નન્દેનાઽઽનન્દયુક્તેનાઽઽશ્લિષ્ટો દક્ષિણપાર્શ્વતઃ । સંભાષિતો બાન્ધવૈશ્ચ પિત્રા માત્રા ચ ચુમ્બિતઃ
નંદજી આનંદથી ભરપૂર થઈને જમણી બાજુએ શ્રીકૃષ્ણને ભેટી લીધા, સગાંએ વાતો કરી, અને પિતા-માતાએ એમને ચુંબન આપ્યાં.
ઇતિ શીબ્રહ્મo મહાo શ્રીકૃષ્ણજન્મખo ઉત્તo નારદનાo યાત્રામઙ્ગલં નામૈકસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે મહા બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણના શ્રીકૃષ્ણ જન્મખંડમાં 'નારદજીની શુભ યાત્રા' નામે એકોતેરમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
અથ દ્વિસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ નારાયણ ઉવાચ અથ કૃષ્ણો ગુરું નત્વા નિર્ગમ્ય શિબિરાન્મુને । આરુહ્ય સ્વર્ગયાનં ચ શુભાં મધુપુરીં યયૌ
હવે બહોતેરમો અધ્યાય શરૂ થાય છે. નારાયણ કહે છે: પછી શ્રીકૃષ્ણે પોતાના ગુરુને વંદન કરીને, શિબિરમાંથી બહાર નીકળી, સ્વર્ગયાનમાં ચડીને શુભ મધુપુરી તરફ ગયા.
વિવેશ મથુરાં રમ્યાં સહાક્રૂરગણૈઃ સમમ્ । નિર્જિત્ય શક્રનગરી શોભાયુક્તાં મનોહરામ્
એમણે અક્રૂર અને પોતાના સાથીઓ સાથે સુંદર મધુરામાં પ્રવેશ કર્યો, અને ઇન્દ્રની મનોહર અને તેજસ્વી નગરીને જીત્યા પછી ત્યાં પહોંચ્યા.
રત્નશ્રેષ્ઠેન ખચિતાં રચિતાં વિશ્વકર્મણા । અમૂલ્યરત્નકલશો રાજિતૈશ્ચ વિરાજનામ્
વિશ્વકર્માએ બનાવેલી, શ્રેષ્ઠ રત્નોથી શોભાયમાન, અને અમૂલ્ય રત્નના કલશોથી ઝગમગતી એવી નગરી હતી.
રાજમર્ગશતૈરિષ્ટૈર્વૈષ્ટિતાં રુચિરૈર્વરૈઃ । ચન્દ્રાકારૈશ્ચન્દ્રસારૈર્મણિમિઃ પરિસંસ્કૃતૈઃ
સૌંદર્યથી ભરપૂર અને ઉત્તમ એવા સૈંકડો રાજમાર્ગો, ચાંદની જેવી કાંતિવાળા અને રત્નોથી રચાયેલા માર્ગોથી શોભાયમાન હતી.
વિચિત્રૈર્મણિસારૈશ્ચ વીથીશતવિનિર્મિતૈઃ । શોભિતૈર્વણિજૈઃ શ્રેષ્ઠૈઃ પુણ્યવસ્તુસમન્વિતૈઃ
વિભિન્ન પ્રકારના રત્નોથી સુશોભિત, સૈંકડો ગલીઓ, શ્રેષ્ઠ વેપારીઓથી શોભાયમાન અને શુભ વસ્તુઓથી ભરપૂર હતી.
સરોવરસહસ્રૈશ્ચ પરિતઃ પરિશોભિતમ્ । શુધ્ધસ્ફટિસંકાશૈઃ પદ્મરાગવિરાજિતૈઃ
ચારે બાજુએ હજારો સરોવરોથી ઘેરાયેલી, શુદ્ધ સ્ફટિક જેવી તેજસ્વી અને પદ્મરાગ રત્નોથી શોભાયમાન હતી.
રત્નાલંકારભૂષાઢ્યૈઃ શોભિતાં પદ્મિનીગણૈઃ । સ્યિરયૌવનસંયુક્તૈર્નિમેષરહિતૈઃ પરૈઃ
રત્નોના આભૂષણોથી શોભાયમાન કમળોના સમૂહોથી સજ્જ, સદાય યુવાન અને ક્ષણમાત્ર પણ ક્ષય ન થતી એવી સ્ત્રીઓથી શોભાયમાન હતી.
શાક્ષરૈરૂર્ધ્વવદનૈઃ કૃષ્ણદર્શનલાલસૈઃ । ભ્રૂભઙ્ગલીલાલોલૈશ્ચ શશ્વચ્ચઞ્ચલલોચનૈઃ
ઉપર તરફ જોતી, અક્ષર જેવી આકૃતિઓ, શ્રીકૃષ્ણના દર્શન માટે આતુર, ભ્રૂભંગની લિલામાં રમતી અને સતત ચંચળ નજરવાળી હતી.
