ચન્દનોક્ષિતમર્વાઙ્ગા માલતીમાલ્યશોભિતા । સપ્તભિર્નૃપપુત્રૈશ્ચસમાનીતા ચ બાલકૈઃ
તેના શરીરે ચંદનનો લેપ હતો, માળતીના ફૂલોની વેણીઓથી શોભાયમાન હતી અને સાત રાજકુમારો, જે હજુ બાળકે હતા, તેને લાવી રહ્યા હતા.
દેવેન્દ્રાશ્ચ મુનીન્દ્રાશ્ચ સિદ્ધેન્દ્રા નૃપપુંગવાઃ । દદૃશૂ રુક્મિણીં દેવીં મહાલક્ષ્મીં પતિવ્રતામ્
દેવતાઓના રાજા, મહાન મુનિઓ, સિદ્ધો અને રાજાઓએ પતિવ્રતા મહાલક્ષ્મી રુક્મિણીને જોયા.
સપ્તપ્રદક્ષિણાઃકૃત્વા પ્રણમ્ય સ્વપતિંસતી । સિષેચ શીતતોયેન સ્નિગ્ધચન્દનપલ્લવૈઃ
પવિત્ર સ્ત્રીએ પોતાના પતિની સાત વખત પરિક્રમા કરી, તેને વંદન કર્યું અને ઠંડા પાણી તથા કોમળ ચંદનપાનથી અભિષેક કર્યો.
તાં સિષેચ જગત્કાન્તઃ કાન્તા શાન્તાં ચ સસ્મિતામ્ । દદર્શ કાન્તઃ કાન્તાં ચ કાન્તં કાન્તા શુભે ક્ષણે
જગતના પ્રિય કૃષ્ણે પોતાની શાંત અને સ્મિતવાળી પ્રિયાને અભિષેક કર્યો; એ શુભ ક્ષણે પ્રિયએ પ્રિયાને નિહાળી.
અથ દેવી પિતુઃ ક્રોડે સમુવાસ શુભાનના । લજ્જયા નમ્રવદના જ્વલન્તી ચ સ્વતેજસા
પછી દેવીએ, જેનું મુખ તેજસ્વી હતું, લાજથી નમણું થઈ પિતાના ગોદમાં બેઠી, પણ પોતાનાં તેજથી ઝળહળતી રહી.
રાજા દેવેશ્વરીં તસ્મૈ પરિબૂર્ણતમાય ચ । પ્રદદૌ સંપ્રદાનેન વેદમન્ત્રેણ નારદ
રાજાએ પૂર્ણવિધિ અને વેદમંત્રો સાથે દેવીઓની રાણી રુક્મિણીને સર્વેંદ્રીય પૂર્ણ કૃષ્ણને અર્પણ કરી, હે નારદ.
વસુદેવાજ્ઞયા કૃષ્ણઃ સ્વસ્તીત્યુક્ત્વા સ્થિતો મુદા । જગ્રાહ દેવીં દેવશ્ચ ભવાનીં ચ ભવો યથા
વસુદેવની આજ્ઞાથી કૃષ્ણે આનંદપૂર્વક શુભાશિષ આપી, ઉભા રહી દેવીને સ્વીકારી, જેમ ભવો ભવાનીને સ્વીકારે છે.
સુવર્ણાનાં પઞ્ચલક્ષં કૃષ્ણાય પરમાત્મને । દક્ષિણાં તાં દદૌ રાજા પરિપૂર્ણતમાય ચ
રાજાએ પરિપુર્ણ કૃષ્ણને પાંચ લાખ સોનાની મુદ્રાઓ દક્ષિણારૂપે આપી.
શુભકર્મણિ નિષ્પન્ને કૃત્વા કન્યાં ચ વક્ષસિ । રુરોદ રાજા મોહેન મુનિદેવેન્દ્રસંસદિ
શુભ વિધિ પૂર્ણ થતાં અને પુત્રીને કૃષ્ણના વક્ષ પર બેસાડ્યા પછી, રાજા મુનિ અને દેવોની સભામાં મોહથી રડી પડ્યા.
પરિહારેણ વચસા કુત્વા તસ્મૈ સમર્પણમ્ । સિષેચ કન્યાં ધન્યાં ચ નેત્રયુગ્મજલેન ચ
વિદાયના શબ્દો સાથે પુત્રીને અર્પણ કરી, રાજાએ બંને આંખોના આંસુથી ધન્ય પુત્રી પર છાંટણી કરી.
