તીર્થપૂતં કીર્તિપૂતં બ્રહ્મેશશેષવન્દિતમ્ । પરમ્હ્નાદકં રૂપં કૌટિચન્દ્રસમપ્રભમ્
તેમનું રૂપ તીર્થ અને કીર્તિથી પવિત્ર, બ્રહ્મા, ઈશ અને શેષદેવે વંદિત, મનને આનંદ આપનારું અને અનેક ચંદ્ર જેવી તેજસ્વીતા ધરાવતું હતું.
ધ્યાનાસાધ્યં દુરારાધ્યં પરમં પ્રકૃતેઃ પરમ્ । દૂર્વયા પટ્ટસૂત્રં ચ રત્નેન્દ્રસારદર્પણમ્
તેમને ધ્યાનથી પ્રાપ્ત કરી શકાય છે, પૂજવામાં અઘરા છે, પરમ અને પ્રકૃતિથી પર છે; દુર્વા ઘાસની વેણી, પટ્ટાનું દોરું અને રત્નનું દર્પણ ધારણ કર્યું છે.
દધાનં કર્તૃકાસાર્ધ કદલ્યાઃ સ્ફુટમઞ્જરીમ્ । ચૂડાં ત્રિવિક્રમાકારાં માલતીમાલ્યભૂષિતમ્
તેમણે વાળમાં સોનાની કળીથી બંધાયેલું કાચું કેળાના ફૂલોનું ગુચ્છ અને માળતીના ફૂલોની માળા પહેરી હતી.
પુષ્પં નારીપ્રદત્તં ચ મુકુટં મસ્તકોજજ્વવલમ્ । દૃષ્ટ્વા વરં યુવત્યશ્ચ મૂર્ચ્છા સંપ્રાપુરીશ્વરમ્
એક સ્ત્રીએ આપેલું ફૂલ તેમના મસ્તકના મુકુટમાં શોભી રહ્યું હતું; વરરાજાને જોઈ યુવતીઓ ભગવાનને જોઈ બેહોશ થઈ ગઈ.
રુક્મિણીજીવનં ધન્યં શ્લાધ્યમિત્યૂચુરીપ્સિતમ્ । જામાતરં સા દદર્શ રાજ્ઞી ભીષ્મકકામિની
'રુક્મિણીનું જીવન ધન્ય છે અને વખાણવા જેવું છે,' એમ બધાએ કહ્યું. રાજા ભીષ્મકની પ્રિય રાણી એ પોતાના મનગમતા જમાઈને જોઈને આનંદિત થઈ.
નિમેષરહિતા તુષ્ટા પ્રસન્નવદનેક્ષણા । રાજા પ્રસન્નવદનઃ સામાત્યઃ સપુરોહિતઃ
રાણી આંખ પણ ન ઝાંપ્યા, પ્રસન્ન ચહેરે તૃપ્ત થઈને જોઈ રહી. રાજા પણ પોતાના મંત્રીઓ અને પુરોહિતો સાથે ખુશહાલ ચહેરે બેઠા હતા.
સમાગત્ય સુરાન્વિપ્રાન્ભૂપાંશ્ચ પ્રણનામ સઃ । દદૌ યોગ્યાશ્રમં તેભ્યો ભક્ષ્યપૂર્ણ સુધોપમમ્
પછી એ દેવતાઓ, વિદ્વાન બ્રાહ્મણો અને રાજાઓ પાસે ગયો, બધાને વંદન કર્યું અને તેમને સુખદાયક, અમૃત જેવું ભોજન ભરેલા યોગ્ય સ્થાન આપ્યા.
દિવાનિશં ચાપ્યુવાચ દીયતાં દીયતામિતિ । સુખં નિનાય રજનીં દેવૈશ્ચ બાન્ધવૈઃ સહ
દિવસ-રાત એ કહેતો રહ્યો, 'આપો, આપો!' અને દેવતાઓ તથા પોતાના સગાં-સંબંધીઓ સાથે રાત આનંદથી વિતાવી.
વસુદેવઃ પ્રભાતે ચ પ્રાતઃકૃત્યં ચકાર સઃ । સ્નાત્વા સંધ્યાદિકં કૃત્વા ધૃત્વા ધૌતે ચ વાસસી
વસુદેવએ સવારે ઉઠીને સ્નાન કર્યું, સંધ્યા-પુજા વગેરે કરી, પછી તાજા ધોઇને કપડા પહેર્યા અને પોતાની પ્રાત:કાળની ફરજ બજાવી.
ચકાર વેદમન્ત્રેણ શુભાધિવાસનં હરેઃ । સંપૂજ્ય માતૃકાઃ સર્વાઃ સાક્ષાચ્ચ સર્વદેવતાઃ
એણે વેદમંત્રોથી હરિનું શુભ અભિષેક કર્યું, સર્વ માતાઓ અને સર્વ દેવતાઓનું શ્રદ્ધાપૂર્વક પૂજન કર્યું.