શશ્વત્કામસમાયુક્તૈઃ પીનશ્રોણિપયોધરેઃ । કોમલાઙ્ગૈર્મધ્યકૂપૈ રતિરાસવિશારદૈઃ
સदैવ કામનાથી ભરેલી, ભરીભરાટ કટિ અને ઉરોથી, કોમળ અંગો, પાતળી કમર અને પ્રેમકલા જાણનારી સ્ત્રીઓથી શોભાયમાન હતી.
રત્નનિર્માણયાનાનાં કોટિભિઃ પરિશોભિતામ્ । ભૂષણૈર્ભૂષિતાભિશ્ચ ચિત્રેતાભિશ્ચ ચિત્રકૈઃ
રત્નોથી બનેલા લાખો રથોથી શોભાયમાન, અને વિવિધ આભૂષણો તથા રંગબેરંગી વસ્ત્રોથી સજ્જ સ્ત્રીઓથી પણ શોભાયમાન હતી.
નાનાપ્રકારશ્રીયુક્તાં પુષ્પોદ્યાનત્રિકોટિભિઃ । નાનાપુષ્પૈઃ પુષ્પિતાભિર્યુક્તાભિર્મધુસૂદનૈઃ
વિવિધ પ્રકારની શોભાથી શોભાયમાન, ત્રણ કરોડ ફૂલબાગોથી ભરેલી, અનેક રંગબેરંગી ફૂલો ખીલી ઉઠેલા અને મધ માટે ઉત્સુક મધમાખીઓથી ગુંજતી એવી હતી.
માધુર્યમધુસંયુક્તૈર્મધુલુબ્ધૈર્મુદાઽન્વિતૈઃ । માધ્વીકમધુમત્તૈશ્ચ યુક્તૈર્મંધુકરીચયૈઃ
મીઠાશ અને મધથી મસ્ત થયેલી મધમાખીઓ આનંદપૂર્વક ભમતી, મધપાનથી મસ્ત થયેલા અને મધપ્રેમી ભમરાઓના જૂથોથી ભરપૂર હતી.
નાનાપ્રકારદુર્ગેશ્ચ દુર્ગમ્યાં વૈરિણાં ગણૈઃ । રણિતાં રણકૈઃ શાશ્ચદ્રક્ષાશાસ્ત્રવિશારદૈઃ
વિવિધ પ્રકારના કિલ્લાઓથી સુરક્ષિત, દુશ્મનો માટે અપ્રાપ્ય, અને શસ્ત્રવિદ્યામાં નિપુણ વિરોના રણગૂંજથી ગુંજતી હતી.
ત્રિકોટ્ટ્યાટ્ટાલિકાભિશ્ચ સંયુક્તાં સુમનોહરામ્ । રચિતાં કિલ સદ્રત્નૈર્વિચિત્રૈર્વિશ્વકર્મણા
ત્રણ કરોડ ભવ્ય મહેલો સાથે જોડાયેલી, અત્યંત આકર્ષક, અને વિશ્વકર્માએ અદભુત અને કિંમતી રત્નોથી રચેલી હતી.
એવંભૂતાં ચ મથુરાં દૃષ્ટ્વા કમલલોચનઃ । દદર્શ પથિ કુબ્જાં તાં વૃદ્ધામતિયરાદુરામ્
એવી સુંદર અવસ્થામાં મથુરાને જોઈ, કમળનયન ભગવાને રસ્તા પર એક વૃદ્ધ, બહુ અશોભન અને કૂબડ વાળી સ્ત્રીને જોયા.
યાન્તોં દણ્ડસહાયેન ચાતિનમ્રાં નમદ્વલીમ્ । રૂક્ષિતાં વિકૃતાકારાં બિભ્રતીં ચન્દનદ્રવમ્
તે સ્ત્રી લાકડીના સહારે ચાલતી, ખૂબ વાંકી, નમેલી કાયાથી, ખડાપણું અને વિકૃત આકાર ધરાવતી, અને ચંદનનો લોટ લઈને જતી હતી.
કસ્તૂરીકુઙ્કુમાક્તં ચ સ્પર્શમાત્રેણ નારદ । સુગન્ધિમકરન્દેન ગન્ધાઢ્યં સુમનોહરમ્
નારદજી, તેમાં કસ્તૂરી અને કુંકુમ મિશ્રિત, પરાગની સુગંધથી સુગંધિત અને માત્ર સ્પર્શથી જ મનમોહક સુગંધથી ભરપૂર હતી.