ઇતિ શ્રીબ્રહ્મo મહાo શ્રીકૃષ્ણજન્મખo ઉત્તo નારદનાo રુક્મિણ્યુ- દ્વાહેઽષ્ટાધિકશાતતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીમદ્ બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણના કૃષ્ણજન્મ વિભાગમાં નારદ દ્વારા વર્ણવાયેલ રુક્મિણી વિવાહનો એકસો આઠમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
અથ નવાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ નારાયણ ઉવાચ એતસ્મિન્નન્તરે રાજ્ઞી રુક્મિણીજનની શભા । પતિપુત્રવતીભિશ્ચ સાધ્વીભિઃ સહિતા મુદા
એ સમયે રુક્મિણીની માતા, પતિ અને પુત્રવાળી સદ્ગુણવંતી સ્ત્રીઓ સાથે આનંદપૂર્વક સભામાં આવી.
આગત્ય મઙ્ગલં કૃત્વા તત્ર નિર્મઞ્છનાદિકમ્ । દંપતી વેશયામાસ રત્નનિર્માણમન્દિરમ્
ત્યાં પહોંચી, શુભ કાર્ય અને શુદ્ધિક્રિયા કરીને, તેણે dampatiને રત્નોથી બનેલા મહેલમાં લઈ ગઈ.
નાનાચિત્રવિચિત્રાઢ્યં હીરહારેણ ભૂષિતમ્ । મુક્તામાણિક્યરત્નેન મુદીપ્તં દર્પણેન ચ
તે મહેલ વિવિધ સુંદર ચિત્રોથી શોભાયમાન હતું, હીરાના હારમાં સજાયેલું અને મુક્તા, માનિક અને રત્નોથી તથા ઝગમગતા દર્પણથી પ્રકાશિત હતું.
દદર્શ કૃષ્ણસ્તત્રૈવ દુર્ગાં દુર્ગતિનાશિનીમ્ । સરસ્વતીં ચ સાવિત્રીં રતિં ચ રોહિણીં સતીમ્
ત્યાં કૃષ્ણે દુર્ગા, દુઃખનો નાશ કરનારી, તેમજ સરસ્વતી, સાવિત્રી, રતિ, રોહિણી અને સતીને જોયા.
દેવપત્નીં રાજપત્નીં મુનિપત્નીં પતિવ્રતામ્ । રત્નમિહાનસ્થાં ચ રત્નભૂષણભૂષિતામ્
ત્યાં દેવીઓ, રાજાઓની પત્નીઓ, ઋષિની પત્નીઓ, પોતાના પતિ પ્રત્યે વફાદાર સ્ત્રીઓ અને રત્નોથી શોભાયમાન એવી સ્ત્રીઓ ઉભી હતી.
ઉત્તસ્થુરારાદ્દૃષ્ટ્વા ચ શ્રીકૃષ્ણં જગતીપતિમ્ । રત્નસિહાસને રમ્યે વારયામાસ તાં મુદા
શ્રીકૃષ્ણ, જગતના સ્વામી,ને જોઈને તેઓ ભક્તિપૂર્વક ઊભી રહી અને આનંદપૂર્વક તેમને સુંદર રત્નમય સિંહાસન પર બેસાડ્યા.
સ્તુતિં ચક્રુશ્ચ દેવાશ્ચ મુનિપત્ન્યશ્ચ માધવમ્ । પુટાઞ્જલિયુતાસ્તત્ર ત્રમેણ ચ પૃધક્પૃથક્
ત્યાં દેવીઓ અને ઋષિની પત્નીઓએ માધવની સ્તુતિ કરી, હાથ જોડીને દરેકે અલગ-અલગ રીતે પ્રાર્થના કરી.
ભોજયામાસ રાજ્ઞી ચ વરેણ સહ કન્યકામ્ । સકર્પૂરં સતામ્બૂલં પ્રદદૌ વાસિતં જલમ્
રાણી અને કન્યાએ સાથે મળીને ભોજન પરોસ્યું, સુગંધિત પાણી, કપૂર અને પાન પણ આપ્યા.
દુર્ગા કૃષ્ણાય પ્રદદૌ તત્ર મઙ્ગલપત્રિકામ્ । સર્વાસામાજ્ઞયા દેવી પઠેતિ તમુવાચ સા
ત્યાં દુર્ગાએ કૃષ્ણને શુભ પત્ર આપ્યો; સર્વની આજ્ઞાથી દેવીએ તેમને એ પત્ર વાંચવા કહ્યું.
