પ્રોષિતા સ્ત્રી લભેત્કાન્તં ભાર્યાભેદી લભેત્પ્રિયામ્ । અપુત્રો લભતે પુત્રાન્નિર્ધનો લભતે ધનમ્
પતિથી વિયોગી સ્ત્રીને પતિ મળે છે, પ્રિયજનથી વિમુખને પ્રિયજન મળે છે; નિસંતાનને સંતાન મળે છે, ગરીબને ધન મળે છે.
નિર્ભૂમિર્લભતે ભૂમિં પ્રજાહીનો લભેત્પ્રજામ્ । રોગાદ્વિમુચ્યતે રોગી બદ્ધી મુચ્યતે બન્ધનાત્
જેણે જમીન ગુમાવી છે તેને જમીન મળે છે, સંતાનવિહોણાને સંતાન મળે છે; રોગી રોગમાંથી મુક્ત થાય છે, બંધાયેલા બંધનમાંથી છૂટે છે.
ભયાન્મુચ્યેત ભીતસ્તુ મુચ્યેતાઽઽપન્નઆપદઃ । અસ્પષ્ટકીર્તિઃ સુયશા મૂર્ખો ભવતિ પણ્ડિતઃ
ભયગ્રસ્તને ભયમાંથી મુક્તિ મળે છે, મુશ્કેલીમાં ફસાયેલા મુશ્કેલીમાંથી છૂટે છે; જેની પ્રતિષ્ઠા સ્પષ્ટ નથી તેને સારા યશ મળે છે, અને મૂર્ખ પંડિત બને છે.
અથ ત્રિનવતિતમોઽધ્યાયઃ નારાયણ ઉવાચ ઉદ્ધવસ્તવનં શ્રુત્વા ચેતનાં પ્રાપ્ય રાધિકા । વિલોક્ય કૃષ્ણાકારં ચ તમુવાચ શુચાઽન્વિતા
નારાયણે કહ્યું: ઉદ્ધવનું સ્તવન સાંભળીને રાધિકા ફરી ચેતનામાં આવી; કૃષ્ણનું રૂપ જોઈને, દુઃખથી ભરાઈ, તેણે કૃષ્ણને કહ્યું.
રાધિકોવાચ કિન્નામ ભવતો વત્સ કેન વા પ્રેરિતો ભવાન્ । આગતો વા કુત ઇતિ બ્રૂહ માં કેન હેતુના
રાધિકાએ કહ્યું: તારું નામ શું છે, વત્સ? તને કોણે મોકલ્યો છે? તું ક્યાંથી આવ્યો છે? મને સાચો કારણ કહેજે.
કૃષ્ણાકૃતિસ્ત્વં સર્વાઙ્ગૈર્મન્યે ત્વાં કૃષ્ણપાર્ષદમ્ । કૃષ્ણસ્ય સુશલં બ્રૂહિ બરદેવસ્ય સાંપ્રતમ્
તારાં બધા અંગોમાં કૃષ્ણનું જ સ્વરૂપ દેખાય છે; હું તને કૃષ્ણનો સાથી માનું છું. હવે મને પરમદેવ કૃષ્ણની ખેરખબર કહેજે.
નન્દસ્તિષ્ઠતિ તત્રૈવ હેતુના કેન તદ્વદ । સમાયાસ્યતિ સોવિન્દો રમ્યં વૃન્દાવનં વનમ્
નંદજી હજુ ત્યાં છે? એનું કારણ શું છે, એ કહેજે. શું ગોવિંદ ફરીથી સુંદર વૃંદાવન વનમાં આવશે?
પુનર્દ્રક્ષ્યામિ તસ્યૈવ પૂર્ણચન્દ્રમુખં શુભમ્ । પુનઃ ક્રીડાં કરિષ્યામિ તેનાહં રાસમણ્ડલે
શું હું ફરીથી એના પૂર્ણચંદ્ર જેવા શુભ ચહેરાને જોઈ શકીશ? શું હું એના સાથે રાસમંડળમાં ફરી રમવા જઈશ?
જલે ચ વિહરિષ્યામિ પુનર્વા સખિભિઃ સહ । શ્રીનન્દનન્દનાઙ્ગે ચ પુનર્દાસ્યામિ ચન્દનમ્
શું હું ફરીથી સખીઓ સાથે પાણીમાં રમવા જઈશ? શું હું ફરીથી નંદનંદનના અંગે ચંદન લગાવી શકીશ?