સાદૃષ્ટ્વા સસ્મિતા વૃદ્ધા શ્રીકાન્તં શાન્તમીશ્વરમ્ । શ્રીયુક્તં શ્રીનિવાસં તં શ્રીબીજં શ્રીનિકેતનમ્
એ વૃદ્ધ સ્ત્રીએ શ્રીમંત અને શાંત એવા શ્રીનિવાસ, શ્રીનું બીજ અને નિવાસસ્થાન એવા ભગવાનને જોઈ સ્મિત કર્યું.
પ્રણમ્ય સહસા મૂધર્ના ભક્તિનમ્રા પુટાઞ્જલિઃ । પ્રદદૌ ચન્દનં તસ્ય ગાત્રેશ્યામલસુન્દરે
હૃદયપૂર્વક નમન કરીને, માથું ઝુકાવી અને હાથ જોડીને, તેણે ચંદન ભગવાનના શ્યામ અને સુંદર અંગો પર ચઢાવ્યું.
ગાત્રેષુ તદ્ગણાનાં ચ સ્વર્ણપાત્રકરા વરા । કૃત્વા પ્રદક્ષિણં કૃષ્ણં પ્રણનામ પુનઃ પુનઃ
સોનાની વાસણમાં ચંદન લઈને, તેણે ભગવાનના સાથીઓના અંગો પર પણ લગાડ્યું, પછી કૃષ્ણજીની પરિક્રમા કરી વારંવાર નમન કર્યું.
શ્રીકૃષ્ણદૃષ્ટિમાત્રેણ શ્રીયુક્તા સા બભૂવ હ । સહસા શ્રીસમા રમ્યા રૂપેણ યૌવનેન ચ
માત્ર શ્રીકૃષ્ણના દૃષ્ટિપાતથી, તે સ્ત્રી અચાનક જ શ્રી જેવી સુંદરતા અને યુવાનતા પામી, તેજસ્વી અને મનોહર બની ગઈ.
વહિશુદ્ધાંશુવસના રત્નભૂષણભૂષિતા । યથા દ્વાદશવર્ષોયા કન્યા ધન્યા મનોહરા
પવિત્ર અને તેજસ્વી વસ્ત્રો પહેરેલી, રત્નોથી શોભાયમાન, તે બાર વર્ષની ધન્ય અને મનમોહક કન્યા જેવી દેખાતી હતી.
બિમ્બોષ્ઠી સસ્મિતા શ્યામા તપ્તકાઞ્ચનસંનિભા । સુશ્રોણી સુદતી બિલ્વફલતુલ્યપયોધરા
બિંબફળ જેવી લાલ ઓઠવાળી, સ્મિતવદન, શ્યામવર્ણ, તપેલા સોનાની જેમ તેજસ્વી, સુંદર કટિ, મોહક દાંત અને બિલ્વફળ જેવી ઉન્નત છાતી ધરાવતી.
અમૂલ્યરત્નનિર્માણહારસારવિરાજિતા । ગજેન્દ્રરાજગમના રત્નમઞ્જીરરઞ્જિતા
અમૂલ્ય રત્નોથી બનેલા હારોથી શોભાયમાન, રાજહાથી જેવી ગતિ ધરાવતી, અને રત્નમય પાયલના ઘંઘાટથી ગુંજતી.
બિભ્રતી કબરીભારં માલતીમાલ્યવેષ્ટિતમ્ । રક્ષિતં વામભાગેન રુચિરં વર્તુલાકૃતિમ્
માળતીના હારોથી ગૂંથાયેલી ઘનઘોર વાળની ગાંઠ પહેરેલી, સુંદર ગોળ આકારની અને ડાબી બાજુથી સુરક્ષિત.
સિન્દૂરબિન્દું દધતોં દાડિમીકુસુમાકૃતિમ્ । કસ્તૂરી બિન્દુમુપરિ સાર્ધ ચન્દનબિન્દુભિઃ
દાડમના ફૂલ જેવો સિંદૂરનો ટપકું ધારણ કરેલું, ઉપર કસ્તૂરીનું ટપકું અને તેની સાથે ચંદનના ટપકાં પણ લાગેલા.
રન્નદર્પણાહસ્તા ચ પ્રશસ્તા રતિકર્મસુ । શ્રીકૃષ્ણં વરયામાસ લોલલોચનકોણતઃ
હાથમાં અરીસો ધરાવતી, પ્રેમકલા માં નિપુણ, અને રમૂજી દ્રષ્ટિથી શ્રીકૃષ્ણને પસંદ કર્યો.
શ્રીવાસસ્તાં સમાશ્વસ્ય યયૌ સ્થાનાન્તરં પરમ્ । કૃતાર્થરૂપા સા પ્રીત્યા યયૌ પદ્મયથાઽઽલયમ્
શ્રીનિવાસે તેને આશ્વાસન આપ્યું અને પછી બીજે ગયા; તે પૂર્ણ અને આનંદિત થઈ, કમળમાં વસતી લક્ષ્મી જેવી પોતાના ઘરે ગઈ.