વૃષભાનેન તત્પત્ન્યા કલાવત્યા ચ બાન્ધવૈઃ । એવં ચ નન્દં સાનન્દં યશોદાં કથયિષ્યસિ
વૃષભાનુ, તેની પત્ની કલાવતી અને તેમના સગાંઓ સાથે, તું આ રીતે નંદ અને યશોદાને આનંદથી કહેજે.
ત્યજ શોક્રં મહાભાગ વ્રજૈઃ સાર્ધં વ્રજં વ્રજ । અહમાત્મા ચ સાક્ષી ચ નિર્લિપ્તઃ સર્વજીવિષુ
હે મહાભાગ્યશાળી, દુઃખ છોડ અને વ્રજવાસીઓ સાથે વ્રજમાં જા. હું સર્વ જીવોમાં રહેલો આત્મા છું, સાક્ષી છું, અને અસ્પૃશ્ય છું.
જીવો મત્પ્રતિબિમ્બશ્ચ ઇત્યેવં સર્વસંમતમ્ । પ્રકૃતિર્મદ્વિકારા ચ સાઽપ્યહં પ્રકૃતિઃ સ્વયમ્
જીવ તો મારું પ્રતિબિંબ છે—આ બધાનો સ્વીકાર છે. પ્રકૃતિ મારી જ વિકારરૂપ છે; એ પણ હું જ છું, સ્વભાવથી પ્રકૃતિ.
યથા દુગ્ધે ચ ધાવલ્યં ન તર્યોર્ભૈદ એવ ચ । યથા જલે તથા શૈત્યં યથા વહ્નૌ ચ દાહિકા
જેમ દુધમાં ધોળાશ છે અને એમાં કોઈ ભેદ નથી, જેમ પાણીમાં ઠંડક છે અને અગ્નિમાં તાપ છે.
યથાઽઽકાશે તથા શબ્દો ભૂમૌ ગન્ધો યથા નૃપ । યથા શોભા ચ ચન્દ્રે ચ યથા દિનકરે પ્રભા
જેમ આકાશમાં ધ્વનિ છે, પૃથ્વીમાં સુગંધ છે, ચંદ્રમાં શોભા છે અને સૂર્યમાં તેજ છે.
યથા દીવસ્તથાઽઽત્માહં તથૈવ રાધયા સહ । ત્યજ ત્વં ગોપિકાબુદ્ધિં રાધાયાં મયિ પુત્રતામ્
જેમ દીવો પ્રકાશ છે, તેમ હું આત્મા છું અને રાધા સાથે છું. તું રાધામાં ગોપીભાવ છોડ અને મને પુત્રરૂપે જ જો.
અહં સર્વસ્ય પ્રભાવઃ સા ચ પ્રકૃતિનીશ્વરી । શ્રૂયતાં નન્દ સાનન્દં મદ્વિભૂતિં સુખાવહામ્
હું સર્વનો આધાર છું; એ પ્રકૃતિની સ્વામિની છે. હે નંદ, આનંદથી મારી દિવ્ય અને સુખદાઈ મહિમા સાંભળ.
પુરા યા કથિતા તાત બ્રહ્મણે વ્યક્તજન્મને । કૃષ્ણોઽહં દેવતાનાં ચ ગોલોકે દ્વિભુજઃ સ્વયમ્
પહેલાં જે વાત તું બ્રહ્માના જન્મ સમયે સાંભળી હતી—હું ગોલોકમાં દેવતાઓમાં સ્વયં દ્વિભુજ શ્રીકૃષ્ણ છું.
ચતુર્ભુજોઽહં વૈકુણ્ઠે શિવલોકે શિવઃ સ્વયમ્ । બ્રહ્મલોકે ચ બ્રહ્માઽહં સૂયસ્તેજસ્વિનામહમ્
વૈકુંઠમાં હું ચતુર્ભુજ છું, શિવલોકમાં શિવ છું, બ્રહ્મલોકમાં બ્રહ્મા છું અને તેજસ્વીઓમાં સૂર્ય છું.
પવિત્રાણામહં વહ્નિર્જલમેવ દ્રવેષુ ચ । ઇન્દ્રિયાણાં મનશ્ચાસ્મિ સમીરઃ શીઘ્રગામિનામ્
પવિત્રોમાં હું અગ્નિ છું, દ્રવોમાં પાણી છું. ઇન્દ્રિયોમાં મન છું અને ઝડપી ચાલનારા માં પવન છું.
