ગોરોચનાભિઃ પીતૈશ્ચ દાડિમીબીજરૂપકૈઃ । પદ્મબીજનિભૈશ્ચૈવ નીલૈઃ કમલવર્ણકૈઃ
ગૌરચન જેવી પીળી કણિકાઓ, દાડમના દાણા જેવાં રત્નો, તથા કમળના બીજ જેવા નીલા અને કમળ જેવા રંગવાળા રત્નોથી,
મણિભિઃ કજ્જલાકારૈરુજ્જ્વલૈશ્ચ પરિષ્કૃતૈઃ । શ્વેતચમ્પકવર્ણાભૈસ્તપ્તકાઞ્ચનસંનિભૈઃ
કાજળ જેવા આકારવાળા, તેજસ્વી અને સુંદર રીતે શોભતા રત્નો, શ્વેત ચંપકના ફૂલો જેવા રંગવાળા અને તપેલા સોનાની જેમ ચમકતા રત્નોથી,
સ્વર્ણમૂલ્યશતગુણૈરીષદ્રક્તૈઃ સુશોભનૈઃ । ગરિષ્ઠૈશ્ચ વરિષ્ઠૈશ્ચ મણિશ્રેષ્ઠૈશ્ચ પૂજિતૈઃ
સોનાની કિંમત કરતાં સો ગણાં વધુ મૂલ્યવાન, થોડા લાલ પડછાયાવાળા, સુંદર, ભારે, ઉત્તમ અને શ્રેષ્ઠ એવા રત્નો, જે પૂજનીય છે,
યથાવિધાનં યદ્યોગં યત્ર યન્મુક્તમીપ્સિતમ્ । મણીનાં હરણં ચૈવ યક્ષસંઘા હિમાલયાત્
યોગ્ય રીત અને અવસર પ્રમાણે, જ્યાં અને જે રત્નો ઇચ્છિત હોય, તે રત્નો હિમાલયમાંથી યક્ષોના સમૂહ દ્વારા લાવવામાં આવે છે,
દિવાનિશં કરિષ્યન્તિ યાવન્નિર્માણપૂર્વકમ્ । યક્ષૈશ્ચ સપ્તભિર્લક્ષૈઃ કુબેરપ્રેરિતૈરપિ
યક્ષોના સાત લાખ દળો, કુબેર દ્વારા મોકલાયેલા, દિવસ-રાત કામ કરશે, જ્યાં સુધી નિર્માણ પૂરું ન થાય,
વેતાલલક્ષૈઃ કૂષ્માણ્ડલક્ષૈઃ શંકરયોજિતૈઃ । દાનવૈર્બ્રહ્મરક્ષોભિઃ શૈલકન્યાનિયોજિતૈઃ
વેટાળ, કુસ્માંડા, શંકર દ્વારા નિયુક્ત, દાનવ, બ્રહ્મરાક્ષસ અને પર્વતકન્યાઓના લાખો દળો દ્વારા,
કુરુ દિવ્યં ચ પત્નીનાં સહસ્રાણાં ચ ષોડશ । અન્યપત્નીજનસ્યાપિ ચાષ્ટાધિકશતસ્ય ચ
પત્નીઓના સોળ હજાર માટે અને અન્ય પત્નીઓના પણ એકસો આઠ માટે દિવ્ય શિબિર બનાવો,
શિબિરં પરિખાયુક્તમુચ્ચૈઃ પ્રાકારવેષ્ટિતમ્ । યુક્તદ્વાદશશાલં ચ સિંહદ્વારપરિષ્કૃતમ્
ખાડીઓથી સજ્જ, ઊંચા કોટથી ઘેરાયેલું, બાર વિશાળ મંડપો ધરાવતું અને સિંહદ્વારોથી શોભિત એવું શિબિર,
યુક્તં ચિત્રૈર્વિચિત્રૈશ્ચ કૃત્રિમૈશ્ચ કપાટકૈઃ । નિષિદ્ધવૃક્ષરહિતં પ્રસિદ્ધૈશ્ચ પરિષ્કૃતમ્
વિચિત્ર અને કલાત્મક દરવાજાઓથી સજ્જ, નિષિદ્ધ વૃક્ષોથી રહિત અને પ્રસિદ્ધ શોભાથી શોભિત,
સુલક્ષણં ચન્દ્રવેધં પ્રાઙ્ગણં ચ તથૈવ ચ । યદૂનામાશ્રમં દિવ્યં કિંકરાણાં તથૈવ ચ
સુંદર નિશાનવાળું, ચંદ્રવેદી ધરાવતું પ્રાંગણ અને યદુઓ તથા સેવકો માટે દિવ્ય આશ્રમ,
સર્વત્ર સિદ્ધં નિલયમુગ્રસેનસ્ય ભૂભૃતઃ । આશ્રમં સર્વતોભદ્રં વસુદેવસ્ય મત્પિતુઃ
ઉગ્રસેન રાજા માટે સર્વત્ર શ્રેષ્ઠ નિવાસ અને મારા પિતા વસુદેવ માટે સર્વમંગલમય આશ્રમ,
વિશ્વકર્મોવાચ કે તે વૃક્ષાઃ પ્રશસ્તાશ્ચ નિષિદ્ધાશ્ચાપિ કેચન । ભદ્રાભદ્રપ્રદાશ્ચાપિ તાન્વદસ્વ જગદ્ગુરો
વિશ્વકર્માએ કહ્યું: કયા વૃક્ષો શુભ અને પ્રસંશનીય છે અને કયા વૃક્ષો નિષિદ્ધ છે? કયા વૃક્ષો શુભ કે અશુભ ફળ આપે છે? હે જગતગુરુ, કૃપા કરીને કહો.