પ્રદાય વસુધારાં ચ વૃદ્ધિશ્રાદ્ધાદિકં તથા । પ્રાહ્મણાન્ભોજયામાસ દેવાંશ્ચ બાન્ધવાંસ્તથા
પછી એણે ભૂમિદાન આપ્યું અને વૃદ્ધિ શ્રાદ્ધ વગેરે વિધિઓ કર્યા. બ્રાહ્મણો, દેવતાઓ અને સગાં-સંબંધીઓને ભોજન પણ કરાવ્યું.
વાદ્યં ચ વાદયામાસ કારયામાસ મઙ્ગલમ્ । સુવેષં કારયામાસ વરસ્યાપિ પ્રશંસિતમ્
એણે વાદ્ય વગાડાવ્યા અને શુભ મંગળ વિધિઓ કરાવ્યા. વરરાજાને સુંદર અને વખાણપાત્ર વસ્ત્રો પહેરાવ્યા.
સજ્જં ચ કારયામાસ નરયાનં સુશોભનમ્ । એવં રાજા ભીષ્મકશ્ચ વિવાહાર્હં ચ મઙ્ગલમ્
એણે સુંદર રથ તૈયાર કરાવ્યો. આમ રાજા ભીષ્મકે લગ્ન માટે જરૂરી બધા શુભ કામો કરી દીધા.
પુરોહિતૈર્વેદમન્ત્રૈઃ સર્વ કર્મ ચકાર સઃ । મણિરત્નં ધનં ચાપિ મુક્તામાણિક્યહીરકમ્
પુરોહિતો અને વેદમંત્રોથી બધા વિધિઓ કર્યા. એણે મોતી, મણિ, હીરા, માણિક અને ધન પણ આપ્યું.
ભક્ષ્યદ્રવ્યં ચ વસ્ત્રં ચાપ્યુપહારમનુત્તમમ્ । ભટ્ટેમ્યો બ્રાહ્મણેભ્યોઽપિ ભિક્ષુકેભ્યો દદૌ મુદા
ભોજનની વસ્તુઓ, કપડાં અને ઉત્તમ ભેટો આપ્યાં. એણે આનંદથી બ્રાહ્મણો, વિદ્વાનો અને ભિક્ષુકોને પણ દાન આપ્યું.
વાદ્યં ચ વાદયામાસ કારયામાસ મઙ્ગલમ્ । સુવેષં કારયામાસ રુક્મિણ્યાશ્ચ મનોહરમ્
એણે વાદ્ય વગાડાવ્યા અને મંગળ વિધિઓ કરાવ્યા. રુક્મિણીને પણ મનમોહક વસ્ત્રો અને શૃંગાર કરાવ્યું.
રાજ્ઞીભિર્મુનિપત્નીભિર્વિધાનં ચ યથોચિતમ્ । તતઃ શુભે ક્ષણે પ્રાપ્તે માહેન્દ્રે પરમોદયે
રાણીઓ અને મુનિની પત્નીઓએ નિયમ પ્રમાણે વિધિઓ કર્યા. પછી શુભ ક્ષણે, મહેન્દ્ર નક્ષત્રના ઉત્તમ ઉદયે,
વિવાહોચિતલગ્ને ચ લગ્નાધિપતિસંયુતે । સદ્ગ્રહેક્ષણશુદ્ધે ચાપ્યસતાં દૃષ્ટિવર્જિતે
લગ્ન માટે યોગ્ય મુહૂર્તે, શુભ ગ્રહોના દૃષ્ટિથી પવિત્ર સમયે અને અશુભ ગ્રહોની દૃષ્ટિ ટાળી, લગ્ન આરંભાયા.
શુભક્ષણે સુભર્ક્ષે ચ વિશુદ્ધે ચન્દ્રતારયોઃ । વેધદોષાદિરહિતે શલાકાદિવિવર્જિતે
શુભ ક્ષણે, શુભ નક્ષત્રમાં, ચંદ્ર અને તારાઓ પવિત્ર હતા, જન્મકુંડળીમાં કોઈ દોષ નહોતો અને કોઈ અપશકુન પણ નહોતો.
દંપત્યોઃ શર્મયોગ્યે ચ પરિણામસુખપ્રદે । એવંભૂતે ચ સમયે ભીષ્મકપ્રાઙ્ગણં હરિઃ
દંપતીના સુખ અને કલ્યાણ માટે યોગ્ય એવા સમયે, એવો શુભ અવસર આવ્યો ત્યારે હરિ ભીષ્મકના આંગણે પધાર્યા.