યમોઽહં દણ્ડકર્ત ણાં કાલઃ કલયતામહમ્ । અક્ષરાણામકારોઽસ્મિ સામ્નાં ચ સામ એવ ચ
દંડધારીઓમાં હું યમ છું, ગણનારા માં સમય છું. અક્ષરોમાં 'અ' છું અને સામવેદમાં સામ છું.
ઇન્દ્રશ્ચતુર્દશેન્દ્રેષુ કુબેરો ધનિનામહમ્ । ઈશાનોઽહં દિમીશાનાં વ્યાપકાનાં નભસ્તથા
ચૌદ ઇન્દ્રોમાં હું ઇન્દ્ર છું, ધનવાનોમાં કુબેર છું. ઇશ્વરોમાં ઈશાન છું અને વ્યાપકમાં આકાશ છું.
સર્વાન્તરાત્મા જીવેષુ બ્રાહ્મણશ્ચાઽઽશ્રમેષુ ચ । ધનાનાં ચ રત્નમહમમૂલ્યં સર્વદુર્લભમ્
હું સર્વ જીવોમાં આંતર્યામી છું, આશ્રમોમાં બ્રાહ્મણ છું. ધનમાં અમૂલ્ય અને દુર્લભ રત્ન છું.
તૈજસાનાં સુવર્ણોઽહં મણીનાં કૌસ્તુભઃ સ્વયમ્ । વૈષ્ણવાનાં કુમારોઽહં યોગીન્દ્રાણાં ગણેશ્વરઃ
તેજસ્વી વસ્તુઓમાં હું સોનું છું, રત્નોમાં કૌસ્તુભ છું. વૈષ્ણવોમાં કુમાર છું અને યોગીઓમાં ગણેશ્વર છું.
પુષ્પાણાં પારિજાતોઽહં તીર્થાનાં પુષ્કરઃ સ્વયમ્ । શાલગ્રામસ્તથાઽર્ચ્યાનાં પત્રાણાં તુલસીતિ ચ
ફૂલોમાં હું પારિજાત છું, તીર્થોમાં પુષ્કર છું, પૂજનીય વસ્તુઓમાં શાલગ્રામ છું અને પાંદડાઓમાં તુલસી છું.
સેનાપતીનાં સ્કન્દોઽહં લક્ષ્મણોઽહં ધનુષ્મતામ્ । રાજેન્દ્રાણાં ચ રામોઽહં નક્ષત્રાણામહં શશી
સેના પ્રમુખોમાં હું સ્કંદ છું, ધનુર્ધારીઓમાં લક્ષ્મણ છું, રાજાઓમાં રામ છું અને તારાઓમાં ચંદ્ર છું.
માસાનાં મર્ગશીર્ષોઽહમૃતૂનામસ્મિ માધવઃ । વારેષ્વાદિત્યવારોઽહં તિથિષ્વેકાદશીતિ ચ
માસોમાં મારગશીર્ષ છું, ઋતુઓમાં માધવ છું, દિવસોમાં રવિવાર છું અને તિથિઓમાં એકાદશી છું.
સહિષ્ણૂનાં ચ પૃથિવી માતાઽહં બાન્ધવેષુ ચ । અમૃતં ભક્ષ્યવસ્તૂનાં ગવ્યેષ્વાજ્યમહં તથા
ધીરજ ધરાવનારા લોકોમાં હું ધરતી છું, માતાઓમાં હું માતા છું, સગાંમાં અમૃત છું અને ખાવાની વસ્તુઓમાં દૂધમાંથી બનતું ઘી છું.
કલ્પવૃક્ષશ્ચ વૃક્ષાણાં સુરભિઃ કામધેનુષુ । ગઙ્ગાઽહં સરિતાં મધ્યે કૃતપાપવિનાશિની
વૃક્ષોમાં કલ્પવૃક્ષ છું, ગાયોમાં સુરભી છું અને નદીઓમાં પાપોનો નાશ કરતી ગંગા છું.
વાણીતિ પણ્ડિતાનાં ચ મન્ત્રાણાં પ્રણવસ્તથા । વિદ્યાસુ બીજરૂપોઽહં સસ્યાનાં ધાન્યમેવ ચ
પંડિતોમાં હું વાણી છું, મંત્રોમાં પ્રણવ છું, વિદ્યાોમાં બીજરૂપ છું અને પાકમાં ધાન્ય છું.
