કાચિત્તં તાડયામાસ કઙ્કણેન કરેણ ચ । તદ્વસ્ત્રં હારયામાસ કૃત્વા વિવસનં મુને
એક ગોપીએ હાથમાંના કંકણથી તેને માર્યો અને બીજીએ તેનું વસ્ત્ર ખેંચી તેને નિર્વસ્ત્ર કરી દીધો, હે મુનિ!
ક્ષતવિક્ષતસર્વાઙ્ગં દૃષ્ટ્વાઽક્રૂરં ચ માધવઃ । જગામ રાધાનિકટં બોધયામાસ તાં પુનઃ
અક્રૂરને સર્વાંગે ઘાયલ અને લોહીલુહાણ જોઈને, માધવે રાધાના પાસે જઈને ફરીથી તેને શાંત કરી.
આધ્યાત્મિકેન યોગેન વિનયેન ચ સાદરમ્ । અક્રૂરં બોધયામાસ વોધયામાસ તાં પુનઃ
આત્મિક યોગ અને વિનમ્રતા સાથે, કૃષ્ણે અક્રૂરને પણ શાંત કર્યા અને ફરીથી રાધાને પણ સમજાવ્યા.
આકાશાત્પતિતં દિવ્યં સન્ત્રપ્રસ્થાપિતં રથમ્ । વિચિત્રવસ્ત્રસંયુક્તં દદર્શ પુરતો હરિઃ
હરિએ પોતાના સામે આકાશમાંથી ઉતરેલું દિવ્ય રથ જોયું, જે વિવિધ સુંદર વસ્ત્રોથી શોભિત હતું.
ખચિતં મણિરાજેન રચિતં વિશ્વકર્મણા । તં દૃષ્ટ્વા માતૃભવનમાજગામ જગત્પતિઃ
તે રથ અનેક મણિથી જડિત અને વિશ્વકર્માએ બનાવેલું હતું; તેને જોઈને જગતપતિ પોતાની માતાના ઘેર ગયા.
ભુક્ત્વા પીત્વા સુખં સુપ્ત્વા ભગવાન્સહબાન્ધવઃ । તસ્થૌ મુનીન્દ્રદેવેન્દ્રબ્રહ્મેશશેષવન્દિતઃ
ભગવાને પોતાના સગાં સાથે આનંદથી ખાધું, પધાર્યું અને સુખથી સુઈને, મહામુનિ, ઇન્દ્ર, બ્રહ્મા અને શેષદેવતાથી પૂજિત થયા.
મુષુપુર્ગોંપિકાઃ સર્વાઃ પરં સંહૃષ્ટમાનસાઃ । પુષ્પતલ્પે ચ રમ્યે ચ રાધયા સહ નારદ
બધી ગોપીઓ, આનંદથી ભરપૂર મનથી, રાધાજી સાથે સુંદર ફૂલોથી શોભતા પથારી પર સુઈ રહી હતી, હે નારદ.
સર્વે ચાઽઽનન્દયુક્તાશ્ચ જના ગોકુલવાસિનઃ । કેચિદ્ગોપાશ્ચ નનૃતુઃ કેચિત્સંગીતતત્પરાઃ
ગોકુલના બધા લોકો આનંદમાં હતા; કેટલાક ગોપાલો નૃત્ય કરતા હતા અને કેટલાક ગાનમાં તલીન હતા.
અથૈકસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ નારાયણ ઉવાચ રાધિકાયાં ચ સુપ્તાયાં સુપ્તાસુ ગોપિકાસુ । પુષ્પચન્દનતલ્પે ચ વાયુના સુરભીકૃતે
નારાયણ બોલ્યા: રાધાજી અને ગોપીઓ ફૂલ અને ચંદનથી સુશોભિત સુગંધિત પથારી પર સુઈ રહી હતી.
તૃતીયપ્રહરેઽતીતે નિશાયાં ચ શુભે ક્ષણે । શુભચન્દ્રર્ક્ષયોગે ચામૃતયોગસમન્વિતે
રાત્રીનો ત્રીજો પ્રહર વીતી ગયો ત્યારે, શુભ ચંદ્ર અને તારાઓના સંયોગે, અમૃત જેવો શુભ સમય આવ્યો હતો.
