બભૂવ સોઽપિ ગોલોકે પાર્ષદેષુ ચ પાર્ષદઃ । કૃષ્ણસ્યાઽઽગમનં તત્ર સસ્માર સતતં વશી
તે પણ ગોલોકમાં સેવકોમાં જોડાયો અને હંમેશાં શ્રીકૃષ્ણના આવવાની સ્મૃતિમાં તલિન રહ્યો, પોતાને સંયમિત રાખતો.
અસ્તં ગતો દિનકરોઽપ્યક્રૂરઃ સ્વગૃહં યયૌ । કૃષ્ણસ્યાનુમતિં પ્રાપ્ય કૃષ્ણોઽપિ કસ્યચિદ્ગૃહમ્
જ્યારે સૂર્યાસ્ત થયો, ત્યારે અક્રૂર પોતાનાં ઘેર ગયો; શ્રીકૃષ્ણની પરવાનગી લઈને, શ્રીકૃષ્ણ પણ કોઈના ઘેર ગયો.
વૈષ્ણવસ્ય કુવિન્દસ્ય તસ્મિન્નસ્તધનસ્ય ચ । સાનન્દો નન્દસહિતો બલદેવાદિભિર્યુતઃ
તે વૈષ્ણવ કુવિંદના ઘેર, જે ગરીબ હતો; આનંદથી, નંદજી અને બલરામ વગેરે સાથે ત્યાં પહોંચ્યો.
સ ભક્તઃ પૂજયામાસ પ્રણમ્ય શ્રીનિકેતનમ્ । તસ્મૈ દદૌ સ્વદાસ્યં ચ વરં બ્રહ્માદિદુર્લભમ્
તે ભક્તે શ્રીનિવાસને વંદન કરીને પૂજન કર્યું; શ્રીકૃષ્ણે તેને પોતાનું દાસ્ય આપ્યું, જે બ્રહ્મા અને અન્ય દેવતાઓને પણ દુર્લભ છે.
પર્યઙ્કે સુષુપુઃ સર્વે ભુક્ત્વા મિષ્ટાન્નસુત્તમમ્ । નિદ્રાં ચ લેભે સા કુબ્જા નિદ્રેશોઽપિયયૌ મુદા
બધાએ મીઠાં ભોજન કરીને સુખથી પથારી પર ઊંઘ લીધી; કુબ્જાએ પણ ઊંઘ મેળવી અને નિદ્રાના દેવ ખુશીથી ચાલ્યા ગયા.
ગત્વા દદર્શ કુબ્જાં તાં રત્નતલ્પે ચ નિદ્રિતામ્ । દાસીગણૈઃ પરિવૃતાં સુન્દરીં કમલામિવ
શ્રીકૃષ્ણ ત્યાં ગયા અને જોયું કે કુબ્જા રત્નોથી શોભિત પથારી પર ઊંઘી રહી છે, દાસીઓથી ઘેરાયેલી, કમળ જેવી સુંદર લાગી રહી છે.
બોધયામાસ તાં કૃષ્ણો ન દાસીસ્વપિ નિદ્રિતાઃ । તામુવાચ જગન્નાથો જગન્નાથપ્રિયાં સતીમ્
શ્રીકૃષ્ણે તેને જાગૃત કરી, જ્યારે દાસીઓ હજુ ઊંઘેલી હતી; જગન્નાથે પોતાની પ્રિય અને પવિત્ર કુબ્જાને સંબોધી કહ્યું.
શ્રીભગવાનુવાચ ત્યજ નિદ્રાં મહાભાગે શૃઙ્ગારં દેહિ સુન્દરિ । પુરા શૂર્પણખા ત્વં ચ ભગિનીં રાવણસ્ય ચ
શ્રીકૃષ્ણે કહ્યું: 'મહાભાગ્યવતી, ઊંઘ છોડી દે અને પ્રેમમાં જોડાઈ જા, સુન્દરી. પૂર્વે તું રાવણની બહેન શૂર્પણખા હતી.'
રામજન્મનિ મદ્ધેતોસ્ત્વયા કાન્તે તપઃ કૃતમ્ । તપઃપ્રભાવાન્માં કાન્તં ભજ શ્રીકૃષ્ણજન્મનિ
'રામ અવતારમાં, તું મારા માટે તપ કર્યો હતો, મને પતિ રૂપે મેળવવા ઈચ્છી હતી; એ તપના પ્રભાવથી, હવે કૃષ્ણ અવતારમાં મને પતિ રૂપે મેળ.'
અધુના સુખસંયોગં કૃત્વા ગચ્છ મમાઽઽલયમ્ । સુદુર્લભં ચ ગોલોકં જરાસૃત્યુહરં પરમ્
'હવે આનંદથી મિલન કરીને, મારા ગોલોક ધામે જા, જે અત્યંત દુર્લભ છે અને જ્યાં વૃદ્ધતા કે મૃત્યુ નથી.'
