પૈતૃકી જન્મભૂમિશ્ચેદ્દ્વિગુણં તત્ફલં લભેત્ । પૈતૃકીભૂમિતુલ્યાચ દાનભૂમિઃ સતામપિ
જો એ પોતાની પૌત્ર જન્મભૂમિ હોય તો દ્વિગણું ફળ મળે છે; સારા લોકો માટે પણ દાનની જમીન પૌત્ર ભૂમિ જેટલી નથી.
વાસુદેવ ઉવાચ ભોગાસ્તે વચનં કિં વા નિષેકઃ કેન વાર્યંતે । પૈતૃકી તીર્થતુલ્યા સા કિં તીર્થં દ્વારકાપરમ્
વાસુદેવ બોલ્યા: શું ભોગ, શું આજ્ઞા કે શું રોકાણ શક્ય છે? પૌત્ર ભૂમિ તીર્થ જેટલી પવિત્ર છે—દ્વારકાથી શ્રેષ્ઠ તીર્થ બીજું કયું છે?
સર્વતીર્થપરા શ્રેષ્ઠા દ્વારકા બહપુણ્યદા । યસ્યાઃ પ્રવેશમાત્રેણ નરાણાં જન્મખણ્ડનમ્
દ્વારકા સર્વ તીર્થોમાં શ્રેષ્ઠ છે, એ અનેક પુણ્ય આપે છે; માત્ર પ્રવેશતાં જ મનુષ્ય જન્મમરણના બંધનથી મુક્ત થાય છે.
દાનં ચ દ્વારકાયાં ચ શ્રાદ્ધં ચ દેવપૂજનમ્ । ચતુર્ગુણં ચ તીર્થાનાં ગઙ્ગાદીનાં ચ ભૂમિપ
દ્વારકામાં કરેલું દાન, શ્રાદ્ધ અને દેવપૂજા ગંગાદી તીર્થો કરતાં ચારગણું ફળ આપે છે, હે રાજા.
ગચ્છ બ્રહ્મદિભિઃ સાર્ધ મુનિભિર્યાદવૈઃ સહ । રાજેન્દ્રભવનં તત્ર ગૃહાણાં સાદરં પુનઃ
બ્રહ્મા અને બીજા દેવતાઓ, ઋષિઓ અને યાદવો સાથે રાજમહેલમાં જાઓ અને ત્યાં ફરી એકવાર આદરપૂર્વક સ્વીકારો.
કરોતિ શશ્વન્ન્યક્કારં મહેન્દ્રસ્યામરાવતીમ્ । નિવસ ત્વં સુધર્માયાં માહેન્દ્રે ચ ક્ષણે નૃપ
મહેન્દ્રની અમરાવતીનું તે સતત અપમાન કરે છે; હે રાજા, તું સુધર્મા સભામાં અને મહેન્દ્રની સભામાં થોડો સમય નિવાસ કર.
જમ્બુદ્વીપસ્થિતા ભૂપા રાજેન્દ્રમણ્ડલેશ્વરાઃ । કરં દાસ્યન્તિ તુભયં ચ મહેન્દ્રાય સુરા યથા
જંબુદ્વીપમાં વસેલા બધા રાજાઓ અને રાજમંડળના સ્વામીઓ તને એ જ રીતે કર આપે છે જેમ દેવતાઓ મહેન્દ્રને આપે છે.
ભૂયાજ્જિતઃ કુબેરશ્ચ ધનેન ધનસંપદા । તેજસા ભાસ્કરશ્ચાપિ મહેન્દ્રઃ સંપદઃ તથા
કુબેર ધન અને સંપત્તિમાં, ભાસ્કર તેજમાં અને મહેન્દ્ર સમૃદ્ધિમાં તારા આગળ હંમેશા હાર્યા છે.
દેવા જિતા રણેનૈવ પુણ્યેન મુનયો જિતાઃ । તપસ્વિનશ્ય તપસા વ્રતીનશ્ચ વ્રતેન ચ
યુદ્ધમાં દેવતાઓ, પુણ્યથી ઋષિઓ, તપથી તપસ્વીઓ અને વ્રતથી વ્રતી લોકો જીતાય છે.
ઉગ્રસેનસમો રાજા ન ભૂતો ન ભવિષ્યતિ । સભાયાં યસ્ય ભગવાન્બલદેવો મહાબલઃ
ઉગ્રસેન જેવો રાજા ભૂતકાળમાં થયો નથી અને ભવિષ્યમાં પણ નહિ થાય, જેના સભામાં ભગવાન બલદેવ મહાબળવાન બેઠા છે.