સૌમ્યસ્વામિયુતે લગ્ને સૌમ્યગ્રહવિલોકિતે । પાપગ્રહસમાસક્તદુષ્ટદોષાદિવર્જિતે
લગ્નમાં શુભ ગ્રહો જોડાયા હતા, પાપી ગ્રહો અને દુષ્પ્રભાવથી મુક્ત સમય હતો.
યશોદાં બોધયામાસ કારયામાસ મઙ્ગલમ્ । વન્ધૂનાશ્વાસયામાસ સમુત્થાય હરિઃ સ્વયમ્
હરિએ પોતે ઉઠીને યશોદાજીને જાગૃત કરી, શુભ કાર્ય કરાવ્યું અને સગાંને આશ્વાસન આપ્યું.
વાદ્યં નિષેધયામાસ રાધિકાભયભીતવત્ । સ્વતન્ત્રો વિશ્વકર્તા ચ પાતા ભર્તા સ્વતન્ત્રવત્
રાધાજીના ભયથી, હરિએ વાદ્ય બંધ કરાવ્યાં; જગતના સ્વતંત્ર સર્જનહાર, રક્ષક અને પોષક પણ એ સમયે બીજા પર આધાર રાખતા જણાયા.
પ્રક્ષાલ્ય પાદયુગલં ધૃતવા ધૌતે ચ વાસસી । ઉવાસ સંસ્કૃતે સ્થાને વિલિપ્તે ચન્દનાદિના
પગ ધોઈ, સ્વચ્છ વસ્ત્ર પહેરી, ચંદન વગેરેથી સુગંધિત અને શુદ્ધ જગ્યાએ બેઠા.
ફલપલ્લવસંયુક્તં સંસ્કૃતં ચન્દનાદિભિઃ । વામે કૃત્વા પૂર્ણકુમ્ભં વહ્નિં વિપ્રં સ્વદક્ષિણે
ડાબી બાજુએ ફળ, પાંદડા અને ચંદનથી શોભિત પૂર્ણ કળશ મૂક્યો; જમણી બાજુએ અગ્નિ અને બ્રાહ્મણને બેસાડ્યા.
પતિપુત્રવતીં દીપં દર્પણં પુરતસ્તથા । દૂર્વાકાણ્ડં ચ સુસ્નિગ્ધં પુષ્પં ધાન્યં સિતં શુભમ્
સામે દીવો, દર્પણ, પતિપુત્રવતી સ્ત્રી, નરમ દુર્વા ઘાસ, શુભ ફૂલો અને શુદ્ધ સફેદ ધાન્ય મૂક્યાં.
ગુરુદત્તં ગુહીત્વા ચ પ્રદધૌ મસ્તકોપરિ । ધૃતં દદર્શ માધ્વીકં રજતં કાઞ્ચનં દધિ
ગુરુએ આપેલું લઈને માથા પર ધરીને, મધ, ચાંદી, સોનાં અને દહીંને ગોઠવેલા જોયાં.
ચન્દનં લેપનં કૃત્વા પુષ્પમાલાં ગલે દદૌ । ગુરુવર્ગં બ્રાહ્મણં ચ વન્દયામાસ ભક્તિતઃ
ચંદન લગાડ્યું, ગળામાં ફૂલોની માળા પહેરી, ગુરુવર્ગ અને બ્રાહ્મણને ભક્તિપૂર્વક વંદન કર્યું.
શઙ્ખધ્વનિં વેદપાઠં સંગીતં મઙ્ગલાષ્ટકમ્ । વિપ્રશીર્વચનં રમ્યં શુશ્રાવ પરમાદરમ્
શંખનાદ, વેદપાઠ, સંગીત, શુભ મંગલાશ્ટક અને બ્રાહ્મણના મનોહર આશીર્વાદ શ્રદ્ધાપૂર્વક સાંભળ્યા.
ધ્યાત્વા મઙ્ગલરૂપં ચ સર્વત્ર મઙ્ગલપ્રદમ્ । ચિક્ષેપ દક્ષિણાં પાદં સુન્દરં સ્વાત્મવિગ્રહમ્
સર્વત્ર મંગલ આપનારા શુભ સ્વરૂપનું ધ્યાન કરીને, પોતાનું સુંદર જમણું પગ આગળ વધાર્યું.
વિધૃત્ય નાસિકાવામભાગં મધ્યમયા વિભુઃ । વિસૃજ્ય વાયું સંપૂર્ણં નાસાદક્ષિણરન્ધ્રતઃ
મધ્યમ આંગળીથી નાકની ડાબી બાજુ પકડી, ભગવાને જમણી નાસિકા દ્વારા સંપૂર્ણ શ્વાસ બહાર છોડ્યો.
