તમુપૈમિ સ્વયં સિદ્ધં ભક્તસ્ત્વન્યન્ન વાઞ્છતિ । દ્વાવિંશતિવિધં સિદ્ધં સિદ્ધિસાધનકારણમ્
હું સ્વયં એ સિદ્ધને મળું છું; ભક્તને બીજું કંઈ ઈચ્છવું નથી; બાવીસ પ્રકારની સિદ્ધિ સિદ્ધિ મેળવવાનો સાધન છે.
મન્મુખાચ્છૂયતાં નન્દ સિદ્ધમન્ત્રં ગૃહાણ ચ । અણિમા લઘિમા પ્રાપ્તિઃ પ્રાકામ્યં મહિમા તથા
મારા મુખથી સાંભળો, નંદા, એ સિદ્ધ મંત્ર ગ્રહણ કરો: અણિમા, લઘિમા, પ્રાપ્તિ, પ્રાકામ્ય અને મહિમા.
ઈશિત્વં ચ વશિત્વં ચ તથા કામાવસાયિતા । દૂરશ્રવણમેવેતિ પરકાયપ્રવેશનમ્
ઈશિત્વ, વશિત્વ, કામ પૂર્ણ કરવું, દૂરથી સાંભળવું, અને બીજા શરીરમાં પ્રવેશવું.
મનોયાયિત્વમેવેતિ સર્વજ્ઞત્વમભીપ્સિતમ્ । વહ્નિસ્તમ્ભં જલસ્તમ્ભં ચિરંજીવિત્વમેવ ચ
મનથી યાત્રા કરવી, સર્વજ્ઞતા, અગ્નિ રોકવું, પાણી રોકવું અને લાંબું જીવન.
વાયુસ્તમ્ભં ક્ષુત્પિપાસાનિદ્રાસ્તમ્ભનમેવ ચ । કાયવ્યૂહં ચ વાક્સિદ્ધિં મૃતાનયનમૌપ્સિતમ્
પવન રોકવું, ભૂખ, તરસ અને નિદ્રા રોકવી; શરીર બદલવું, વાણીમાં સિદ્ધિ, અને મરેલા ને પાછા લાવવું.
સૃષ્ટીનાં કરણં ચૈવ પ્રાણાકર્ષણમેવ ચ । ૐ સર્વેશ્વરેશ્વરાય સર્વદિઘ્નવિનાશિને મધુસૂદનાય સ્વાહેતિ
સૃષ્ટિ કરવી અને પ્રાણ ખેંચવું; 'ઓમ, સર્વેશ્વરના સ્વામી, સર્વ દિશા નાશક, મધુસૂદનને સ્વાહા'.
અયં સન્ત્રો મહાગૂઢઃ સર્વેષાં કલ્પપાદપઃ । સામવેદે ચ કથિતઃ મિદ્ધાનાં સર્વમિદ્ધિદઃ
આ મંત્ર બહુ ગુપ્ત છે, બધા માટે ઈચ્છા પૂરી કરનાર વૃક્ષ છે; સામવેદમાં કહેલો છે, અને જ્ઞાનોને સર્વ સિદ્ધિ આપે છે.
અનેન યોગિનઃ સિદ્ધા મુનીન્દ્રાશ્ચ સુરાસ્તથા । શતલક્ષજપેનૈવ મન્ત્રસિદ્ધિર્ભવેત્સતામ્
આથી યોગીઓ, સિદ્ધ મુનિ અને દેવતાઓ પણ સિદ્ધિ મેળવે છે; લાખ વખત જપથી, સારા લોકો મંત્રસિદ્ધિ મેળવે છે.
યદિ નારાયણક્ષેત્રે હવિષ્યાન્નરતો જપેત્ । ગત્વા કુરુ જપં તાતકાશિકાં મણિકર્ણિકામ્
જો કોઈ નારાયણક્ષેત્રમાં હવિષ્ય અન્ન ખાતા જપ કરે, અથવા કાશી અને મણિકર્ણિકા જઈને જપ કરે.
શ્રૃશુ નારાયણક્ષેત્રૈ જલાધસ્તચ્ચતુષ્ટયમ્ । અત્ર નારાયણઃ સ્વામી નાન્યઃ સ્વામી કદાચન
પાણીની નીચેના ચાર નારાયણક્ષેત્રો વિશે સાંભળો; અહીં નારાયણ જ સ્વામી છે, બીજું કોઈ કદી સ્વામી નથી.
જ્ઞાનં ચાત્ર મૃતે લોકે મૂર્તિર્ભવતિ તસ્ય વૈ । વ્રતં વિનાઽપિ મન્ત્રેણ જીવન્મુક્તો ન સંશયઃ
અહીં જ્ઞાન મૃત્યુના લોકમાં સ્વરૂપ પામે છે; વ્રત વગર પણ મંત્રથી જીવતો મુક્ત થાય છે—શંકા નથી.
