સોદરાનૃદ્ધરેદ્ભક્તસ્તત્પ્રસૂં તત્પ્રસૂં તથા । જપેન્નારાયણક્ષેત્રે પુરશ્ચરણપૂર્વકમ્
ભક્તએ પોતાના ભાઈઓ, તેમની પત્નીઓ અને સંતાનોને સાથે લઈ, નારાયણના પવિત્ર સ્થાનમાં યોગ્ય વિધિપૂર્વક જપ કરવો જોઈએ.
પુરુષાણાં સહસ્રં ચ લીલયાઽ।ત્માનમુદ્વરેત્ । મન્ત્રગ્રહણમાત્રેણ ફલમેતદ્વ્રજેશ્વર
મંત્ર ગ્રહણ કરવાથી, હે વ્રજના સ્વામી, માણસ સરળતાથી પોતાને અને હજાર લોકોને ઉદ્ધાર કરી શકે છે.
પુરશ્ચરણસંપર્કાત્પુરુષાણાં શતં શતમ્ । ઐકાન્તિકો વૈષ્ણવશ્ચપુંસાં લક્ષં સમુદ્ધરેત્
પૂર્વવિધિ કરવાથી ભક્ત સો સો માણસોને ઉદ્ધાર કરી શકે છે; અને એકાગ્ર વૈષ્ણવ લાખ લોકોને મુક્ત કરી શકે છે.
ક્રિયા વિષ્ણુપદે યસ્ય સંકલ્પાશ્ચ બહિઃકૃતા । દ્વિજાઃ સુરા મમ પ્રાણા ભક્તઃ પ્રાણત્પરઃ પ્રિયઃ
હે દ્વિજો, જેની ક્રિયા અને સંકલ્પો વિષ્ણુને અર્પિત છે, અને જે બહારથી પણ તે દર્શાવે છે, એવા ભક્તો મને દેવો અને મારા પ્રાણ જેટલા પ્રિય છે; અને જે મને પોતાના પ્રાણથી પણ વધારે માને છે, એ સૌથી વધુ પ્રિય છે.
વિશ્વેષુ પ્રિયપાત્રેષુ ન મે ભક્તાત્પરઃ પ્રિયઃ । તેજીયાંસં ગુરું દૃષ્ટ્વા સર્વત્ર રક્ષિતું ક્ષમમ્
સંસારના બધા પ્રિયપાત્રોમાંથી મારા ભક્ત કરતા વધુ કોઈ પ્રિય નથી; અને શક્તિશાળી ગુરુને જોઈને, દરેક જગ્યાએ તેની રક્ષા કરવા તૈયાર રહેવું જોઈએ.
કનોતિ મન્ત્રગ્રહણં તસ્માદ્ભૂયાદ્વિચક્ષણઃ । વયોહીનાજ્જ્ઞાનહીનાદ્વિદ્યાહીનાત્તથૈવ ચ
મંત્ર ગ્રહણ માટે સમજદાર માણસ પાસેથી જ લેવો, અને જે વય, જ્ઞાન કે શિક્ષણમાં ઓછો હોય, તેના પાસેથી કદી ન લેવો.
અશાસ્ત્રાર્થ ક્ષતં મન્ત્રં ન ગુહ્ણીયાત્કદાચન । મૂર્ખાદાશ્રમહીનાચ્ચ પિતુઃ સંન્યાસિનસ્તથા
જે મંત્ર શાસ્ત્રવિરુદ્ધ હોય, તેને કદી છુપાવવો નહીં; અને મૂર્ખ, આશ્રમવિહિન, પિતા કે સંન્યાસી પાસેથી કદી મંત્ર ન લેવો.
રોગિણો વંશહીનાચ્ચ ભાર્યાહીનાત્તથૈવ ચ । મન્ત્રક્ષિપ્તાત્તથા મન્ત્રં ન ગૃહ્ણીયાત્કદાચન
રોગી, કુળવિહિન, પત્ની વિના કે જેનો મંત્ર ત્યાગવામાં આવ્યો હોય, એવા વ્યક્તિ પાસેથી કદી મંત્ર ન લેવો.
વિષ્ણુમન્ત્રં ન ગૃહ્ણીયાદ્વિષ્ણુભક્તિ વિહીનતઃ । ન ચ શૈવાન્ન શાક્તાચ્ચ ગૃહ્ણીયાદ્વૈષ્ણવાદ્દ્વિજાત્
વિષ્ણુભક્તિ વિહિન પાસેથી વિષ્ણુમંત્ર ન લેવો; અને દ્વિજએ શૈવ કે શક્ત પાસેથી નહિ, પણ વૈષ્ણવ પાસેથી જ મંત્ર લેવો.
વયોહીનાત્તથાઽલ્પાયુર્જ્ઞાનહીનાદપણ્ડિતઃ । વિદ્યાહીનાદ્ભવેન્મૂઢો જાતિહીનાત્ક્ષયો ભવેત્
વયમાં નાના, અલ્પ આયુષ્ય, અજ્ઞાન, અશિક્ષિત કે જાતિ વિના પાસેથી મંત્ર લેવાથી ભ્રમ થાય છે; અને જાતિ વિના પાસેથી લેવાથી પતન થાય છે.