તતો યયૌ નન્દનન્દો નન્દસ્ય પ્રાઙ્ગણં વરમ્ । સાનન્દઃ પરમાનન્દો નિત્યાનન્દઃ સનાતનઃ
પછી નંદનંદન, આનંદથી ભરપૂર, શાશ્વત આનંદ અને સુખ સાથે, નંદજીના શ્રેષ્ઠ આંગણે ગયા.
નિત્યોઽનિત્યો નિત્યબીચસ્વરૂપો નિત્યવિગ્રહઃ । નિત્યાઙ્ગભૂતો નિત્યેશો નિત્યકૃત્યવિશારદઃ
તે શાશ્વત અને અશાશ્વત, શાશ્વત બીજરૂપ, શાશ્વત સ્વરૂપ ધરાવનાર, શાશ્વત અંગવાળો, શાશ્વત ઈશ્વર અને શાશ્વત કર્મોમાં નિપુણ છે.
નિત્યનૂતનરૂપશ્ચ નિત્યનૂતનયૌવનઃ । નિત્યનૂતનવેષશ્ચ વયસા નિત્યનૂતનઃ
તે હંમેશા નવાં સ્વરૂપવાળો, હંમેશા નવયુવાન, હંમેશા નવાં વસ્ત્રો અને હંમેશા નવયુવનાવસ્થાવાળા છે.
નિત્યનૂતનસંભાષો યત્પ્રેમ નિત્યનૂતનમ્ । નિત્યનૂતનસંપ્રાપ્તિઃ સૌભાગ્યં નિત્યનૂતનમ્
જે પ્રેમ સતત નવીન લાગે છે, વાતચીતમાં હંમેશાં તાજું રહે છે, અને મળવામાં પણ સતત નવાઈ અનુભવાય છે—એવું સદાય નવીન સૌભાગ્ય છે.
સુધારસપરં મિષ્ટં યત્વાક્યં નિત્યનૂતનમ્ । નિત્યનૂતનભક્તં ચ યત્પદં નિત્યનૂતનમ્
જે વાણી અમૃત જેવો મીઠો રસ ધરાવે છે અને હંમેશાં નવીન આનંદ આપે છે, જે ભક્તિ સતત તાજી રહે છે અને જે સ્થાન પણ હંમેશાં નવીન લાગે છે.
સ્થાયં સ્થાયં પ્રાઙ્ગણેઽસ્મિનમાયેશો માયયા યુતઃ । અતીવ રમ્યે સુસ્નિગ્ધો બભૂવ ગમનોન્મુખઃ
એ આંગણે વારંવાર, માયાના સ્વામી શ્રીકૃષ્ણ, માયા સાથે જોડાઈને, અત્યંત મનમોહક અને પ્રેમાળ બનીને, વિદાય લેવા તૈયાર થયા.
રમ્ભાસ્તમ્ભસમૂહૈશ્ચ રસાલપલ્લવાન્વિતૈઃ । પટ્ટસૂત્રનિબદ્ધૈશ્ચ સુન્દરૈશ્ચ સુસંસ્કૃતૈઃ
કેળાના થાંભલાના જૂથો પર રસાળના કૂમળા પાંદડા બંધાયેલા હતા, સુંદર રીતે રેશમી દોરાથી બાંધેલા અને ભવ્ય રીતે શણગારા હતા.
પદ્મરાગેણ ખચિતે રચિતે વિશ્વકર્મણા । કસ્તૂરીકુઙ્કુમાક્તૈશ્ચ ચન્દનૈશ્ચ સુસંસ્કૃતે
પદ્મરાગના રત્નોથી જડિત, વિશ્વકર્માએ બનાવેલા, અને કસ્તૂરી, કુંકુમ તથા સુગંધિત ચંદનથી સુંદર રીતે શોભાવેલા હતા.
તત્ર તસ્થૌ સ્વયં કૃષ્ણઃ સહાક્રૂરઃ સબાન્ધવઃ । યશોદયા સમાશ્લિષ્ટો વામપાર્શ્વેન માયયા
ત્યાં શ્રીકૃષ્ણ પોતે અક્રૂર અને પોતાના સગાં સાથે ઊભા રહ્યા, અને યશોદાએ એમને ડાબી બાજુએ પ્રેમથી ભેટી લીધા.