વ્રજં કુરુ પવિત્રં ચ વ્રજનાથ વ્રજં વ્રજ । પાપં યદ્દર્શને તાત કથયામિ નિશામય
પવિત્ર વ્રજ જાઓ, વ્રજનાથ, વ્રજ જાઓ; હું કહું છું, સાંભળો, એના દર્શનથી પાપ નાશ પામે છે.
દુઃસ્વપ્નં પાપબૌજં ચ કેવલં વિઘ્નકારણમ્ । ગોઘ્નં ચ બ્રાહ્મણઘ્નં વા કૃતઘ્નં કૃટિલં તથા
મંદ સ્વપ્ન, પાપી ખોરાક અને અવરોધ લાવનાર વસ્તુઓ; ગાયનું હત્યાકરણ, બ્રાહ્મણનું હત્યાકરણ, કૃતઘ્નતા અને છેતરપિંડી.
દેવઘ્નં પિતૃમાતૃઘ્નં પાપં વિશ્વવાસઘાતિનમ્ । મિથ્યાસાક્ષિપ્રદાતારં યં ચાઽઽતિથ્યવિવઞ્ચનમ્
દેવનું હત્યાકરણ, પિતા કે માતાનું હત્યાકરણ, પાપ, સર્વના કલ્યાણકર્તાનું હત્યાકરણ; ખોટી સાક્ષી આપવી અને અતિથિ સાથે છેતરપિંડી કરવી.
ગ્રામયાજિનમેવેતિ દેવવિપ્રસ્વહારિણમ્ । અશ્વત્થઘાતિનં દુષ્ટં શિવવિષ્ણુવિનિન્દકમ્
માત્ર ગામ માટે યજ્ઞ કરનાર, દેવ કે બ્રાહ્મણની ચોરી કરનાર; દુષ્ટ પિપળા વૃક્ષનો હત્યારો અને શિવ-વિષ્ણુની નિંદા કરનાર.
અદીક્ષિતમનાચારં સંધ્યાહીનં દ્વિજં તથા । દેવલં વૃષવાહં ચ શૂદ્રાણાં સૂપકારકમ્
અનુશાસન વગર, દિક્ષા વગર, સંધ્યા વિધિ ન કરનાર દ્વિજ; દેવાલયનો સેવક, વાઘા સંભાળનાર અને શૂદ્ર માટે રસોઈ કરનાર.
શવદાહં ચ શૂદ્રાણાં શૂદ્રશ્રાદ્ધાન્નભોજિનમ્ । અવીરાં છિન્નનાસાં ચ દેવબ્રાહ્મણનિન્દકામ્
શૂદ્ર માટે મૃતદેહ દાહ કરનાર, શૂદ્ર શ્રાદ્ધના ભોજન કરનાર; ગુણહીન સ્ત્રી, કાપેલી નાકવાળી અને દેવ-બ્રાહ્મણની નિંદા કરનાર.
પદિભક્તિવિઙીનાં ચ વિષ્ણુભક્તિવિહીનકામ્ । શૂદ્રાણાં વિધવાં ચૈવ ચાણ્ડાલીં વ્યભિચારિણીમ્
પગની ભક્તિ વગર, વિષ્ણુની ભક્તિ વગર; શૂદ્ર વિધવા, ચંડાળ સ્ત્રી અને વ્યભિચાર કરનાર.
શશ્વત્કોપયુતં દુષ્ટમૃણગ્રસ્તં ચ જારજમ્ । ચૌરં મિથ્યાવાદિનં ચ શરણાગતયાયિનમ્
હંમેશા ક્રોધિત, દુષ્ટ, ઋણગ્રસ્ત, વ્યભિચારથી જન્મેલો; ચોર, ખોટું બોલનાર અને આશ્રય માંગનારને છોડી દેનાર.
માંસાપહારિણં ચૈવ બ્રહ્મણં વૃષલીપતિમ્ । બ્રાહ્મણીગામિરં શૂદ્ર દ્વિજં વાધુર્ષિકં તથા
માંસ ખાવનાર, બ્રાહ્મણ જે નીચ જાતિની સ્ત્રી સાથે લગ્ન કરે; બ્રાહ્મણ જે શૂદ્ર સ્ત્રી પાસે જાય, અથવા butcherનું કામ કરનાર દ્વિજ.