ઉદ્ધવ ઉવાચ ઉદ્દવેત્યભિધાનં મે ક્ષત્રિયોઽહં વરાનને । પ્રેષિતઃ શુભવાર્તાર્થં કૃષ્ણેન પરમાત્મના
ઉદ્ધવે કહ્યું: મારું નામ ઉદ્ધવ છે, હું ક્ષત્રિય છું, હે સુન્દર મુખવાળી; મને પરમાત્મા કૃષ્ણે શુભ સમાચાર આપવા મોકલ્યો છે.
તવાન્તિકં સમાયાતઃ પાર્ષદોઽહં હરેરપિ । કૃષ્ણસ્ય બલદેવસ્ય શિવં નન્દસ્ય સાંપ્રતમ્
હું તારા સમક્ષ આવ્યો છું; હું હરિ, કૃષ્ણ, બલદેવ, શિવ અને નંદજીનો પણ સેવક છું.
રાધિકોવાચ અસ્તિ તદ્યમુનાકૂલં સુગન્ધિપવનોઽસ્તિ સઃ । તસ્ય કેલિકદમ્બાનાં મૂલમસ્તયેવ સાંપ્રતમ્
રાધિકા બોલી: હા, એ યમુનાના કાંઠે સુગંધિત પવન વંટોળે છે; ત્યાં રમણિય કદંબ વૃક્ષોની જડે એ સ્થળ અત્યારે હાજર છે.
પુણ્યં વૃન્દાવનં રમ્યં તદ્વિદ્યમાનમીપ્સિતમ્ । પુંસ્કોકિલાનાં વિરુતં તલ્પં ચન્દનચર્ચિતમ્
પવિત્ર અને સુંદર વૃંદાવન ત્યાં છે, જેમ આપણે ઈચ્છ્યું હતું તેમ; નર કોયલની મીઠી ટહુકો સંભળાય છે અને શય્યા ચંદનથી સુગંધિત છે.
ચતુર્વિધં ચ ભોજ્યં ચ મધુપાનં ચ સુન્દરમ્ । દુરન્તો દુઃખદોઽપ્યસ્તિ પાપિષ્ઠો મન્મથસ્તથા
ચારે પ્રકારના ભોજન અને મીઠા મધવાળા પીણાં છે; છતાં, દુઃખ આપનારો અને અવિરત કામદેવ પણ ત્યાં હાજર છે.
તે ચ રત્નપ્રદીપાશ્ચ જ્વલન્તિ રાસમણ્ડલે । મણીન્દ્રસારનિર્માણમસ્ત્યેવ રતિમન્દિરમ્
રાસમંડળમાં રત્નના દીવા તેજથી ઝગમગે છે; શ્રેષ્ઠ રત્નોથી બનેલું પ્રેમમંદિર પણ ત્યાં છે.
ગોપાઙ્ગનાગણોઽસ્ત્યેવ પૂર્ણચન્દ્રોઽસ્તિ શોભિતઃ । સુગન્ધિપુષ્પરચિતં તલ્પં ચન્દનચર્ચિતમ્
ગોપી બહેનોની મોટી ટોળકી છે અને પૂર્ણચંદ્ર સુંદર રીતે પ્રકાશે છે; સુગંધિત ફૂલોની શોભાથી શય્યા શોભાયમાન છે અને ચંદનથી લિપ્ત છે.
તામ્બૂલં રતિભોગાર્હં કર્પૂરાદિસુસંસ્કૃતમ્ ।સુગન્ધિમાલતીમાલ્યં શ્વેતચામરદર્પણમ્
ત્યાં પ્રેમભોગ માટે યોગ્ય, કપૂર વગેરેથી સુસજ્જ પાન છે; સુગંધિત મલ્લિકા ફૂલોની વેણી, સફેદ ચામર અને દર્પણ પણ છે.
મુક્તામાણિક્યસંસક્તહીરહારમનોહરમ્ । કસ્તૂરીકુઙ્કુમાક્તં ચ પાત્રપૂર્ણં ચ ચન્દનમ્
મોતી, માનિક અને હીરાના મોહક હાર છે; કસ્તૂરી અને કુંકુમથી મિશ્રિત ચંદનના પાત્રો ભરેલા છે.
નાનોપકાનનં રમ્યં રમ્યક્રીડાસરોવરમ્ । સુગન્ધિપુષ્પોદ્યાનં ચ પદ્મશ્રેણીમનોહરમ્
વિવિધ સુંદર વનરાજીઓ છે, રમવા માટે સુંદર સરોવર છે; સુગંધિત ફૂલોના બગીચા અને કમળોની પંક્તિઓ મનમોહક લાગે છે.
અસ્ત્યેવં સર્વવિભવઃ પ્રાણનાથઃ કુતો મમ । હા કૃષ્ણ હા રામાનાથ ક્વાસિ મે પ્રાણવલ્લભ
આવો બધો વૈભવ છે, પણ મારા પ્રાણનાથ ક્યાં છે? હાય કૃષ્ણ! હાય રામાનાથ! મારા પ્રિય, તું ક્યાં છે?