કેષામસ્થિનિયુક્તં ચ શિબિરં ચ શુભાશુભમ્ । દિશિ કુત્ર જલં ભદ્રમભદ્રં ચ વદ પ્રભો
કયા શિબિર હાડકાંથી બનેલા હોય છે અને તે શુભ કે અશુભ હોય છે? કઈ દિશામાં પાણી શુભ કે અશુભ છે? હે પ્રભુ, કૃપા કરીને કહો.
ભદ્રપ્રદશ્ચ કો વૃક્ષો દિશિ કૃત્ર પ્રવર્તતે । કિં પ્રમાણં ગૃહાણાં ચ પ્રાઙ્ગણાનાં સુરેશ્વર
કયું વૃક્ષ શુભ ફળ આપે છે અને કઈ દિશામાં તે ફલે છે? ઘર અને પ્રાંગણનું યોગ્ય માપ કેટલું છે, હે દેવોના સ્વામી?
મઙ્ગલં કુસુમોદ્યાનં દિશિ કુત્ર તરોસ્તથા । પ્રાકારાણાં કિં પ્રમાણં પરિખાણાં સુરેશ્વર
મંગળમય ફૂલબાગ કઈ દિશામાં રાખવો અને વૃક્ષ કઈ દિશામાં વાવવું? કોટ અને ખાડીઓનું યોગ્ય માપ કેટલું છે, હે દેવોના સ્વામી?
દ્વારાણાં ચ ગૃહાણાં ચ પ્રાકારાણાં પ્રમાણકમ્ । કસ્ય કસ્ય તરોઃ કાષ્ઠં પ્રશસ્તં શિબિરે પ્રભો
દરવાજા, ઘર અને કોટનું માપ કેટલું હોવું જોઈએ? કયા વૃક્ષનું લાકડું શિબિર માટે શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે, હે પ્રભુ?
અમઙ્ગલં વા કેષાં ચ સર્વં માં વક્તુમર્હસિ
કોઈ માટે પણ જે અશુભ હોય તે બધું તમે મને કહેવું જોઈએ.
શ્રીભગવાનુવાચ આશ્રમે નારિકેલશ્ચ ગૃહિણાં ચ ધનપ્રદઃ । શિબિરસ્ય યદીશાને પૂર્વે પુત્રપ્રદસ્તરુઃ
ભગવાને કહ્યુઃ આશ્રમમાં નાળિયેર વૃક્ષ ગૃહસ્થોને ધન આપે છે; શિબિરના ઈશાન દિશામાં વૃક્ષ મૂકે તો પુત્રપ્રાપ્તિ થાય છે.
સર્વત્ર મઙ્ગલાર્હશ્ચ તરુરાજો મનોહરઃ । રસાલવૃક્ષઃ પૂર્વસ્મિન્નૃણાં સંપત્પ્રદસ્તથા
દરેક જગ્યાએ મનોહર વૃક્ષરાજ શુભ માટે યોગ્ય છે; પૂર્વ દિશામાં આમ્રવૃક્ષ મનુષ્યોને સંપત્તિ આપે છે.
શુભપ્રદશ્ચ સર્વત્ર સુરકારો નિશામય । બિલ્વશ્ચ પનસશ્ચૈવ જમ્બીરો બદરી તથા
દરેક જગ્યાએ સુરકા વૃક્ષ શુભ ફળ આપે છે; બિલ્વ, પનસ, જાંબીર અને બોર પણ ધ્યાનપૂર્વક જોવું.
