સૌમ્યસ્વામિયુતે લગ્ને સૌમ્યગ્રહવિલોકિતે । પાપગ્રહસમાસક્તદુષ્ટદોષાદિવર્જિતે
લગ્નમાં શુભ ગ્રહો જોડાયા હતા, પાપી ગ્રહો અને દુષ્પ્રભાવથી મુક્ત સમય હતો.
યશોદાં બોધયામાસ કારયામાસ મઙ્ગલમ્ । વન્ધૂનાશ્વાસયામાસ સમુત્થાય હરિઃ સ્વયમ્
હરિએ પોતે ઉઠીને યશોદાજીને જાગૃત કરી, શુભ કાર્ય કરાવ્યું અને સગાંને આશ્વાસન આપ્યું.
વાદ્યં નિષેધયામાસ રાધિકાભયભીતવત્ । સ્વતન્ત્રો વિશ્વકર્તા ચ પાતા ભર્તા સ્વતન્ત્રવત્
રાધાજીના ભયથી, હરિએ વાદ્ય બંધ કરાવ્યાં; જગતના સ્વતંત્ર સર્જનહાર, રક્ષક અને પોષક પણ એ સમયે બીજા પર આધાર રાખતા જણાયા.
પ્રક્ષાલ્ય પાદયુગલં ધૃતવા ધૌતે ચ વાસસી । ઉવાસ સંસ્કૃતે સ્થાને વિલિપ્તે ચન્દનાદિના
પગ ધોઈ, સ્વચ્છ વસ્ત્ર પહેરી, ચંદન વગેરેથી સુગંધિત અને શુદ્ધ જગ્યાએ બેઠા.
ફલપલ્લવસંયુક્તં સંસ્કૃતં ચન્દનાદિભિઃ । વામે કૃત્વા પૂર્ણકુમ્ભં વહ્નિં વિપ્રં સ્વદક્ષિણે
ડાબી બાજુએ ફળ, પાંદડા અને ચંદનથી શોભિત પૂર્ણ કળશ મૂક્યો; જમણી બાજુએ અગ્નિ અને બ્રાહ્મણને બેસાડ્યા.
પતિપુત્રવતીં દીપં દર્પણં પુરતસ્તથા । દૂર્વાકાણ્ડં ચ સુસ્નિગ્ધં પુષ્પં ધાન્યં સિતં શુભમ્
સામે દીવો, દર્પણ, પતિપુત્રવતી સ્ત્રી, નરમ દુર્વા ઘાસ, શુભ ફૂલો અને શુદ્ધ સફેદ ધાન્ય મૂક્યાં.
ગુરુદત્તં ગુહીત્વા ચ પ્રદધૌ મસ્તકોપરિ । ધૃતં દદર્શ માધ્વીકં રજતં કાઞ્ચનં દધિ
ગુરુએ આપેલું લઈને માથા પર ધરીને, મધ, ચાંદી, સોનાં અને દહીંને ગોઠવેલા જોયાં.
ચન્દનં લેપનં કૃત્વા પુષ્પમાલાં ગલે દદૌ । ગુરુવર્ગં બ્રાહ્મણં ચ વન્દયામાસ ભક્તિતઃ
ચંદન લગાડ્યું, ગળામાં ફૂલોની માળા પહેરી, ગુરુવર્ગ અને બ્રાહ્મણને ભક્તિપૂર્વક વંદન કર્યું.
શઙ્ખધ્વનિં વેદપાઠં સંગીતં મઙ્ગલાષ્ટકમ્ । વિપ્રશીર્વચનં રમ્યં શુશ્રાવ પરમાદરમ્
શંખનાદ, વેદપાઠ, સંગીત, શુભ મંગલાશ્ટક અને બ્રાહ્મણના મનોહર આશીર્વાદ શ્રદ્ધાપૂર્વક સાંભળ્યા.
ધ્યાત્વા મઙ્ગલરૂપં ચ સર્વત્ર મઙ્ગલપ્રદમ્ । ચિક્ષેપ દક્ષિણાં પાદં સુન્દરં સ્વાત્મવિગ્રહમ્
સર્વત્ર મંગલ આપનારા શુભ સ્વરૂપનું ધ્યાન કરીને, પોતાનું સુંદર જમણું પગ આગળ વધાર્યું.
વિધૃત્ય નાસિકાવામભાગં મધ્યમયા વિભુઃ । વિસૃજ્ય વાયું સંપૂર્ણં નાસાદક્ષિણરન્ધ્રતઃ
મધ્યમ આંગળીથી નાકની ડાબી બાજુ પકડી, ભગવાને જમણી નાસિકા દ્વારા સંપૂર્ણ શ્વાસ બહાર છોડ્યો.
