપિષ્ટકમ્ । ઘૃતં ચ નવનીતં ચ દધિ દુગ્ધં સુધોપમમ્
મીઠો ભાત, સ્વાદિષ્ટ પાયસ, સ્વાદિષ્ટ સ્વસ્તિક લોટ, ઘી, તાજું મકખણ, દહીં અને દૂધ — આ બધું ઉત્તમ ગુણવત્તાનું અર્પણ કર્યું.
ધૂપં દીપં પારિજાતપુષ્પમાલ્યમભીપ્સિતમ્ । સુગન્ધિ ચન્દનં ગન્ધં વહ્નિશુદ્ધાશુકે દદૌ
ધૂપ, દીવો, ઇચ્છિત પારિજાત ફૂલની વણાવેલી માળા, સુગંધિત ચંદન, સુગંધ અને શુદ્ધ અગ્નિમાં સમર્પિત વસ્ત્રો અર્પણ કર્યા.
યજ્ઞં ચ કારયામાસ કોટિહોમાન્વિતં શુભમ્ । બ્રાહ્મણાન્ભોજયામાસ તુષ્ટાવ સ ગણેશ્વરમ્
તે શુભ યજ્ઞ કર્યો, જેમાં કરોડો હોળી અર્પણીઓ હતી; બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવ્યું અને ગણેશ્વરની સ્તુતિ કરી.
વાદ્યં દશવિધં ચૈવ વાદયામાસ તત્ર વૈ । સૂર્યં ચ પૂજયામાસ સામ્બઃ કુષ્ઠક્ષયાય ચ
ત્યાં દસ પ્રકારના વાદ્યો વગાડવામાં આવ્યા; તેણે સૂર્ય અને સાંબનું પણ, કષ્ટરોગના નિવારણ માટે, પૂજન કર્યું.
હવિષ્યં કારયામાસ તં ચ સામ્બંસમાતરમ્ । પરિબૂર્ણ વત્સરં ચાપ્યુપહારૈરનુત્ત્મૈઃ વરં દદૌ ચ સામ્બાય સ્તોત્રં ચ ભાસ્કરઃ સ્વયમ્
સાંબ અને તેની માતા માટે આખું વર્ષ શ્રેષ્ઠ ભેટો સાથે યજ્ઞના હવન સામાન તૈયાર કર્યા; ભાસ્કરે પોતે સાંબને વરદાન અને સ્તોત્ર આપ્યું.
ઇતિ શ્રીબ્રહ્મo મહાo શ્રીકૃષ્ણજન્મખo ઉત્તં નારદનાo ગણેશપૂજા નામ ત્રયોદશાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીબ્રહ્મવૈવર્ત મહાપુરાણના શ્રીકૃષ્ણ જન્મખંડમાં નારદકૃત 'ગણેશપૂજા' નામના એકસો તેરમા અધ્યાયનો અંત આવ્યો.
અથ ચતુર્દશાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ નારાયણ ઉવાચ કૃષ્ણપુત્રશ્ચ પ્રદ્યુમ્નો મહાબલપરાક્રમઃ । તત્પુત્રોઽપ્યનિરુદ્ધશ્ચ વિધાતુરંશ એવ ચ
હવે ચૌદમો અધ્યાય શરૂ થાય છે. નારાયણે કહ્યું: કૃષ્ણપુત્ર પ્રદ્યુમ્ન, જે મહાબલવાન અને પરાક્રમી છે, અને તેનો પુત્ર અનિરુદ્ધ, જે વિધાતાના અંશરૂપ છે.
એકદાઽસાવનિરુદ્ધો નવયૌવનસંયુતઃ । સુપ્તો રહસિ પર્યઙ્કે પુષ્પચન્દનચર્ચિતે
એક વખતે, યુવાન અનિરુદ્ધ ફૂલ અને ચંદનથી સુશોભિત એકાંત શય્યામાં સુતો હતો.
સ્વપ્ને દદર્શ યુવતીં પુષ્ણોદ્યાને સુપુષ્પિતે । સુગન્ધિપુષ્પતલ્પે ચ સ્નિગ્ધચન્દનચર્ચિતે
સપનામાં તેણે પુષ્પોથી ભરેલા પુષ્ણના બગીચામાં, સુગંધિત ફૂલની શય્યામાં, નરમ ચંદનથી સુશોભિત એક યુવાન સ્ત્રીને જોયી.
શયાનાં સુસ્મિતાં રમ્યાં નવયૌવનસંયુતામ્ । અમૂલ્યરત્નનિર્માણભૂષણેન વિભૂષિતામ્
તેને ત્યાં સુતી, સુંદર, હસતી, યુવાનતાથી ઉજ્જવળ અને અમૂલ્ય રત્નોથી બનેલા આભૂષણોથી શોભાયમાન સ્ત્રી દેખાઈ.
ચારુકેયૂરવલયશઙ્ખકઙ્કણશોભિતામ્ । મણિકુણ્ડલયુગ્મેન ગણ્ડસ્થલવિરાજિતામ્
તેના હાથમાં સુંદર કેયૂર, વળય, શંખ અને કંકણ ઝગમગતા હતા; તેના ગાલે જડિત મણિના કાનના ઝુમકા તેજ પામતા હતા.
અતીવ સૂક્ષ્મવસનાં ક્વણન્મઞજીરરઞ્જિતામ્ । પક્વબિમ્બાધરોષ્ઠીં ચ શરત્કમલલોચનામ્
તે ખૂબ જ પાતળા વસ્ત્ર પહેરેલી હતી, પગમાં ઝણઝણતા પાયલ, હોઠ પક્વ બિંબફળ જેવા લાલ અને આંખો શરદના કમળ જેવી હતી.
શરત્પદ્મપ્રભામુષ્ટકોટીન્દુનિન્દિતાનનામ્ । મુક્તાપઙ્ક્તિસમાસાદ્યદન્તપઙ્ક્તિમનોહરામ્
તેનું ચહેરું શરદના કમળ જેવું તેજસ્વી અને કરોડ ચાંદની પણ ફિક્કી પડે એવું હતું; તેના દાંત મોતીની પંક્તિ જેવી મોહકતા હતી.
ત્રિવક્રકબરીભારાં માલતીમાલ્યભૂષિતામ્ । કસ્તૂરીકુઙ્કુમાલક્તસ્નિગ્ધચન્દનકજ્જલૈઃ
તેના વાળ ત્રણ વળાંકોમાં ગોઠવેલા અને માલતીના ફૂલોની માળાથી શોભતા હતા; તે કસ્તૂરી, કુંકુમ, લાક, નરમ ચંદન અને કાજલથી સુગંધિત હતી.
પત્રાવલીવિરચિતસુકપોલસ્થલોજ્જ્વલામ્ । દાડિમીકુસુમાકારસિન્દૂરબિન્દુભૂષિતામ્
તેના ગાલ પાંદડાની આકૃતિથી શોભતા હતા; કપાળ પર દાડમના ફૂલ જેવો સિંદૂરનો ટપકો શોભતો હતો.