પ્રજાપ્રદશ્ચ પૂર્વસ્મિન્દક્ષિણે ધનદસ્તથા । સંપત્પ્રદશ્ચ સર્વત્ર યતો હિ વર્ધતે ગૃહી
પૂર્વ દિશામાં વૃક્ષો સંતાન આપે છે; દક્ષિણમાં ધન આપે છે; દરેક જગ્યાએ સંપત્તિ આપે છે, કેમ કે ગૃહસ્થ એથી ફૂલેફાલે છે.
જમ્બૂવૃક્ષશ્ચ દાડિમ્બઃ કદલ્યામ્રાતકસ્તથા । બન્ધુપ્રદશ્ચ પૂર્વસ્મિન્દક્ષિણે મિત્રદસ્તથા
જાંબુ, દાડમ, કેળું અને આમ્રફળ; પૂર્વમાં સંબંધીઓ મળે છે અને દક્ષિણમાં મિત્રતા મળે છે.
સર્વત્ર શુભદશ્ચૈવ ધનપુત્રશુભપ્રદઃ । હર્ષપ્રદો ગુવાકશ્ચ દક્ષિણે પશ્ચિમે તથા
દરેક જગ્યાએ તેઓ શુભ, ધન, પુત્ર અને આનંદ આપે છે; ગુવાક વૃક્ષ દક્ષિણ અને પશ્ચિમમાં આનંદ આપે છે.
ઈશાને સુખદશ્ચૈવ સર્વત્રૈવ નિશામય । સર્વત્ર ચમ્પકઃ શુદ્ધો ભુવિ ભદ્રપ્રદસ્તથા
ઈશાન દિશામાં સુખ મળે છે; દરેક જગ્યાએ શુદ્ધ ચંપક વૃક્ષ ભૂમિ પર શુભ ફળ આપે છે, એ જોવું.
અલાબુશ્ચાપિ કૂષ્માણ્ડમાયામ્બુશ્ચ સકિંશુકઃ । ખર્જૂરી કર્કટી ચાપિ શિબિરે મઙ્ગલપ્રદા
લાઉકી, કૂષ્માંડ, પાણી અને કિંચુક; ખજુર અને કાકડી પણ શિબિરમાં શુભ ફળ આપે છે.
વાસ્તૂકકારબિલ્વશ્ચ વાર્તાકશ્ચ શુભપ્રદઃ । લતાફલં ચ શુભદં સર્વં સર્વત્ર નિશ્ચિતમ્
વાસ્તૂક, કારું, બિલ્વ અને રીંગણ શુભ ફળ આપે છે; લતાવાળાં ફળ પણ દરેક જગ્યાએ નિશ્ચિત રૂપે શુભ છે.
પ્રશસ્તં કથિતં કારો નિષિદ્ધં ચ નિશામય । વન્યવૃક્ષો નિષિદ્ધશ્ચ શિબિરે નગરેઽપિ ચ
કયા વૃક્ષો યોગ્ય અને કયા નિષિદ્ધ છે તે જણાવાયું છે; જંગલનાં વૃક્ષો શિબિર અને શહેરમાં નિષિદ્ધ છે, એ જોવું.
વટો નિષિદ્ધઃ શિબિરે નિત્યં ચોરભયં યતઃ । નગરેષુ પ્રસિદ્ધશ્ચ દર્શનાત્પુણ્યદસ્તથા
વટવૃક્ષ શિબિરમાં હંમેશા નિષિદ્ધ છે, કારણ કે તે ચોરનો ભય લાવે છે; શહેરમાં તે પ્રસિદ્ધ છે અને દર્શનથી પુણ્ય મળે છે.
નિષિદ્ધઃ શાલ્મલિશ્ચૈવ શિબિરે નગરે પુરે । દુઃખપ્રદશ્ચ સતતં ભૂમિપાનાં સદાઽપિ ચ
શાલમળી વૃક્ષ શિબિર, શહેર અને ગામમાં નિષિદ્ધ છે; તે રાજાઓને હંમેશા દુઃખ આપે છે.
ન નિષિદ્ધઃ પ્રસિદ્ધશ્ચ ગ્રામેષુ નગરેષુ ચ । વિદ્યામતિનિષિદ્ધસ્તુ સતતં દુઃખદસ્તદા
તે ગામ અને શહેરમાં નિષિદ્ધ નથી, પણ પ્રસિદ્ધ છે; પણ વિદ્વાનો માટે હંમેશા અત્યંત નિષિદ્ધ છે અને દુઃખ આપે છે.