અસંખ્યૈર્મન્દિરૈ રમ્યૈરત્યુચ્ચૈરપિ સંસ્કૃતામ્ । રત્નેન્દ્રસારનિર્માણૈર્મુક્તામાણિક્યભૂષિતૈઃ
તે અનગણિત સુંદર મહેલો વડે શોભાયમાન હતું, જે ખૂબ ઊંચા હતા અને શ્રેષ્ઠ રત્નો તથા ચંદનથી બનેલા હતા, તેમજ મુક્તા અને માનિક્યથી શણગારેલા હતા.
માણિક્યહીરકૈશ્ચિત્રૈઃ સદ્રત્નકલશાન્વિતૈઃ । મણિભિર્નિર્મિતૈરિષ્ટૈઃ સોપાનનિકરૈર્વરૈઃ
તેમાં અદ્ભુત માનિક્ય અને હીરા હતા, શુભ રત્નજડિત કલશો અને કિંમતી પથ્થરોની સુંદર સીડીઓ પણ હતી.
કપાટૈઃ કઠિનૈર્દવ્યૈરર્ગલાકીલકૈર્યુતામ્ । હરિન્મણીનાં સ્તમ્ભાનાં કદમ્બૈરપિ સંયુતૈઃ
તેમાં મજબૂત અને દ્રઢ દરવાજા હતા, જે કાંટા અને કીલો વડે બંધાયેલા હતા, અને હરિતમણિના સ્તંભો કદંબના ગુચ્છની જેમ પંક્તિમાં હતા.
નાનાચિત્રૈર્વિચિત્રૈશ્ચ સુચિત્રૈશ્ચ પરિષ્કૃતૈઃ । દર્પણૈઃ સૂક્ષ્મવસ્ત્રૈશ્ચ શોભિતૈઃ શ્વેતચામરૈઃ
તે વિવિધ સુંદર અને અદભુત શણગારોથી, દર્પણોથી, નાજુક કપડાં અને ચમકતા સફેદ ચામરથી શોભાયમાન હતું.
પ્રાઙ્ગણૈઃ પદ્મરાગાદ્યરિન્દ્રનીલપરિષ્કૃતામ્ । વીથીભી રત્નખચિતૈરાજમાર્ગૈઃ સમન્વિતામ્
તેના આંગણાં પદ્મરાગ અને ઈન્દ્રનીલ રત્નોથી શણગારેલા હતા, અને રસ્તાઓ રત્નોથી જડેલા તથા રાજમાર્ગોથી સજ્જ હતા.
ગ્રીષ્મધ્યાહ્નસૂર્યાભાં જ્વલિતાં રત્નતેજસા । ગવાક્ષલક્ષૈઃ સંયુક્તાં વાજિશાલાપરિષ્કૃતામ્
તે રત્નોના તેજથી ચમકતું હતું, જેનાથી ઉનાળાની બપોરના સૂર્ય જેવી કાંતિ હતી, અને તેમાં લાખો જમખાણા અને ઘોડાં માટેના વાડા હતા.
દૃષ્ટ્વા ચ દ્વારકાં રમ્યાં તે દેવા વિસ્મયં યયુઃ । પ્રસન્નવદનો દેવો લાઙ્ગલી ભગવાનજઃ
આ સુંદર દ્વારકાને જોઈને દેવતાઓ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા; પ્રસન્ન મુખવાળા ભગવાન બલરામ આનંદિત થયા.
સસ્માર યદુવંશાનાં સમૂહમુગ્રસેનકમ્ । વસુદેવં દેવકીં ચ પાણ્ડવાંશ્ચ સમાતૃકાન્
તેમણે યદુવંશના સભ્યો, ઉગ્રસેન, વસુદેવ, દેવકી અને પાંડવો તથા તેમની માતાઓને યાદ કર્યા.
નન્દં યશોદાં ગોપાલાન્રાજેન્દ્રમુનિપુંગવામ્ । ગન્ધર્વાન્કિન્નરાંશ્ચૈવ સહિતો યદુપુંગવૈઃ
નંદ, યશોદા, ગોપાળ, રાજાઓ અને ઋષિઓમાં શ્રેષ્ઠ, તેમજ ગંધર્વો, કિન્નર અને યદુવંશના મહાન પુરુષો — બધા સાથે આવ્યા.
નન્દો યશોદા ગોપાશ્ચ જનન્યા સહ પાણ્ડવાઃ । ગન્ધર્વાઃ કિન્નરાશ્ચૈવ વિદ્યાધર્યશ્ચ નારદ
નંદ, યશોદા, ગોપાળો અને તેમની માતા, પાંડવો, ગંધર્વો, કિન્નર, વિદ્યા ધરાવતી સ્ત્રીઓ અને નારદ પણ આવ્યા.