અશ્વત્થઃ ફલિનામેવ ગુરૂણાં મન્ત્રદઃ સ્વયમ્ । કશ્યપશ્ચ પ્રજેશાનાં ગરુડઃ પક્ષિણાં તથા
ફળ આપતા વૃક્ષોમાં અશ્વત્થ છું, ગુરૂઓમાં મંત્ર આપનાર છું, પ્રજાપતિઓમાં કશ્યપ છું અને પક્ષીઓમાં ગરુડ છું.
અનન્તોઽહં ચ નાગાનાં નરાણાં ચ નરાધિપઃ । બ્રહ્મર્ષીણાં ભૃગુરહં દેવર્ષીણાં ચ નારદઃ
સર્પોમાં અનંત છું, મનુષ્યોમાં રાજા છું, બ્રહ્મર્ષિઓમાં ભૃગુ છું અને દેવર્ષિઓમાં નારદ છું.
રાજર્ષીણાં ચ જનકો મહર્ષીણાં શુકસ્તથા । ગન્ધર્વાણાં ચિત્રરથઃ સિદ્ધાનાં કપિલો મુનીઃ
રાજર્ષિઓમાં જનક છું, મહર્ષિઓમાં શુક છું, ગંધર્વોમાં ચિત્રરથ છું અને સિદ્ધોમાં કપિલ મુનિ છું.
બૃહસ્પતિર્બુદ્ધિમતાં કવીનાં શુક્ર એવ ચ । ગ્રહાણાં ચ શનિરહં વિશ્વકર્મા ચ શિલ્પિનામ્
બુદ્ધિશાળીઓમાં બૃહસ્પતિ છું, કવિઓમાં શુક્ર છું, ગ્રહોમાં શનિ છું અને શિલ્પીઓમાં વિશ્વકર્મા છું.
મૃગાણાં ચ મૃગેન્દોઽહં વૃષાણાં શિવવાહનમ્ । ઐરાવતો ગજેન્દ્રાણાં ગાયત્રી છન્દસામહમ્
પ્રાણીઓમાં હું પ્રાણીઓનો રાજા છું, વાછરડાઓમાં શિવજીનું વાહન છું, હાથીઓમાં એરાવત છું અને છંદોમાં ગાયત્રી છું.
વેદાશ્ચ સર્વશાસ્ત્રાણાં વરુણો યાદસામહમ્ । ઉર્વશ્યપ્સરસામેવ સમુદ્રાણાં જલાર્ણવઃ
બધા શાસ્ત્રોમાં હું વેદ છું, જળચરોમાં વરુણ છું, અપ્સરાઓમાં ઉર્વશી છું અને સમુદ્રોમાં મહાસાગર છું.
સુમેરુઃ પર્વતાનાં ચ રત્નવત્સુ હિમાલયઃ । દુર્ગા ચ પ્રકૃતીનાં ચ દેવીનાં કમલાલયા
પર્વતોમાં સુમેરુ છું, રત્નોમાં હિમાલય છું, પ્રકૃતિઓમાં દુર્ગા છું અને દેવીઓમાં કમલાવાસિ છું.
શતરૂપા ચ નારીણાં મત્પ્રિયાણાં ચ રાધિકા । સાધ્વીનામપિ સાવિત્રી વેદમાતા ચ નિશ્ચિતમ્
સ્ત્રીઓમાં શતરૂપા છું, મારી પ્રિયાઓમાં રાધિકા છું અને સતી સ્ત્રીઓમાં સાવિત્રી, જે વેદોની માતા છે, છું.
પ્રહ્લાદશ્ચાપિ દૈત્યાનાં બલિષ્ઠાનાં બલિઃ સ્વયામ્ । નારાયણર્ષિર્ભગવાઞ્જ્ઞાનિનાં મધ્ય એવ ચ
દૈત્યોમાં પ્રહલાદ છું, શક્તિશાળીઓમાં બલી છું અને જ્ઞાની લોકોમાં ભગવાન નારાયણ ઋષિ છું.
હનૂમાન્વાનરાણાં ચ પાણ્ડવાનાં ધનંજયઃ । મનસા નાગકન્યાનાં વસૂનાં દ્રોણ એવ ચ
વાંદરોમાં હનુમાન છું, પાંડવોમાં ધનંજય છું, નાગકન્યાઓમાં મન છું અને વસુઓમાં દ્રોણ છું.