હતપ્રજઃ પ્રજાલાભં પ્રતિષ્ઠાં ચાપ્રતિષ્ઠિતઃ । યશઃ પ્રાપ્નોતિ વિપુલમયશસ્વી ચ લીલયા
જેનાં સંતાન મૃત્યુ પામ્યા હોય તેને ફરી સંતાન મળે છે, જે અસ્થિર હોય તેને સ્થિરતા મળે છે, તેને વિશાળ યશ મળે છે અને જેનું નામ ખરાબ હોય તેને પણ સહેલાઈથી સન્માન મળે છે.
અથ સુષ્વાપ સમયે પરં સંહૃષ્ટમાનસઃ । રમ્યે ચમ્પકતલ્પે ચ કૃષ્ણં કૃત્વા સ્વવક્ષસિ
પછી યોગ્ય સમયે, આનંદથી ભરેલા મનથી, તેણે સુંદર ચંપકના પથારી પર સુખથી નિદ્રા લીધી અને કૃષ્ણને પોતાના હ્રદય પર રાખ્યા.
પ્રાતરુથાય સહસા કૃત્વાઽઽઙ્નિકમનુત્તમમ્ । સ્વરથે સ્થાપયામાસ રામં કૃષ્ણં જગત્પતિમ્
સવારના સમયે ઝડપથી ઉઠીને શ્રેષ્ઠ શૌચાચાર કર્યા પછી, તેણે રામ અને કૃષ્ણ, જે જગતના સ્વામી છે, તેમને પોતાના રથ પર બેસાડ્યા.
ગવ્યં પઞ્ચપ્રકારં ચ નાનાદ્રવ્યં સુદુલ્રભમ્ । વૃષભાનં ચ નન્દં ચ સુનન્દં ચન્દભાનકમ્
પાંચ પ્રકારના ગૌઉત્પાદનો, અનેક દુર્લભ વસ્તુઓ, વૃષભાનુ, નંદ, સુનંદ અને ચંદભાન પણ એકત્ર કર્યા.
નાનાપ્રકારં વાદ્યં ચ મૃદઙ્ગમુરજાદિકમ્ । પટહં પણવં ચૈવ ઢક્કાં દુંદુભિમાનકમ્
વિવિધ પ્રકારના વાદ્યો જેમ કે મૃદંગ, મુરજ, પટહ, પણવ, ઢક્કા, દુંદુભિ અને માનક પણ એકઠા કર્યા.
સજ્જાં સંનહનીં કાસ્યપટ્ટમર્દલમણ્ડવીમ્ । વાદયામાસ સાનન્દં નન્દગોપો વ્રજેશ્વરઃ
તેણે તહેવાર માટેની સજાવટ, કાંસાના વાસણો અને ફૂલમાળાઓથી શોભિત મંડપ તૈયાર કર્યો અને નંદગોપ, ગોપાળોના રાજા, આનંદપૂર્વક વાદ્યો વગાડવા લાગ્યા.
શ્રુત્વા વાદ્યં ચ ગોપ્યશ્ચ ગમનં રામકૃષ્ણયોઃ । દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં રથસ્થં તમાયયુઃ કોપપીડિતાઃ
વાદ્યના અવાજ અને રામ-કૃષ્ણના વિદાયના સમાચાર સાંભળી, ગોપીઓએ કૃષ્ણને રથ પર જોઈ ગુસ્સાથી વ્યાકુળ થઈને ત્યાં આવી.
કૃષ્ણેન વારિતાઃ સર્વાઃ પ્રેરિતા રાધાયા દ્વિજઃ । બભઞ્જુરીશ્વરરથં પાદાઘાતેન લીલયા
કૃષ્ણે બધાને અટકાવ્યા અને રાધાએ તેમને પ્રેરણા આપી; ત્યારે ગોપીઓએ રમતમાં પોતાના પગથી ઈશ્વરના રથને તોડી નાખ્યો.
તત્ર સર્વેષુ ગોપેશ હાહાકારં કૃતેષુ ચ । પ્રયયુર્બલવત્યશ્ચ કૃષ્ણં કૃત્વા સ્વવક્ષસિ
બધા ગોપાળોએ હોહલાહલ મચાવ્યો ત્યારે શક્તિશાળી ગોપીઓ કૃષ્ણને પોતાના હ્રદય પર રાખીને તેની પાસે પહોંચી.
કાચિત્ક્રૂરં તમક્રૂરં ભર્ત્સયામાસ કોપતઃ । કાશ્ચિદ્વદ્ધ્વા ચ વસ્ત્રેણ ચાકૂરં પ્રયયુસ્તતઃ
કેટલાંક ગુસ્સામાં ક્રૂર અક્રૂરને ધિક્કારવા લાગી; તો કેટલીકએ કપડાંથી તેને બાંધ્યો અને ત્યાંથી હાંકી કાઢ્યો.
