કૃષ્ણસ્તસ્મૈ વરં દત્તવા સ્વદાસ્યમતિદુર્લભમ્ । માલ્યં ગૃહીત્વા પ્રયયૌ રાજમાર્ગે વરં વરઃ
કૃષ્ણે તેને પોતાનું દુર્લભ સેવકપદ આપ્યું. પછી માળા લઈને શ્રેષ્ઠ પુરુષ રાજમાર્ગે આગળ વધ્યો.
તતો દદર્શ રજકં બિભ્રતં વસ્ત્રપુઞ્જકમ્ । અહંકૃતિબલિષ્ઠં ચ સતતં યોવનોદ્વતમ્
પછી તેણે એક ધોબીને જોયો, જે કપડાંનો ગોઠ લઈ જઈ રહ્યો હતો, ગર્વીલો, બળવાન અને યુવાનીનો અહંકાર ધરાવતો હતો.
વસ્ત્રં યયાચે તં કૃષ્ણો વિનયેન મહામુને । સ તસ્મૈ ન દદૌ વસ્ત્રં તમુવાચ ચ નિષ્ઠુરમ્
કૃષ્ણે નમ્રતાથી તેના પાસેથી કપડાં માગ્યાં, પણ તેણે આપ્યાં નહીં અને કઠોર શબ્દોમાં જવાબ આપ્યો.
ગોરક્ષકાણાં ત્વદ્યોગ્યં વસ્ત્રમેતત્સુદુર્લભમ્ । રાજયોગ્યં ચ હે મૂઢ હે ગોપજનવલ્લભ
તે બોલ્યો: 'આ કપડાં ગૌવાળાઓ માટે અને રાજાઓ માટે યોગ્ય છે, મૂર્ખ, ગોપજનના પ્રિય તું.'
ગૃહીત્વા ગોપકન્યાશ્ચ કન્યાલોલુપ લમ્પટ । યદ્વિહારઃ કૃતસ્તત્ર વૃન્દારણ્યેઽપ્યરાજકે
'તુ ગોપકન્યાઓને લઈને, કન્યાઓમાં લાલચુ અને ઉશ્કેરાયેલા, વૃંદાવનના જંગલમાં પણ મોજમસ્તી કરી છે, જ્યાં રાજા નથી.'
ન ચાત્ર તાદૃશં કર્મ રાજ્ઞઃ કંસસ્ય વર્ત્મંનિ । વિદ્યમાનોઽત્ર રાજેન્દ્રઃ શાસ્તા દુષ્ટસ્ય તત્ક્ષણમ્
'પણ અહીં, કન્સ રાજાના રાજ્યમાં આવું વર્તન ચાલતું નથી; અહીં રાજા છે અને તુરંત દુષ્ટને દંડ આપે છે.'
રજકસ્ય વચઃ શ્રુત્વા જહાસ મધુસૂદનઃ । જહાસ બલદેવશ્ચ સાક્રૂરો ગોપવર્ગકઃ
ધોબીના શબ્દો સાંભળી મધુસૂદન હસી પડ્યા; બલદેવ, અક્રૂર અને ગોપો પણ સાથે હસ્યા.
તં નિહત્ય ચપેટેન જગ્રાહ વસ્ત્રપુઞ્જકમ્ । વસ્ત્રં સંધારયામાસ શ્રીકૃષ્ણઃ સગણસ્તથા
કૃષ્ણે તેને એક થપ્પડ મારીને ધોબીને માર્યો અને કપડાંનો ગોઠ લઈ લીધો; પછી શ્રીકૃષ્ણે પોતાના મિત્રો સાથે તે કપડાં વહેંચી દીધાં.
રત્નયાનેન ગોનોકં પાર્ષદેર્વેષ્ટિતેન ચ । યયૌ રજકરાજશ્ચ ધૃત્વા દિવ્યકલેવરમ્
આ રત્નોથી શોભિત ગાયની ગાડીમાં, આસપાસ સેવકોની ભીડ સાથે, રંગવાળાઓના રાજાએ દિવ્ય શરીર ધારણ કરીને પ્રસ્થાન કર્યું.
શશ્વદ્યૌવનયુક્તં ચ જરામૃત્યુહરં વરમ્ । પીતવસ્ત્રસમાયુક્તં સસ્મિતં શ્યામસુન્દરમ્
તેને કદી ન ખૂટતી યુવાની મળી હતી, વૃદ્ધતા અને મૃત્યુ દૂર કરતું વરદાન મળ્યું હતું, પીળાં વસ્ત્રો પહેરેલા, હમેશાં સ્મિત કરતી, શ્યામ અને સુંદર કાયામાં તે શોભતો હતો.