ઇત્યુકત્વા શ્રીનિવાસશ્ચ કૃત્વાતામેવ વક્ષસિ । નગ્નાં ચકાર શૃઙ્ગારં ચુમ્બનં ચાપિ કામુકીમ્
આ રીતે કહીને શ્રીકૃષ્ણે તેને પોતાના વક્ષ પર રાખી, તેને નિર્વસ્ત્ર કરી, પ્રેમમાં લીન થયા અને તેને ચાહથી ચુંબન આપ્યું.
સ સસ્મિતા ચ શ્રીકૃષ્ણં નવસંગમલજ્જિતા । ચુચુમ્બ ગણ્ડે ક્રોડે તં ચકાર કમલા યથા
તે સ્મિત કરતી, નવા મિલનથી લજ્જિત, શ્રીકૃષ્ણના ગાલ અને ગળે ચુંબન કરતી, કમળા જેવી લાગતી હતી.
સુરતેર્વિરતિર્નાસ્તિ દંપતી રતિપણ્ડિતૌ । નાનાપ્રકારસુરતં બભૂવ તત્ર નારદ
દંપતી બંને પ્રેમકૌશલ્યમાં નિપુણ હોવાથી તેમનો પ્રેમરંગ કદી અટકતો નથી; ત્યાં અનેક પ્રકારના રમણ થયા, હે નારદ.
સ્તનશ્રોણિયુગં તસ્યા વિક્ષતં ચ ચકાર હ । ભગવાન્નખરૈસ્તીક્ષ્ણૈર્દશનૈરધરં વરમ્
શ્રીકૃષ્ણે તેના સ્તન અને કટિ પર નિશાન કર્યા; તીક્ષ્ણ નખ અને દાંતથી તેના શ્રેષ્ઠ હોઠ પર ચોટ કરી.
નિશાવસાનસમયે વીર્યાધાનં ચકાર સઃ । સુખસંભોગભોગેન મૂર્ચ્છામાપ ચ સુન્દરી
રાત્રિ અંતે શ્રીકૃષ્ણે પોતાનું બીજ સંચાર્યું; સુખદ મિલનથી સુંદર સ્ત્રી બેહોશ થઈ ગઈ.
તત્રાઽઽજગામતાં તન્દ્રા કૃષ્ણવક્ષઃસ્થલસ્થિતામ્ । બુબુધે ન દિવારાત્રં સ્વર્ગ મર્ત્ય જલં સ્થલમ્
ત્યાં, શ્રીકૃષ્ણના વક્ષ પર આરામ કરતી કુબ્જાને ઊંઘ આવી ગઈ; તેને દિવસ-રાત, સ્વર્ગ-પૃથ્વી કે પાણી-સ્થળનું જ્ઞાન રહ્યું નહીં.
સુપ્રભાતા ચ રજની બભૂવ રજનીપતિઃ । પત્યુર્વ્યતિક્રમેણૈવ લજ્જયેવ મલીમસઃ
રાત ખૂબ જ સુંદર અને પ્રકાશમય બની ગઈ; રાત્રિના સ્વામી, પોતાના પતિના અયોગ્ય વર્તનથી શરમાઈને, જાણે પોતાનો કલંક ગુમાવી બેઠા.
અથાજગામ ગોલોકાદ્રથો રત્નવિનિર્મિતઃ । જગામ તેન તં લોકં ધૃત્વા દિવ્યકલેવરમ્
પછી ગોલોકથી રત્નોથી બનેલો રથ આવ્યો; એ રથમાં દૈવી શરીર ધારણ કરીને, તે એ લોકમાં પહોંચી.
વહ્નિશુદ્ધાં શુકાધાનં રત્નભૂષણભૂષિતમ્ । પ્રતપ્તકાઞ્ચનાભાસં નિત્યં જન્માદિવર્જિતમ્
આગથી શુદ્ધ થયેલું તેનું રૂપ, રત્નોથી શોભાયમાન, ચમકતા સોનાની જેમ તેજસ્વી અને જન્માદિ પરિવર્તનોથી સદાય મુક્ત હતું.
સા બભૂવ ચ તત્રૈવ ગોપી ચન્દ્રમુખી મુને । ગોપ્યઃ કતિવિધાસ્તસ્યા બભૂવુઃ પરિચારિકાઃ
ત્યાં, મુનિ, તે ચાંદની જેવું મુખ ધરાવતી ગોપી બની; ઘણી ગોપીઓ તેની સેવા માટે હાજર રહી.