આજગામ સુરૈઃ સાર્ધ સુનિવિપ્રપુરોહિતૈઃ । જ્ઞાતિભિર્બાન્ધવૈઃ સાર્ધં પિત્રા માત્રાનૃપૈસ્તથા
એ દેવતાઓ, મહાન ઋષિઓ, પુરોહિતો, સગાં-સંબંધીઓ, પિતા, માતા અને રાજાઓ સાથે ત્યાં આવ્યા.
ગોપાલકૈઃ પાર્ષદૈશ્ચ વયસ્યૈશ્ચ મનોહરૈઃ । ભટ્ટૈશ્ચ ગણકૈર્જ્યોતિઃ શાસ્ત્રજ્ઞાનવિશારદૈઃ
ગોપાળ, સહાયક, મનોહર મિત્રો, વિદ્વાન, જ્યોતિષીઓ અને જ્યોતિષ શાસ્ત્રના નિષ્ણાતો પણ સાથે આવ્યા.
વાદ્યૈર્નાનાવિધૈશ્ચૈવ નર્તકૈર્ગાયનૈસ્તથા । નાનાશિલ્પકરૈશ્ચૈવ માલાકારૈસ્તથાઽપરૈઃ
વિવિધ વાદ્યો, નૃત્યકારો, ગાયકોએ તથા અનેક પ્રકારના હસ્તકલા કરનારોએ, તેમજ ફૂલમાળાવાળા અને બીજા પણ જોડાયા હતા.
વિદ્યાધર્યપ્સરોભિશ્ચ કિન્નરીભિશ્ચ સત્વરમ્ । સ્થલં ચ દદુશુર્દેવા મુનયશ્ચ નૃપેશ્વરાઃ
વિધ્યાધરીઓ, અપ્સરાઓ અને કિન્નરીઓ સાથે, દેવતાઓ, ઋષિઓ અને રાજાઓએ ઝડપથી એ સ્થળ સુપરત કર્યું.
સર્વે સમાગતા યે ચ વિવાહદર્શનોત્સુકાઃ । રમ્ભાસ્તમ્ભસહસ્રૈશ્ચ પટ્ટસૂત્રપરિષ્કૃતૈઃ
જે બધા લગ્ન દર્શન માટે ઉત્સુક હતા, તેઓ એકઠા થયા હતા, અને હજારો રેશમી દોરાવાળા સ્તંભોથી જગ્યા શોભી ઉઠી હતી.
ચમ્બકાનાં ચન્દનાનાં રસાલાનાં ચ પલ્લવૈઃ । માલ્યૈર્નાનાવિધૈશ્ચૈવ પીતરક્તસિતાન્વિતૈઃ
ચંપા, ચંદન અને કેરીના પાંદડાંથી, તેમજ પીળા, લાલ અને સફેદ ફૂલોની વિવિધ માળાઓથી જગ્યા શોભાયમાન બની હતી.
પરિતો મઙ્ગલઘટૈઃ ફલપલ્લવસંયુતૈઃ । કસ્તૂરીચન્દનાક્તૈશ્ચ કુઙ્કુમેન વિરાજિતૈઃ
આસપાસ સુમંગલ ઘડાં, ફળ અને લીલા પાંદડાંથી સજાવેલા, કસ્તૂરી અને ચંદનથી લિપ્ત, તેમજ કુંકુમથી રોશન કરેલા મુકાયા હતા.
પર્ણૈર્લાજૈઃ ફલૈઃ પુષ્પૈર્દૂર્વાભિરુપશોભિતૈઃ । મુનિભિર્બ્રાહ્મણૈશ્ચૈવ રાજેન્દ્રૈરપિ વેષ્ટિતમ્
પાંદડા, લાજ, ફળ, ફૂલો અને દુર્વાથી શોભિત, અને આસપાસ ઋષિઓ, બ્રાહ્મણો તથા રાજાઓથી ઘેરાયેલું હતું.
રત્નેન્દ્રસારનિર્માણવેદીયુક્તં મનોહરમ્ । ચર્ચિતં ચન્દનસ્નિગ્ધૈઃ કસ્તૂરીકુઙ્કુમાન્વિતૈઃ
શ્રેષ્ઠ રત્નો અને ઉત્તમ લાકડાંની મંચથી સજ્જ, સુગંધિત ચંદન, કસ્તૂરી અને કુંકુમથી અંકિત એ સ્થળ ખૂબ જ મનોહર લાગતું હતું.
સુગન્ધિશીતમન્દૈશ્ચ પવનૈઃ સુરભીકૃતમ્ । રત્નાનાં ચ સહસ્રૈશ્ચ જ્વલિતં જ્વલદીપ્તકૈઃ
શીતળ અને સુગંધિત પવનથી મહેકતું, અને હજારો રત્નોની તેજસ્વી ઝાંખીથી જગમગતું હતું.