તતો યયૌ નન્દનન્દો નન્દસ્ય પ્રાઙ્ગણં વરમ્ । સાનન્દઃ પરમાનન્દો નિત્યાનન્દઃ સનાતનઃ
પછી નંદનંદન, આનંદથી ભરપૂર, શાશ્વત આનંદ અને સુખ સાથે, નંદજીના શ્રેષ્ઠ આંગણે ગયા.
નિત્યોઽનિત્યો નિત્યબીચસ્વરૂપો નિત્યવિગ્રહઃ । નિત્યાઙ્ગભૂતો નિત્યેશો નિત્યકૃત્યવિશારદઃ
તે શાશ્વત અને અશાશ્વત, શાશ્વત બીજરૂપ, શાશ્વત સ્વરૂપ ધરાવનાર, શાશ્વત અંગવાળો, શાશ્વત ઈશ્વર અને શાશ્વત કર્મોમાં નિપુણ છે.
નિત્યનૂતનરૂપશ્ચ નિત્યનૂતનયૌવનઃ । નિત્યનૂતનવેષશ્ચ વયસા નિત્યનૂતનઃ
તે હંમેશા નવાં સ્વરૂપવાળો, હંમેશા નવયુવાન, હંમેશા નવાં વસ્ત્રો અને હંમેશા નવયુવનાવસ્થાવાળા છે.
નિત્યનૂતનસંભાષો યત્પ્રેમ નિત્યનૂતનમ્ । નિત્યનૂતનસંપ્રાપ્તિઃ સૌભાગ્યં નિત્યનૂતનમ્
જે પ્રેમ સતત નવીન લાગે છે, વાતચીતમાં હંમેશાં તાજું રહે છે, અને મળવામાં પણ સતત નવાઈ અનુભવાય છે—એવું સદાય નવીન સૌભાગ્ય છે.
સુધારસપરં મિષ્ટં યત્વાક્યં નિત્યનૂતનમ્ । નિત્યનૂતનભક્તં ચ યત્પદં નિત્યનૂતનમ્
જે વાણી અમૃત જેવો મીઠો રસ ધરાવે છે અને હંમેશાં નવીન આનંદ આપે છે, જે ભક્તિ સતત તાજી રહે છે અને જે સ્થાન પણ હંમેશાં નવીન લાગે છે.
સ્થાયં સ્થાયં પ્રાઙ્ગણેઽસ્મિનમાયેશો માયયા યુતઃ । અતીવ રમ્યે સુસ્નિગ્ધો બભૂવ ગમનોન્મુખઃ
એ આંગણે વારંવાર, માયાના સ્વામી શ્રીકૃષ્ણ, માયા સાથે જોડાઈને, અત્યંત મનમોહક અને પ્રેમાળ બનીને, વિદાય લેવા તૈયાર થયા.
રમ્ભાસ્તમ્ભસમૂહૈશ્ચ રસાલપલ્લવાન્વિતૈઃ । પટ્ટસૂત્રનિબદ્ધૈશ્ચ સુન્દરૈશ્ચ સુસંસ્કૃતૈઃ
કેળાના થાંભલાના જૂથો પર રસાળના કૂમળા પાંદડા બંધાયેલા હતા, સુંદર રીતે રેશમી દોરાથી બાંધેલા અને ભવ્ય રીતે શણગારા હતા.
પદ્મરાગેણ ખચિતે રચિતે વિશ્વકર્મણા । કસ્તૂરીકુઙ્કુમાક્તૈશ્ચ ચન્દનૈશ્ચ સુસંસ્કૃતે
પદ્મરાગના રત્નોથી જડિત, વિશ્વકર્માએ બનાવેલા, અને કસ્તૂરી, કુંકુમ તથા સુગંધિત ચંદનથી સુંદર રીતે શોભાવેલા હતા.
તત્ર તસ્થૌ સ્વયં કૃષ્ણઃ સહાક્રૂરઃ સબાન્ધવઃ । યશોદયા સમાશ્લિષ્ટો વામપાર્શ્વેન માયયા
ત્યાં શ્રીકૃષ્ણ પોતે અક્રૂર અને પોતાના સગાં સાથે ઊભા રહ્યા, અને યશોદાએ એમને ડાબી બાજુએ પ્રેમથી ભેટી લીધા.
નન્દેનાઽઽનન્દયુક્તેનાઽઽશ્લિષ્ટો દક્ષિણપાર્શ્વતઃ । સંભાષિતો બાન્ધવૈશ્ચ પિત્રા માત્રા ચ ચુમ્બિતઃ
નંદજી આનંદથી ભરપૂર થઈને જમણી બાજુએ શ્રીકૃષ્ણને ભેટી લીધા, સગાંએ વાતો કરી, અને પિતા-માતાએ એમને ચુંબન આપ્યાં.