મૂર્ખાન્મૂર્ખો ભવેત્સદ્યો દુઃખી સ્વાશ્રમહીનતઃ । યશોહાનિઃ પિતુશ્ચૈવ મૃત્યુઃ સંન્યાસિનસ્તથા
મૂર્ખ પાસેથી મંત્ર લેવાથી તરત જ મૂર્ખતા આવે છે; આશ્રમ વિના પાસેથી દુઃખ મળે છે; પિતા પાસેથી પ્રતિષ્ઠા જાય છે; અને સંન્યાસી પાસેથી મૃત્યુ થાય છે.
રોગિણો વ્યાધિયુક્તશ્ચ નિર્વંશો વંશહીનતઃ । ભાર્યાહીનોઽપિ સ્ત્રીહીનાન્મન્ત્રક્ષિપ્તાદ્ગુરો સમઃ
રોગી પાસેથી રોગ મળે છે; કુળ વિના પાસેથી વંશ નાશ થાય છે; પત્ની વિના પાસેથી પત્નીથી વંચિત થવું પડે છે; અને મંત્ર ત્યાગેલા પાસેથી ગુરુ જેવું ફળ મળે છે.
વિષ્ણુભક્તિવિહીનાચ્ચ ભક્તિહીનો ભવેન્નરઃ । શૈવાચ્છાક્તાદ્ગૃહીત્વા ચ હરૌ ભક્તિર્ન વર્ધતે
વિષ્ણુભક્તિ વિના પાસેથી મંત્ર લેવાથી ભક્તિ નશ્ટ થાય છે; અને શૈવ કે શક્ત પાસેથી મંત્ર લેવાથી હરિભક્તિ વધતી નથી.
બ્રાહ્મણો વૈષ્ણવઃ શુદ્ધઃ પક્વાન્નં દાતુમીશ્વરઃ । પક્વાન્નં હરયે દાતુમક્ષમશ્ચેતરો જનઃ
શુદ્ધ વૈષ્ણવ બ્રાહ્મણ પાક બનાવીને અર્પણ કરવા સક્ષમ છે; બીજો કોઈ જો પાક અર્પણ કરવા અસમર્થ હોય, તો તેને કરવું નહીં.
ઓંકારોચ્ચારણાદ્ધોમાચ્છાલગ્રામશિલાર્ચનાત્ । મહ્યં પક્વાન્નદાનાચ્ચ વિપ્રાદન્યો વ્રજેદધઃ
'ઓમ' ઉચ્ચારવાથી, હોમથી, શાલગ્રામ શિલાની પૂજાથી અને મને પાક અર્પણ કરવાથી, બ્રાહ્મણ સિવાય બીજાને પતન થાય છે.
ઉદાસીનાદ્દૂરાચારાન્ન ગૃઙ્ણીયાન્મનું સુધીઃ । દૈવાદ્યદિ ચ ગૃહ્ણીયાદ્ધનહીનો ભવેદ્ધ્રુવમ્
જેઓ ઉદાસીન કે દુર્ગુણી હોય, તેમના પાસેથી સમજદાર માણસે કદી મંત્ર ન લેવો; જો ભાગ્યવશ લેવો પડે, તો નિશ્ચિત રૂપે ગરીબી આવે છે.
બ્રાહ્મણાનાં સદા ભક્ષ્યં હવિષ્યં ચ નિરામિષમ્ । આમિષસ્ય પરિત્યાગાત્સૂર્યંવત્તેજસા ભવેત્
બ્રાહ્મણોએ હંમેશા નિર્માંસ ભોજન અને હવન માટેનું અન્ન જ લેવું જોઈએ; માંસનો ત્યાગ કરવાથી તેઓ સૂર્ય જેવો તેજस्वી બને છે.
નિત્યં નૂતનભાણ્ડેન કર્તવ્યઃ પાક એવ ચ । અથવા પક્ષપર્યન્તં તતસ્ત્યાજ્યં મનીથિભિ
પાક હંમેશા નવા વાસણમાં જ બનાવવો; અથવા પંદર દિવસ સુધી વાપરી, પછી સમજદારોએ એ વાસણ ત્યજી દેવું.
સ્થાનં સુસંસ્કૃતં કૃત્વા પાકં નિર્વૃ ત્ય પૂજકઃ । સ્થાને પરિષ્કૃતે વિપ્રો દત્ત્વા મહ્યં ચ ભક્તિતઃ
પૂજારી શ્રદ્ધાપૂર્વક સારી રીતે તૈયાર કરેલું સ્થાન બનાવી, રસોઈ પૂરી કરીને, એ પવિત્ર જગ્યાએ મને ભોજન અર્પણ કરે છે.