પપાઠ પત્રિકાં કૃષ્ણો દેવીસંસદિ સસ્મિતઃ । લક્ષ્મી સરસ્વતી દુર્ગા સાવિત્રી રાધિકા સતી
કૃષ્ણે હસતાં-હસતાં દેવીઓની સભામાં એ પત્ર વાંચ્યો, જ્યાં લક્ષ્મી, સરસ્વતી, દુર્ગા, સાવિત્રી, રાધિકા અને સતી હાજર હતી.
તુલસી પૃથિવી ગઙ્ગાઽરુન્ધતિ યમુનાઽદિતિઃ । શતરૂપા ચ સીતા ચ દેવહૂતિશ્ચ મેનકા
તુલસી, પૃથ્વી, ગંગા, અરુંધતી, યમુના, અદિતિ, શતરૂપા, સીતા, દેવહૂતિ અને મેનકા પણ ત્યાં હાજર હતી.
દૈવ્યશ્ચૈતાશ્ચ દંપત્યોઃ કુર્વન્તુ પરમ્ । પપાઠ ચેતિ કૃષ્ણશ્ચ શુશ્રુવુર્જહસુશ્ચ તાઃ
આ દૈવી dampatyo સર્વોત્તમ આશીર્વાદ આપે એવી પ્રાર્થના કૃષ્ણે વાંચી, અને દેવીઓએ સાંભળી ને હસ્યા.
પાર્વત્યુવાચરુક્મિણીં રુક્મિણીકાન્ત ત્વાં પશ્યન્તીં ચ સસ્મિતામ્ । પશ્ય પ્રૌઢાં રુપવતીં સુન્દરીં નવયૌવનામ્
પાર્વતીએ કહ્યું: રુક્મિણીના પ્રિય, એ તારી તરફ હસતાં જોઈ રહી છે; એને જુઓ, એ પરિપક્વ, રૂપાળી, સુંદર અને યુવાનીમાં છે.
શચ્યુવાચ તવ યોગ્યા ચ યુવતી રત્નભૂષણભૂષિતા । ત્વાં પ્રાર્થયન્તી સુચિરમવમન્યાન્યમીશ્વરમ્
શચીએ કહ્યું: એ તારી યોગ્ય યુવતી છે, રત્નોથી શોભાયમાન છે, લાંબા સમયથી તને ઈચ્છે છે અને બીજાં દેવોને અવગણે છે.
સાવિત્ર્યુવાચ યથા વરસ્તથા કન્યા વિધિના યોજિતા પુરા । વિદગ્ધાયા વિદગ્ધેન સર્વત્ર સંગમઃ શુભઃ
સાવિત્રીએ કહ્યું: જેમ વર, તેમ કન્યા; વિધિએ પહેલેથી જ એમને જોડ્યા છે. વિદ્વાનને વિદ્વાન સાથેનું મિલન હંમેશા શુભ છે.
રત્યુવાચ ઈશ્વરેણ પરીહાસં કા વા કર્તું ક્ષમા ભુવિ । ધ્યાનાસાધ્યો દુરારાધ્યશ્ચાવમન્યાન્યમીશ્વરમ્
રતિએ કહ્યું: ભગવાન સાથે રમૂજી વાત કોણ કરી શકે? એ ધ્યાનથી જ પ્રાપ્ત થાય છે, પૂજા કરવી મુશ્કેલ છે અને એણે બીજાં દેવોને અવગણ્યા છે.
ગાયત્ર્યુવાચ યથા વરસ્તથા કન્યા ચાક્ષુબ્ધે ભૈષ્મકે ગૃહે
ગાયત્રીએ કહ્યું: જેમ વર, તેમ કન્યા; ભૈષ્મકના શાંતિભર્યા ઘરમાં.
રોહિણ્યુવાચ સત્યં બ્રૂહિ જગન્નાથ કામિનીનાં ચ સંસદિ । કીદૃશી રાધિકા રમ્યા રુક્મિણી ચાપિ કીદૃશી
રોહિણીએ કહ્યું: જગતના સ્વામી, સ્ત્રીઓની સભામાં સાચું કહો—રાધિકા કેવી છે અને રુક્મિણી કેવી છે?
સરસ્વત્યુવાચ રાધાયાં યાદૃશી પ્રીતી રુક્મિણ્યાં નૈવ તાદૃશી । સા સઙ્ગિની પૂર્વકાલે સર્વક્રીડાસુ વર્ધિની
સરસ્વતીએ કહ્યું: રાધામાં જેવું પ્રેમ છે, એવું રુક્મિણીમાં નથી; એ પહેલાંથી જ તારી સંગીની હતી અને સર્વ રમણીઓમાં શ્રેષ્ઠ હતી.