ઇતિ શીબ્રહ્મo મહાo શ્રીકૃષ્ણજન્મખo ઉત્તo નારદનાo યાત્રામઙ્ગલં નામૈકસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે મહા બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણના શ્રીકૃષ્ણ જન્મખંડમાં 'નારદજીની શુભ યાત્રા' નામે એકોતેરમો અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
અથ દ્વિસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ નારાયણ ઉવાચ અથ કૃષ્ણો ગુરું નત્વા નિર્ગમ્ય શિબિરાન્મુને । આરુહ્ય સ્વર્ગયાનં ચ શુભાં મધુપુરીં યયૌ
હવે બહોતેરમો અધ્યાય શરૂ થાય છે. નારાયણ કહે છે: પછી શ્રીકૃષ્ણે પોતાના ગુરુને વંદન કરીને, શિબિરમાંથી બહાર નીકળી, સ્વર્ગયાનમાં ચડીને શુભ મધુપુરી તરફ ગયા.
વિવેશ મથુરાં રમ્યાં સહાક્રૂરગણૈઃ સમમ્ । નિર્જિત્ય શક્રનગરી શોભાયુક્તાં મનોહરામ્
એમણે અક્રૂર અને પોતાના સાથીઓ સાથે સુંદર મધુરામાં પ્રવેશ કર્યો, અને ઇન્દ્રની મનોહર અને તેજસ્વી નગરીને જીત્યા પછી ત્યાં પહોંચ્યા.
રત્નશ્રેષ્ઠેન ખચિતાં રચિતાં વિશ્વકર્મણા । અમૂલ્યરત્નકલશો રાજિતૈશ્ચ વિરાજનામ્
વિશ્વકર્માએ બનાવેલી, શ્રેષ્ઠ રત્નોથી શોભાયમાન, અને અમૂલ્ય રત્નના કલશોથી ઝગમગતી એવી નગરી હતી.
રાજમર્ગશતૈરિષ્ટૈર્વૈષ્ટિતાં રુચિરૈર્વરૈઃ । ચન્દ્રાકારૈશ્ચન્દ્રસારૈર્મણિમિઃ પરિસંસ્કૃતૈઃ
સૌંદર્યથી ભરપૂર અને ઉત્તમ એવા સૈંકડો રાજમાર્ગો, ચાંદની જેવી કાંતિવાળા અને રત્નોથી રચાયેલા માર્ગોથી શોભાયમાન હતી.
વિચિત્રૈર્મણિસારૈશ્ચ વીથીશતવિનિર્મિતૈઃ । શોભિતૈર્વણિજૈઃ શ્રેષ્ઠૈઃ પુણ્યવસ્તુસમન્વિતૈઃ
વિભિન્ન પ્રકારના રત્નોથી સુશોભિત, સૈંકડો ગલીઓ, શ્રેષ્ઠ વેપારીઓથી શોભાયમાન અને શુભ વસ્તુઓથી ભરપૂર હતી.
સરોવરસહસ્રૈશ્ચ પરિતઃ પરિશોભિતમ્ । શુધ્ધસ્ફટિસંકાશૈઃ પદ્મરાગવિરાજિતૈઃ
ચારે બાજુએ હજારો સરોવરોથી ઘેરાયેલી, શુદ્ધ સ્ફટિક જેવી તેજસ્વી અને પદ્મરાગ રત્નોથી શોભાયમાન હતી.
રત્નાલંકારભૂષાઢ્યૈઃ શોભિતાં પદ્મિનીગણૈઃ । સ્યિરયૌવનસંયુક્તૈર્નિમેષરહિતૈઃ પરૈઃ
રત્નોના આભૂષણોથી શોભાયમાન કમળોના સમૂહોથી સજ્જ, સદાય યુવાન અને ક્ષણમાત્ર પણ ક્ષય ન થતી એવી સ્ત્રીઓથી શોભાયમાન હતી.
શાક્ષરૈરૂર્ધ્વવદનૈઃ કૃષ્ણદર્શનલાલસૈઃ । ભ્રૂભઙ્ગલીલાલોલૈશ્ચ શશ્વચ્ચઞ્ચલલોચનૈઃ
ઉપર તરફ જોતી, અક્ષર જેવી આકૃતિઓ, શ્રીકૃષ્ણના દર્શન માટે આતુર, ભ્રૂભંગની લિલામાં રમતી અને સતત ચંચળ નજરવાળી હતી.