કિન્નર્યશ્ચાપિ નર્તક્યો ગાયકા વાદ્યભાણ્ડકાઃ । ભિક્ષુકા ભાણ્ડકાશ્ચૈવ ભટ્ટાશ્ચગણકાસ્તથા
નૃત્ય કરતી કિન્નર સ્ત્રીઓ, ગાયક, વાદ્ય વગાડનાર, ભિક્ષુક, ભાંડો, વિદ્વાન અને જ્યોતિષીઓ પણ આવ્યા.
નાનાદેશો દ્ભવા ભૂપા વૈદ્યાશ્ચાન્યે ચ માનવાઃ । સંન્યાસિનશ્ચ યતયોઽવધૂતા બ્રહ્મચારિણઃ
વિવિધ દેશોમાં જન્મેલા રાજાઓ, વૈદ્યો, અન્ય મનુષ્યો, સંન્યાસી, યતિ, અવધૂત અને બ્રહ્મચારી પણ આવ્યા.
આયયુર્મુનયઃ સર્વે સશિષ્યાઃ સિદ્ધપુંગવાઃ । સનકશ્ચ સનન્દશ્ચ ત્તીયશ્ચ સનાતનઃ
બધા ઋષિઓ પોતાના શિષ્યો સાથે, સિદ્ધ પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ, તથા સનક, સનંદન અને ત્રીજા સનાતન પણ આવ્યા.
સનત્કુમારો ભગવાઞ્જ્ઞાનિનાં ચ ગુરોર્ગુરુઃ । શિષ્યૈસ્ત્રિકોટિભિઃ સાર્ધ પઞ્ચવર્ષા દિગમ્બરઃ
સનત્કુમાર, જ્ઞાની લોકોના ગુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ, ત્રીસ કરોડ પાંચ વર્ષના દિશાઓમાં વસ્ત્રધારી શિષ્યો સાથે આવ્યા.
શિષ્યૈસ્ત્રિલક્ષૈઃ સહિતો દુર્વાસા ભગવાનજઃ । લક્ષશિષ્યૈઃ કશ્યપશ્ચ વાલ્મીકિશ્ચ ત્રિલક્ષકૈઃ
ભગવાન દુર્વાસા ત્રણ લાખ શિષ્યો સાથે, કશ્યપ એક લાખ શિષ્યો સાથે અને વાલ્મીકિ ત્રણ લાખ શિષ્યો સાથે આવ્યા.
લક્ષશિષ્યૈર્ગૌ તમશ્ચ કૌટિભિશ્ચ બૃહસ્પતિઃ । શુક્રસ્ત્રિકોટિભિઃ સાર્ધ ભરદ્વાજશ્ચ લક્ષકૈઃ
ગૌતમ એક લાખ શિષ્યો સાથે, બૃહસ્પતિ દસ કરોડ, શુક્ર ત્રીસ કરોડ અને ભરદ્વાજ એક લાખ શિષ્યો સાથે આવ્યા.
શિષ્યૈસ્ત્રિકોટિભિઃ સાર્ધમઙ્ગિરા ભગવાનજઃ । વસિષ્ઠઃ કોટિભિઃ શિષ્યૈઃ પ્રચેતાઃ કોટિભિસ્તથા
અંગિરા ત્રીસ કરોડ શિષ્યો સાથે, વસિષ્ઠ દસ કરોડ અને પ્રચેતાસ પણ દસ કરોડ શિષ્યો સાથે આવ્યા.
ત્રિલક્ષૈશ્ચ પુલસ્ત્યશ્ચાપ્યગસ્ત્યઃ કોટિભિઃ સહ । પુલહો લક્ષશિષ્યૈશ્ચ ક્રતુર્લક્ષૈસ્થૈવ ચ
પુલસ્ત્ય ત્રણ લાખ, અગસ્ત્ય દસ કરોડ, પુલહ એક લાખ અને ક્રતુ પણ એક લાખ શિષ્યો સાથે આવ્યા.
અત્રિસ્ત્રિકોટિભિઃ શિષ્યૈર્ભૃગુશ્ચ પઞ્ચકોટિભિઃ । ત્રિકોટિભિર્મરીચિશ્ચ શતાનન્દઃ સહસ્રકૈઃ
અત્રિ ત્રીસ કરોડ, ભૃગુ પચાસ કરોડ, મરીચિ ત્રીસ કરોડ અને શતાનંદ હજાર શિષ્યો સાથે આવ્યા.
સાર્ધ ત્રિકોટિભિઃ શિષ્યૈર્ઋષ્યશૃઙ્ગો વિભાણ્ડકઃ । પાપિનિઃ કોટિભિઃ શિષ્યૈર્લક્ષૈઃ કાત્યાયનસ્તથા
ઋષ્યશૃંગ અને વિભાંડક ત્રીસ કરોડ શિષ્યો સાથે, પાપિની દસ કરોડ અને કાત્યાયન એક લાખ શિષ્યો સાથે આવ્યા.