તદા નિવેદ્ય ભુઙ્ક્તે ચ દત્ત્વા વિપ્રાય સાદરમ્ । અનિવેદ્ય ચ ભુક્ત્ત્વા ચ સુરાપીતિર્ભવેદ્દ્વિજઃ
પછી ભોજન અર્પણ કર્યા પછી, તે આદરપૂર્વક બ્રાહ્મણને આપે છે અને પછી પોતે ભોજન કરે છે; પણ જો કોઈ અર્પણ કર્યા વિના ભોજન કરે, તો એ દ્વિજ મનુષ્ય દારૂ પીધેલા જેવો ગણાય છે.
ચન્દ્રસૂર્યેપરાગે વૈ ચાઽઽશૌચે મૃતજાતયોઃ । સ્પૃષ્ટેનાશુચિના સદ્યાઃ પાકભાણ़્ડં પરિત્યજેત્
ચાંદ્ર કે સૂર્ય ગ્રહણ, જન્મ કે મૃત્યુનું અશૌચ, અથવા અશુદ્ધ વ્યક્તિના સ્પર્શથી, રસોઈના વાસણને તરત જ છોડવું જોઈએ.
ભૃષ્ટં દ્રવ્યં તથાઽન્નં ચ ધૃત્વા ધૌતે ચ વાસસી । પાદપ્રક્ષાલનં કૃત્વા ભુઙ્કતે સ્થાનો પરિષ્કૃતે
ભુંજાયેલું દ્રવ્ય અને અન્ન લઈને, ધોઈને કપડા પહેરી, પગ ધોઈને, શુદ્ધ જગ્યાએ ભોજન કરવું જોઈએ.
દ્વિર્ભોજનં ન કર્તવ્યં સ્થિતે સૂર્યે દ્વિજાતિભિઃ । નિષ્ફલં તદ્ભવેત્કર્મ ભુક્ત્વા ચ નરકં વ્રજેત્
સૂર્ય આકાશમાં હોય ત્યારે દ્વિજાતિઓએ બે વખત ભોજન કરવું નહિ; આવું કરવાથી કર્મ વ્યર્થ થાય છે અને એવો ભોજન કરનાર નરકમાં જાય છે.
યાત્રાં યુદ્વં નદીતીરં પુનર્ભોજનમૈથુને । વર્જંયેચ્છ્રાદ્ધદિવસે હવિષ્યાશી ચ સંયમી
શ્રાદ્ધના દિવસે યાત્રા, યુદ્ધ, નદીકાંઠો, ફરીથી ભોજન કરવું અને સંયોગ ટાળવું જોઈએ; સંયમી મનુષ્ય માત્ર હવિષ્ય અન્ન જ ગ્રહણ કરે છે.
દ્વિજાય વિષ્ણુભક્તાય પાત્રં દદ્યાદ્વુધાય ચ । વૃષલીપતયે ચૈવ ન દદ્યાય્છૂદ્રયાજિને
પાત્ર એ વિષ્ણુભક્ત બ્રાહ્મણને કે વિદ્વાનને આપવું જોઈએ; પણ નીચ જાતિની સ્ત્રીના પતિને કે શૂદ્ર યાજકને ક્યારેય આપવું નહિ.
સંધ્યાહીનાય દુષ્ટાય વૃષવાહાય યત્નતઃ । શુક્રવિક્રયિણે ચૈવ દેવલાય કદાચન
સંધ્યા ન કરનાર, દુષ્ટ, વાછલાવાળો, વીર્ય વેચનાર કે દેવળના સેવકને ક્યારેય પાત્ર આપવું નહિ.
પ્રદત્તં પાત્રમેતેભ્યો બ્રાહ્મણં નરકં નયેત્ । પાત્રે ભુક્તવા તદ્દિવસે મૈથુનાન્નરકં વ્રજેતુ
આ બધાને પાત્ર આપવાથી બ્રાહ્મણ નરકમાં જાય છે; એવા પાત્રમાં ભોજન કરીને એ જ દિવસે સંયોગ કરનાર પણ નરકમાં જાય છે.
સર્વેભ્યઃ પાતકી તાત કન્યાવિક્રયકારકઃ । મૂન્યં ગૃહીત્વા યો દદ્યાત્સ મહારૌરવં વ્રજેત્
બધા પાપીઓમાં, પુત્રી વેચનાર સૌથી મોટો પાપી છે; જે પૈસા લઈને પુત્રી આપે છે, તે મહારૌરવ નરકમાં જાય છે.
કન્યાલોમપ્રમાણાન્તં વર્ષં ચ પિતૃભિઃ સહ । કુમ્ભીપાકે પચ્યતે ચ પુત્રશ્ચાપિ પુરોહિતઃ
પુત્રીના વાળ જેટલા સમય માટે, એક વર્ષ સુધી, પિતા, પુત્ર અને પુરોહિત સાથે કુંભીપાક નરકમાં ઉકાળાય છે.
તસ્માત્કન્યાં સુપાત્રાય દાનં કુર્યાદ્વિચક્ષણઃ । શૂદ્રવદ્બ્રાહ્મણેભ્યશ્ચ નૈવ તદ્વંશચાય ચ
માટે વિવેકી મનુષ્યે પુત્રી યોગ્ય પાત્રને જ આપવી; શૂદ્ર સમાન બ્રાહ્મણને કે તેમના વંશજને ક્યારેય આપવી નહિ.