વિશ્વં ચ યસ્ય શિરસાં સહસ્રાણં નરેશ્વર । એકસ્મિઞ્શિરસિ ન્યસ્તં શૂર્પે ચ સર્ષપો યથા
હે રાજાઓના રાજા, હજારો રાજાઓના શીરો પર જેનું શિર છે, એના શીરે બધા mustardના દાણા જેમ એકઠા થાય છે એમ બધું વિશ્વ નમન કરે છે.
ન હ્યનન્તસમો દેવો બલેન બલવત્તરઃ । યદ્ગુણાનાં ચ નાસ્ત્યન્તસ્તેનાનન્તં જગુર્બુધાઃ
બળમાં અનંત સમો કે વધારે દેવો બીજો કોઈ નથી; અને તેના ગુણોનો અંત નથી, એટલે જ વિદ્વાનો તેને 'અનંત' કહે છે.
વસવોઽષ્ટૌ મહાભાગા રુદ્રાશ્ચ શંકરં વિના । બલિનો દ્વાદશાદિત્યા મહેન્દ્રશ્ચ સુરૈઃ સમઃ
આઠ વસુઓ, મહાન રુદ્રો (શંકર સિવાય), બલવાન બાર અદિત્યો અને મહેન્દ્ર — બધા દેવોમાં સમાન છે.
ન સમર્થા ધ્રુવં જેતુમુગ્રસેનં નૃપેશ્વરમ્ । કૃષ્ણસ્ય વચનં શ્રુત્વા પ્રસન્નવદનો નૃપઃ
ઉગ્રસેન રાજાઓમાં સ્વામી છે, તેને જીતવામાં કોઈ સમર્થ નથી; કૃષ્ણના વચન સાંભળી રાજાનું ચહેરું આનંદથી તેજસ્વી થઈ ગયું.
પ્રયયૌ યાદવૈઃ સાર્ધ મહેન્દ્રભવનાત્પરમ્ । સ્વાલયં દ્વારકામધ્યે જ્વલન્તં મણિતેજસા
તે યાદવો સાથે મહેન્દ્રના મહેલમાંથી નીકળી પોતાના દ્વારકા શહેરના મધ્યમાં આવેલા રત્નોથી ઝગમગતા ઘર તરફ ગયો.
સહસ્રૈદ્વરિપાલૈશ્ચ શૂલિભિર્દણ્ડહસ્તકૈઃ । નિયુક્તૈ રક્ષિતં દ્વારં દદર્શ માનવેશ્વરઃ
હે મનુષ્યોના સ્વામી, તેણે જોયું કે હજારો રક્ષકો, ભાલા અને દંડ લઈને, દરવાજા પર સુરક્ષા માટે ઉભા છે.
અભ્યન્તરે ચ શિબિરં દ્વારેભ્યઃ ષડ્ભ્ય એવ ચ । મન્દિરાણાં ચ શતકૈ રત્નાનાં પરિભૂષણમ્
છ દરવાજા પાસે, શિબિરમાં અને સૈકડો મહેલો વચ્ચે તેણે રત્નોથી શોભાયમાન થયેલા મંડપો જોયા.
કોટિં મત્તગજેન્દ્રાણાં દદર્શ ગજમન્દિરે । ચતુર્યુગં ગજૌઘં ગજાનાં ષડ્ગુણં તથા
હાથીઓના મહેલમાં તેણે કરોડો મસ્ત ગજરાજો, ચાર યુગ માટે પૂરતા હાથીઓ અને એના છ ગણાં વધુ હાથીઓ જોયા.
મહાબલાંશ્ચ તુરગાન્સૂર્યાશ્વં ચ હસન્તિ યે । ગજેન્દ્રરાજં સર્વેષાં વાહનાનામપીશ્વરમ્
મહાબળવાન ઘોડા, સૂર્યના ઘોડા જેવાં તેજસ્વી, અને બધા વાહનોમાં રાજા એવા ગજરાજને પણ તેણે જોયો.
હસત્યૈરાવતં શશ્વન્મહેન્દ્રસ્ય ચ નારદ । અત્યુચ્ચૈરુચ્ચૈઃશ્રવમાં દદર્શ કોટિમીપ્સિતમ્
હે નારદ, તેણે મહેન્દ્રના હાથી ઐરાવતને હંમેશા હસતો જોયો અને અત્યંત ઊંચા ઉચ્છૈ:શ્રવસના ઇચ્છિત કરોડો ઘોડા જોયા.