યાજ્ઞવલ્ક્યઃ સહસ્રૈશ્ચ વ્યાસઃ શિષ્યત્રિકોટિભિઃ । શિષ્યૈર્લક્ષૈશ્ચ સહિતો ગર્ગઃ કુલપુલોહિતઃ
યાજ્ઞવલ્ક્ય હજાર શિષ્યો સાથે, વ્યાસ ત્રીસ કરોડ અને કુળપુલોહિત ગર્ગ એક લાખ શિષ્યો સાથે આવ્યા.
ગાલવશ્ચ સહસ્રૈશ્ચ સહસૈઃ સૌભરિસ્તથા । ત્રિકોટિભિર્લોમશશ્ચ માર્કણ્ડેયસ્ત્રિકોટિભિઃ
ગાલવ અને સૌભરી હજાર-હજાર શિષ્યો સાથે, લોમશ ત્રીસ કરોડ અને માર્કંડેય પણ ત્રીસ કરોડ શિષ્યો સાથે આવ્યા.
કોટિભિર્વામદેવશ્ચ જૈગીષવ્યસ્ત્રિકોટિભિઃ । સાંદીપનિર્દેવલશ્ચ સચ્છિષ્યૈશ્ચ ત્રિકોટિભિઃ
વામદેવ દસ કરોડ, જયગીષવ્ય ત્રીસ કરોડ, તથા સાંદીપનિ અને દેવલ પણ ત્રીસ કરોડ શિષ્યો સાથે આવ્યા.
વોઢુઃ શિષ્યૈઃ કોટિભિશ્ચ લક્ષૈઃ પઞ્ચશિખસ્તથા । અહં નારાયણશ્ચૈવ નરો મમ સહોદરઃ
વોઢુ દસ કરોડ, પંચશિખ એક લાખ શિષ્યો સાથે, હું, નારાયણ અને મારા સહોદર નર પણ આવ્યા.
શિષ્યૈસ્ત્રિકોટિભિઃ સાર્ધં વિશ્વામિત્રશ્ચ કોટિભિઃ । ત્રિકોટિભિર્જરત્કારુરાસ્તીકશ્ચ ત્રિકોટિભિઃ
વિશ્વામિત્ર ત્રીસ કરોડ, વિશ્વામિત્ર દસ કરોડ, જરત્કારુ ત્રીસ કરોડ અને આસ્તીક પણ ત્રીસ કરોડ શિષ્યો સાથે આવ્યા.
ત્રિકોટિભિઃ પર્શુરામો વત્સો લક્ષૈશ્ચ શિષ્યકૈઃ । દક્ષસ્ત્રિલક્ષૈઃ શિષ્યૈશ્ચ કપિલઃ પઞ્ચકોટિભિઃ
પરશુરામ ત્રીસ કરોડ, વત્સ એક લાખ, દક્ષ ત્રણ લાખ અને કપિલ પચાસ કરોડ શિષ્યો સાથે આવ્યા.
સંવર્તશ્ચ ત્રિલક્ષૈશ્ચાપ્યુતથ્યશ્ચ તથૈવ ચ । સહસ્રૈર્જૈમિનિશ્ચૈવ પૈલો લક્ષૈસ્તથૈવ ચ
સંવર્ત પાસે ત્રણ લાખ શિષ્યો હતા, એ જ રીતે ઉતથ્ય પણ હતા; જયમિની પાસે હજારો શિષ્યો હતા અને પૈલ પાસે પણ લાખો શિષ્યો હતા.
સુવણંશ્ચ સહસ્રૈશ્ચ વૈશમ્પાયન એવ ચ । શિષ્યૈર્લક્ષૈઃ સમેતશ્ચ વ્યાસશિષ્યઃ પુરોગમઃ
સુવણ પાસે હજારો શિષ્યો હતા અને વૈશંપાયન પણ હતા; એ બધા વ્યાસના શિષ્યના નેતૃત્વમાં લાખો શિષ્યો સાથે આવ્યા હતા.
લક્ષૈઃ શિષ્યૈસ્તથા શૃઙ્ગી ચોપમન્યુસ્તથૈવ ચ । સહસ્રૈશ્ચ ગૌરમુખઃ કચો લક્ષૈર્ગુરોઃ સુતઃ
શૃંગી પાસે પણ લાખો શિષ્યો હતા, અને ઉપમન્યુ પણ એ જ રીતે હતા; ગૌરમુખ પાસે હજારો શિષ્યો હતા અને ગુરુપુત્ર કચ પાસે પણ લાખો શિષ્યો હતા.
અશ્વત્થામા તથા દ્રોણઃ કૃપાચાર્યઃ સશિષ્યકઃ । ભીષ્મઃ કર્ણશ્ચ શકુની રાજા દુર્યોધનસ્તથા
અશ્વત્થામા, દ્રોણ, કૃપાચાર્ય પોતાના શિષ્યો સાથે, ભીષ્મ, કર્ણ, શકુની અને રાજા દુર્યોધન પણ ત્યાં હતા.