ભગવાનપિ તત્રૈવ ક્ષણં સ્થિત્વા સ્વમન્દિરમ્ । જગામ યત્ર નન્દશ્ચ સાનન્દો નન્દનન્દનઃ
ભગવાન પણ ત્યાં થોડો સમય રહી, પછી પોતાના ગૃહે ગયા, જ્યાં નંદ અને આનંદથી ભરેલો નંદનંદન હતો.
અથ કંસો નિશાયાં ચ નિદ્રાયાં ભયવિહ્વલઃ । દદર્શ દુઃખદુઃસ્વપ્નમાત્મનો મૃત્યુસૂચકમ્
એ જ સમયે, કંસ રાત્રે અને ઊંઘમાં ભયથી વ્યાકુળ થઈ ગયો અને દુઃખદ, મૃત્યુનું સંકેત આપતો ભયાનક સ્વપ્ન જોયો.
દદર્શ સૂર્યં ભૂમિસ્થં ચતુઃખણ્ડં નભશ્ચ્યુતમ્ । દશખણ્ડે ચન્દ્રબિમ્બં ભૂમિસ્થં ખાચ્ચ્યુતં મુને
તેણે જોયું કે સૂર્ય જમીન પર પડી ગયો છે અને ચાર ભાગમાં વહેંચાઈ ગયો છે; ચંદ્ર પણ દસ ટુકડામાં વિભાજિત થઈ જમીન પર પડેલો છે, મુનિ.
પુરુષાન્વિકૃતાકારાન્રજ્જુહસ્તાન્દિગમ્બરાન્ । વિધવાં શૂદ્રપત્નીં ચ નગ્નાં ચ ચ્છિન્નનાસિકામ્
તેણે વિકૃત આકારવાળા, દોરી પકડીને ઊભેલા, નિર્વસ્ત્ર પુરુષો અને એક વિધવા, શૂદ્રપત્ની, નિર્વસ્ત્ર અને કપાયેલું નાક ધરાવતી સ્ત્રી જોયી.
હસન્તીં ચૂર્ણતિલકાં શ્વેતકૃષ્ણોચ્ચમૂર્ધજામ્ । ખડ્ગખર્પરહસ્તાં ચ લોલજિહ્વાં ચ બિભ્રતીમ્
તેણે એક હસતી સ્ત્રી જોઈ, જેના કપાળ પર ચૂર્ણથી તિલક હતું, સફેદ અને કાળી વાળવાળી, હાથમાં તલવાર અને ખોપરી ધરાવતી, અને લપસતી જીભ બતાવતી.
રુણ્ડમાલાસમાયુક્તાં ગર્દભં મહિષં વૃષમ્ । ભલ્લૂકં સૂકરં કાકં ગૃધ્રં કહ્કં ચ વાનરમ્
તેણે કપાયેલાં મથાળાની માળા પહેરેલી, ગધેડો, મહિષ, વાછરડો, રીંછ, વરાહ, કાગડો, ગિધ, ઘુવડ અને વાનર સાથે જોઈ.
વિરજં કુક્કુરં નક્રં શૃગાલં ભસ્મપુઞ્જકમ્ । અસ્થિરાશિં તાલફલં કેશં કાર્પાસમુલ્બણમ્
તેણે કૂતરો, મગર, શિયાળ, રાખનો ઢગલો, હાડકાંનો ઢગલો, તાડફળ, વાળ અને જાડું કપાસ જોયું.
નિર્વાણાઙ્ગારમિલ્કાં ચ શવં સર્ત્યં ચિતાશ્રિતમ્ । કુલાલતૈલકારાણાં ચક્રં વક્રં કપર્દકમ્
તેણે બુઝાયેલાં અંગારા, દૂધ, ચિતા પર મૂકેલું મૃતદેહ અને કુંભાર તથા તેલવાળાના વાંકાં ચક્ર અને શંખ જોયાં.
શ્મશાનં દગ્ધકાષ્ઠં ચ શુષ્કકાષ્ઠં કુણં તૃણામ્ । ગચ્છન્તં ચ કબન્ધં ચ નદન્તં મૃતમસ્તકમ્
તેણે શ્મશાન, સળગેલું લાકડું, સુકું લાકડું, ઘાસનો ઢગલો, ચાલતું કપાયેલું ધડ અને રડતું મૃત મથું જોયું.
દગ્ધસ્થાનં ભસ્મયુતં તડાગં જલવર્જિતમ્ । દગ્ધમત્સ્યં ચ લોહં ચ નિર્વાણદગ્ધકાનનમ્
તેણે બળી ગયેલું, રાખથી ઢંકાયેલું સ્થાન, પાણી વગરનું તળાવ, બળેલું માછલી, લોખંડ અને બળી ગયેલું સુકું જંગલ જોયું.