ખરાણાં દશકોટિં ચ પાદાતં ષડ્ગુણં તથા । નિર્માણં રત્નસારાણાં તથાનાં પઞ્ચલક્ષકમ્
દસ કરોડ ખચ્ચરો, છ ગણાં વધુ પગદળ અને પાંચ લાખ રત્નોથી બનેલા રથો તેણે જોયા.
પઞ્ચલક્ષં સારથીનાં તત્રાશ્વં ષડ્ગુણં તથા । અશ્વવાટં તત્સમં ચ સુધર્માં ચ સભામપિ
પાંચ લાખ સારથીઓ, છ ગણાં વધુ ઘોડા, એટલાં જ મોટા ઘોડાખાણા અને સુધર્મા નામની સભા પણ ત્યાં હતી.
દદર્શામ્યન્તરે રમ્યે દેવૌઘમુનિસંયુતામ્ । વહ્નિશુદ્ધાશુકૈ રમ્યૈર્ભૂષિતાં રક્તકમ્બલૈઃ
તે સુંદર આંતરિક સ્થળે મેં દેવતાઓ અને ઋષિઓને સાથે જોયા, જેઓ અગ્નિમાં શુદ્ધ થયેલા કપડાં અને લાલ ચાદરો પહેરીને શોભી રહ્યા હતા.
રત્નસિંહાસનૈ રમ્યૈર્ભૂષિતાં રક્તપિઙ્ગલૈઃ । અમૂલ્યરત્નનિર્માણવીથીનાં તેજસોજ્જ્વલામ્
તે સ્થળ કિંમતી રત્નોથી બનેલા સિંહાસનો અને તેજસ્વી રત્નોથી ઝગમગતાં રસ્તાઓથી શોભાયમાન હતું.
વેષ્ટિતાં ચ મહાભીતૈઃ કિંકરૈઃ શતકોટિભિઃ । પ્રવિવેશ સભાં રમ્યાં શ્રુત્વા શઙ્ખધ્વનિં શુભમ્
લાખો-કરોડો શક્તિશાળી સેવકોની ઘેરાવમાં, તેણે શુભ શંખનાદ સાંભળી આનંદમય સભામાં પ્રવેશ કર્યો.
વાદ્યં ચ દુંદુભીનાં ચ મુનીનાં વેદમન્ત્રકમ્ । દૃષ્ટ્વા નૃપં સમુત્તસ્થૌ વેગેન સબલો હરિઃ
ત્યાં વાદ્યયંત્રો અને ઢોલના અવાજ સાથે ઋષિઓ દ્વારા વેદમંત્રોનું પઠન થતું હતું; રાજાને જોઈને હરિ પોતાની સેના સાથે ઝડપથી ઊભા થયા.
બ્રહ્મા મહેશ્વરશ્ચૈવ શેષશ્ચ દેવપુંગવાઃ । સમુત્તસ્થુઃ સુરાઃ સર્વે મુનયશ્ચ મહાવ્રતાઃ
બ્રહ્મા, મહેશ્વર, શેષ અને દેવોના શ્રેષ્ઠો, બધા દેવતાઓ અને મહાન વ્રતવાળા ઋષિઓ એકસાથે ઊભા થયા.
રાજેન્દ્રાશ્ચાપિ સિદ્ધેન્દ્રા વસુદેવપુરોગમાઃ । રત્નસિંહાસને રમ્યે ચોગ્રસેનો મહાબલઃ
રાજાઓ અને સિદ્ધોના નેતાઓ, વસુદેવની આગેવાનીમાં, તથા મહાબળવાન ઉગ્રસેન સુંદર રત્નસિંહાસન પર બેઠા.
સમુવાસ મહેન્દ્રસ્ય મુનીનામાજ્ઞયા હરેઃ । દેવાનાં ચ ગુરૂણાં ચ ગર્ગસ્યાપિ તથૈવ ચ
હરિ, ઋષિઓ, દેવગુરુઓ અને ગર્ગની આજ્ઞાથી ઉગ્રસેન મહેન્દ્રની સભામાં બેઠા.
સપ્તતીર્થોદકેનૈવ પૂર્ણકુમ્ભેન નારદ । જકાર વેદમન્ત્રૈશ્ચ નૃપસ્યાપ્યભિષેચનમ્
નારદ, સત્તર તીર્થોના પવિત્ર જળથી ભરેલા કળશ વડે, વેદમંત્રો સાથે રાજાનું અભિષેક કરવામાં આવ્યું.