ક્વ વાઽપરાધો દાસ્યાશ્ચ દાસીદોષઃ પદે પદે । ઇત્યેવમુક્ત્વા સા દેવી પુનર્મૂર્ચ્છામવાપ સા
મારી દાસી તરીકે શું દોષ છે, અને દરેક પગલે શું ભૂલ છે? આવું બોલીને એ દેવી ફરીથી બેહોશ પડી ગઈ.
ચેતનાં કારયામાસ પુનરેવ સ ઉદ્ધવઃ । તાં દૃષ્ટ્વા પરમાશ્ચર્ય મેને ક્ષત્રિયપુંગવઃ
ઉદ્ધવે ફરીથી તેને સંજાન આપી; તેને જોઈને શ્રેષ્ઠ ક્ષત્રિય અત્યંત આશ્ચર્યચકિત થયો.
સખીભિઃ સપ્તભિઃ શશ્વત્સેવિતાં શ્વેતચામરૈઃ । ગોપીનાં ચ ત્રિલક્ષૈશ્ચ સુપ્રિયૈઃ પ્રિયસેવિતામ્
સાત સખીઓ સતત સફેદ ચામરથી સેવા કરે છે અને ત્રણ લાખ ગોપીઓ પ્રેમથી તેની સેવા કરે છે.
દિવાનિશં વેષ્ટિતાં ચ ગોપીનાં શતકોટિભિઃ । કાચિત્કજ્જલહસ્તા ચ કાચિન્માલ્યવરાઽપરા
દિવસ-રાત કરોડો ગોપીઓ તેની આસપાસ રહે છે; એકે કાજલનું પાત્ર પકડી રાખ્યું છે, બીજી શ્રેષ્ઠ ફૂલોની વેણી લાવે છે.
કાચિત્સિન્દૂરહસ્તા ચ કાચિદ્ગોરોચનાકરા । કાચિચ્ચન્દનપાત્રં ચ હસ્તે કૃત્વા ચ તિષ્ઠતિ
એક ગોપી સિંદૂરનું પાત્ર ધરાવે છે, બીજી પીળા રંગનું પાત્ર પકડી છે; ત્રીજી ચંદનનું પાત્ર હાથમાં લઈને ઉભી છે.
કાચિદ્દર્પણહસ્તા ચ કાચિત્કુઙ્કુમાવહિકા । કસ્તૂરીપાત્રમિષ્ટં ચ કાચિદ્વહતિ તત્ર વૈ
એક દર્પણ પકડી છે, બીજી કુંકુમ લઈને આવે છે; ત્રીજી ગોપી ત્યાં મનપસંદ કસ્તૂરીનું પાત્ર ધરાવે છે.
કાચિચ્ચમ્પકપાત્રં ચ કરે ધૃત્વા ચ તિષ્ઠતિ । મધુભિર્મધુરૈઃ પૂર્ણં પાત્રં ધૃત્વા શુચાઽન્વિતા
એક ચંપક ફૂલોનું પાત્ર હાથમાં લઈને ઉભી છે; બીજી મધથી ભરેલું પાત્ર લઈને દુઃખથી ભરાઈ ઊભી છે.
કાચિત્સુગન્ધિતૈલં ચ ગૃહીત્વા પરિતિષ્ઠતિ । કાચિદ્વહતિ તામ્બૂલં કર્પૂરાદિસુવાસિતમ્
એક ગોપી સુગંધિત તેલ લઈને ઊભી છે; બીજી કપૂર વગેરે સુગંધોથી સુગંધિત પાન લઈને આવે છે.
કાચિદ્વાસિતમચ્છં ચ જલં ધૃત્વા ચ તિષ્ઠતિ । ક્રીડાપુત્તલિકાં કાચિચ્ચિત્રાઢ્યાં પરિરક્ષતિ
કોઈ એક છોકરી પાણીમાં તરતાં માછલી સાથે પાણી પકડીને ઊભી છે; બીજી રંગબેરંગી રમકડાંની ગૂડીને સાચવી રહી છે.
કાચિદ્વહતિ કન્દૂકં કાચિચ્ચ રત્નભૂષણમ્ । વહ્નિશુદ્ધાંશુકં કાચિદમૂલ્યં પરિરક્ષતિ
એક છોકરી દડો લઇને જાય છે, બીજી રત્નોથી શોભિત આભૂષણ પકડી રહી છે; ત્રીજી અગ્નિમાં શુદ્ધ થયેલું અમૂલ્ય વસ્ત્ર ખૂબ જાળવીને રાખે છે.