બભૂવ સોઽપિ ગોલોકે પાર્ષદેષુ ચ પાર્ષદઃ । કૃષ્ણસ્યાઽઽગમનં તત્ર સસ્માર સતતં વશી
તે પણ ગોલોકમાં સેવકોમાં જોડાયો અને હંમેશાં શ્રીકૃષ્ણના આવવાની સ્મૃતિમાં તલિન રહ્યો, પોતાને સંયમિત રાખતો.
અસ્તં ગતો દિનકરોઽપ્યક્રૂરઃ સ્વગૃહં યયૌ । કૃષ્ણસ્યાનુમતિં પ્રાપ્ય કૃષ્ણોઽપિ કસ્યચિદ્ગૃહમ્
જ્યારે સૂર્યાસ્ત થયો, ત્યારે અક્રૂર પોતાનાં ઘેર ગયો; શ્રીકૃષ્ણની પરવાનગી લઈને, શ્રીકૃષ્ણ પણ કોઈના ઘેર ગયો.
વૈષ્ણવસ્ય કુવિન્દસ્ય તસ્મિન્નસ્તધનસ્ય ચ । સાનન્દો નન્દસહિતો બલદેવાદિભિર્યુતઃ
તે વૈષ્ણવ કુવિંદના ઘેર, જે ગરીબ હતો; આનંદથી, નંદજી અને બલરામ વગેરે સાથે ત્યાં પહોંચ્યો.
સ ભક્તઃ પૂજયામાસ પ્રણમ્ય શ્રીનિકેતનમ્ । તસ્મૈ દદૌ સ્વદાસ્યં ચ વરં બ્રહ્માદિદુર્લભમ્
તે ભક્તે શ્રીનિવાસને વંદન કરીને પૂજન કર્યું; શ્રીકૃષ્ણે તેને પોતાનું દાસ્ય આપ્યું, જે બ્રહ્મા અને અન્ય દેવતાઓને પણ દુર્લભ છે.
પર્યઙ્કે સુષુપુઃ સર્વે ભુક્ત્વા મિષ્ટાન્નસુત્તમમ્ । નિદ્રાં ચ લેભે સા કુબ્જા નિદ્રેશોઽપિયયૌ મુદા
બધાએ મીઠાં ભોજન કરીને સુખથી પથારી પર ઊંઘ લીધી; કુબ્જાએ પણ ઊંઘ મેળવી અને નિદ્રાના દેવ ખુશીથી ચાલ્યા ગયા.
ગત્વા દદર્શ કુબ્જાં તાં રત્નતલ્પે ચ નિદ્રિતામ્ । દાસીગણૈઃ પરિવૃતાં સુન્દરીં કમલામિવ
શ્રીકૃષ્ણ ત્યાં ગયા અને જોયું કે કુબ્જા રત્નોથી શોભિત પથારી પર ઊંઘી રહી છે, દાસીઓથી ઘેરાયેલી, કમળ જેવી સુંદર લાગી રહી છે.
બોધયામાસ તાં કૃષ્ણો ન દાસીસ્વપિ નિદ્રિતાઃ । તામુવાચ જગન્નાથો જગન્નાથપ્રિયાં સતીમ્
શ્રીકૃષ્ણે તેને જાગૃત કરી, જ્યારે દાસીઓ હજુ ઊંઘેલી હતી; જગન્નાથે પોતાની પ્રિય અને પવિત્ર કુબ્જાને સંબોધી કહ્યું.
શ્રીભગવાનુવાચ ત્યજ નિદ્રાં મહાભાગે શૃઙ્ગારં દેહિ સુન્દરિ । પુરા શૂર્પણખા ત્વં ચ ભગિનીં રાવણસ્ય ચ
શ્રીકૃષ્ણે કહ્યું: 'મહાભાગ્યવતી, ઊંઘ છોડી દે અને પ્રેમમાં જોડાઈ જા, સુન્દરી. પૂર્વે તું રાવણની બહેન શૂર્પણખા હતી.'
રામજન્મનિ મદ્ધેતોસ્ત્વયા કાન્તે તપઃ કૃતમ્ । તપઃપ્રભાવાન્માં કાન્તં ભજ શ્રીકૃષ્ણજન્મનિ
'રામ અવતારમાં, તું મારા માટે તપ કર્યો હતો, મને પતિ રૂપે મેળવવા ઈચ્છી હતી; એ તપના પ્રભાવથી, હવે કૃષ્ણ અવતારમાં મને પતિ રૂપે મેળ.'