અગમ્યામામિનં દુષ્ટં ચતુર્વણં નરાધમમ્ । માતા સપત્નીમાતા ચ શ્વશ્રૂશ્ચ ભગિની સુતા
અપ્રાપ્ય સ્ત્રી પાસે જનાર, દુષ્ટ, ચાર વર્ણમાં સૌથી નીચ; માતા, સપત્ની માતા, શ્વશ્રૂ, બહેન અને પુત્રી.
ગુરુપત્ની પુત્રપત્ની સોદરસ્ય પ્રિયા સતી । માતૃષ્વસા પિતૃષ્વસા ભામિનેયપ્રિયા તથા
ગુરુપત્ની, પુત્રપત્ની, ભાઈની પ્રિય સ્ત્રી; માતૃપક્ષની ફૂઈ, પિતૃપક્ષની ફૂઈ અને ભાઈના પુત્રની પ્રિય.
માતુલાની નવોઢા ય પિતૃવ્યસ્ત્રી રજસ્વલા । પિતૃમાતૃપ્રસૂશ્ચૈવ ચાગમ્યાષ્ટાદશ સ્મૃતાઃ
મામાની પત્ની, નવી લગ્ન કરેલી, કાકાની પત્ની જે રજસ્વલા હોય; પિતા કે માતાથી જન્મેલી — આ અઠાર છે, અપ્રાપ્ય માનવામાં આવે છે.
કીર્તિતાઃ સામવેદે ચ પરિપાલ્યાઃ સતાં વ્રજ । એતા દૃષ્ટ્વા ચ સ્પૃષ્ટ્વા ચ બ્રહ્મહત્યાં લભેન્નરઃ
આ બધાં સામવેદમાં ઉલ્લેખિત છે અને સદ્ગણવંતો માટે ટાળવા યોગ્ય છે; જો કોઈ તેમને જુએ કે સ્પર્શ કરે, તો બ્રાહ્મણ હત્યાનો પાપ મળે છે.
તસ્માદ્દૈવેન તા દૃષ્ટ્વા સૂર્યં દૃષ્ટ્વા હરિં સ્મરેત્ । કામતો યદિ પશ્યન્તિ વિનિન્દ્યાસ્તે ભવન્તિ વૈ
અત્યારે, જો કોઈ તેમને અણઈચ્છાએ જુએ, તો સૂર્યને જોઈને હરિનું સ્મરણ કરવું; જો ઈચ્છાપૂર્વક જુએ, તો તે નિંદનીય બની જાય છે.
તસ્માત્સન્તો ન પશ્યન્તિ શાપભીતા વ્રજેશ્વર । રાહુગ્રસ્તં રવિં સોભં ન પશ્યન્તિ વિપશ્ચિતઃ
એથી, જ્ઞાનીઓ શાપના ડરથી તેમને જુએ નથી, વ્રજેશ્વર; પંડિતો રાહુથી ગ્રસ્ત સૂર્યને પણ જુએ નથી.
જન્માષ્ટસપ્તરિઃ ફાઙ્કદશમસ્થે દિવાકરે । જન્મર્ક્ષે નિધને ચાપિ ચતુર્થેઽપિ કલાનિધૌ
જન્મના આઠમા, સાતમા કે દસમા દિવસે, સૂર્ય જન્મના નક્ષત્રમાં હોય ત્યારે, મૃત્યુ સમયે, કે ચાંદની ચોથના દિવસે.
સર્વૈરંશૈર્ન પશ્યન્તિ કમ્પિતં ચન્દ્રભાસ્કરમ્ । નેષ્ટચન્દ્રો ન દૃશ્યશ્ય ભાદ્રે માસિ સિતાસિતે
આ બધાં પ્રસંગે, ચાંદ્ર અને સૂર્યના કંપનને જુએ નથી; ભાદર માસમાં, whether ચાંદ્ર પ્રકાશિત હોય કે અંધારું, તેને જુએ નથી.
ચતુર્થ્યામુદિતશ્ચન્દ્રઃ પરિત્યક્તો મનીષિમિઃ । ચન્દ્રસ્તારાપહરણં કલઙ્ગમતિદુષ્કરમ્
ચોથના દિવસે ચાંદ્ર ઉગે ત્યારે, જ્ઞાની તેને ટાળી દે છે; ચાંદ્રનું ગ્રહણ અને તેના પર કલંક ખૂબ અશુભ માનવામાં આવે છે.
તસ્મૈ દદાતિ હે નન્દ કામતો દિ પશ્યતિ । અકામતો નરો દૃષ્ટ્વા મન્ત્રપૂતં જલં પિબેત્
હે નંદ, જો કોઈ ઈચ્છાપૂર્વક જુએ, તો કામ મળે છે; જો અણઈચ્છાએ જુએ, તો મંત્રથી શુદ્ધ કરેલું પાણી પીવું જોઈએ.