અધુના સુખસંયોગં કૃત્વા ગચ્છ મમાઽઽલયમ્ । સુદુર્લભં ચ ગોલોકં જરાસૃત્યુહરં પરમ્
'હવે આનંદથી મિલન કરીને, મારા ગોલોક ધામે જા, જે અત્યંત દુર્લભ છે અને જ્યાં વૃદ્ધતા કે મૃત્યુ નથી.'
ઇત્યુકત્વા શ્રીનિવાસશ્ચ કૃત્વાતામેવ વક્ષસિ । નગ્નાં ચકાર શૃઙ્ગારં ચુમ્બનં ચાપિ કામુકીમ્
આ રીતે કહીને શ્રીકૃષ્ણે તેને પોતાના વક્ષ પર રાખી, તેને નિર્વસ્ત્ર કરી, પ્રેમમાં લીન થયા અને તેને ચાહથી ચુંબન આપ્યું.
સ સસ્મિતા ચ શ્રીકૃષ્ણં નવસંગમલજ્જિતા । ચુચુમ્બ ગણ્ડે ક્રોડે તં ચકાર કમલા યથા
તે સ્મિત કરતી, નવા મિલનથી લજ્જિત, શ્રીકૃષ્ણના ગાલ અને ગળે ચુંબન કરતી, કમળા જેવી લાગતી હતી.
સુરતેર્વિરતિર્નાસ્તિ દંપતી રતિપણ્ડિતૌ । નાનાપ્રકારસુરતં બભૂવ તત્ર નારદ
દંપતી બંને પ્રેમકૌશલ્યમાં નિપુણ હોવાથી તેમનો પ્રેમરંગ કદી અટકતો નથી; ત્યાં અનેક પ્રકારના રમણ થયા, હે નારદ.
સ્તનશ્રોણિયુગં તસ્યા વિક્ષતં ચ ચકાર હ । ભગવાન્નખરૈસ્તીક્ષ્ણૈર્દશનૈરધરં વરમ્
શ્રીકૃષ્ણે તેના સ્તન અને કટિ પર નિશાન કર્યા; તીક્ષ્ણ નખ અને દાંતથી તેના શ્રેષ્ઠ હોઠ પર ચોટ કરી.
નિશાવસાનસમયે વીર્યાધાનં ચકાર સઃ । સુખસંભોગભોગેન મૂર્ચ્છામાપ ચ સુન્દરી
રાત્રિ અંતે શ્રીકૃષ્ણે પોતાનું બીજ સંચાર્યું; સુખદ મિલનથી સુંદર સ્ત્રી બેહોશ થઈ ગઈ.
તત્રાઽઽજગામતાં તન્દ્રા કૃષ્ણવક્ષઃસ્થલસ્થિતામ્ । બુબુધે ન દિવારાત્રં સ્વર્ગ મર્ત્ય જલં સ્થલમ્
ત્યાં, શ્રીકૃષ્ણના વક્ષ પર આરામ કરતી કુબ્જાને ઊંઘ આવી ગઈ; તેને દિવસ-રાત, સ્વર્ગ-પૃથ્વી કે પાણી-સ્થળનું જ્ઞાન રહ્યું નહીં.
સુપ્રભાતા ચ રજની બભૂવ રજનીપતિઃ । પત્યુર્વ્યતિક્રમેણૈવ લજ્જયેવ મલીમસઃ
રાત ખૂબ જ સુંદર અને પ્રકાશમય બની ગઈ; રાત્રિના સ્વામી, પોતાના પતિના અયોગ્ય વર્તનથી શરમાઈને, જાણે પોતાનો કલંક ગુમાવી બેઠા.
અથાજગામ ગોલોકાદ્રથો રત્નવિનિર્મિતઃ । જગામ તેન તં લોકં ધૃત્વા દિવ્યકલેવરમ્
પછી ગોલોકથી રત્નોથી બનેલો રથ આવ્યો; એ રથમાં દૈવી શરીર ધારણ કરીને, તે એ લોકમાં પહોંચી.
વહ્નિશુદ્ધાં શુકાધાનં રત્નભૂષણભૂષિતમ્ । પ્રતપ્તકાઞ્ચનાભાસં નિત્યં જન્માદિવર્જિતમ્
આગથી શુદ્ધ થયેલું તેનું રૂપ, રત્નોથી શોભાયમાન, ચમકતા સોનાની જેમ તેજસ્વી અને જન્માદિ પરિવર્તનોથી સદાય મુક્ત હતું.
સા બભૂવ ચ તત્રૈવ ગોપી ચન્દ્રમુખી મુને । ગોપ્યઃ કતિવિધાસ્તસ્યા બભૂવુઃ પરિચારિકાઃ
ત્યાં, મુનિ, તે ચાંદની જેવું મુખ ધરાવતી ગોપી બની; ઘણી ગોપીઓ તેની સેવા માટે હાજર રહી.