કાચિત્તં તાડયામાસ કઙ્કણેન કરેણ ચ । તદ્વસ્ત્રં હારયામાસ કૃત્વા વિવસનં મુને
એક ગોપીએ હાથમાંના કંકણથી તેને માર્યો અને બીજીએ તેનું વસ્ત્ર ખેંચી તેને નિર્વસ્ત્ર કરી દીધો, હે મુનિ!
ક્ષતવિક્ષતસર્વાઙ્ગં દૃષ્ટ્વાઽક્રૂરં ચ માધવઃ । જગામ રાધાનિકટં બોધયામાસ તાં પુનઃ
અક્રૂરને સર્વાંગે ઘાયલ અને લોહીલુહાણ જોઈને, માધવે રાધાના પાસે જઈને ફરીથી તેને શાંત કરી.
આધ્યાત્મિકેન યોગેન વિનયેન ચ સાદરમ્ । અક્રૂરં બોધયામાસ વોધયામાસ તાં પુનઃ
આત્મિક યોગ અને વિનમ્રતા સાથે, કૃષ્ણે અક્રૂરને પણ શાંત કર્યા અને ફરીથી રાધાને પણ સમજાવ્યા.
આકાશાત્પતિતં દિવ્યં સન્ત્રપ્રસ્થાપિતં રથમ્ । વિચિત્રવસ્ત્રસંયુક્તં દદર્શ પુરતો હરિઃ
હરિએ પોતાના સામે આકાશમાંથી ઉતરેલું દિવ્ય રથ જોયું, જે વિવિધ સુંદર વસ્ત્રોથી શોભિત હતું.
ખચિતં મણિરાજેન રચિતં વિશ્વકર્મણા । તં દૃષ્ટ્વા માતૃભવનમાજગામ જગત્પતિઃ
તે રથ અનેક મણિથી જડિત અને વિશ્વકર્માએ બનાવેલું હતું; તેને જોઈને જગતપતિ પોતાની માતાના ઘેર ગયા.
ભુક્ત્વા પીત્વા સુખં સુપ્ત્વા ભગવાન્સહબાન્ધવઃ । તસ્થૌ મુનીન્દ્રદેવેન્દ્રબ્રહ્મેશશેષવન્દિતઃ
ભગવાને પોતાના સગાં સાથે આનંદથી ખાધું, પધાર્યું અને સુખથી સુઈને, મહામુનિ, ઇન્દ્ર, બ્રહ્મા અને શેષદેવતાથી પૂજિત થયા.
મુષુપુર્ગોંપિકાઃ સર્વાઃ પરં સંહૃષ્ટમાનસાઃ । પુષ્પતલ્પે ચ રમ્યે ચ રાધયા સહ નારદ
બધી ગોપીઓ, આનંદથી ભરપૂર મનથી, રાધાજી સાથે સુંદર ફૂલોથી શોભતા પથારી પર સુઈ રહી હતી, હે નારદ.
સર્વે ચાઽઽનન્દયુક્તાશ્ચ જના ગોકુલવાસિનઃ । કેચિદ્ગોપાશ્ચ નનૃતુઃ કેચિત્સંગીતતત્પરાઃ
ગોકુલના બધા લોકો આનંદમાં હતા; કેટલાક ગોપાલો નૃત્ય કરતા હતા અને કેટલાક ગાનમાં તલીન હતા.
અથૈકસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ નારાયણ ઉવાચ રાધિકાયાં ચ સુપ્તાયાં સુપ્તાસુ ગોપિકાસુ । પુષ્પચન્દનતલ્પે ચ વાયુના સુરભીકૃતે
નારાયણ બોલ્યા: રાધાજી અને ગોપીઓ ફૂલ અને ચંદનથી સુશોભિત સુગંધિત પથારી પર સુઈ રહી હતી.
તૃતીયપ્રહરેઽતીતે નિશાયાં ચ શુભે ક્ષણે । શુભચન્દ્રર્ક્ષયોગે ચામૃતયોગસમન્વિતે
રાત્રીનો ત્રીજો પ્રહર વીતી ગયો ત્યારે, શુભ ચંદ્ર અને તારાઓના સંયોગે, અમૃત જેવો શુભ સમય આવ્યો હતો.
સૌમ્યસ્વામિયુતે લગ્ને સૌમ્યગ્રહવિલોકિતે । પાપગ્રહસમાસક્તદુષ્ટદોષાદિવર્જિતે
લગ્નમાં શુભ ગ્રહો જોડાયા હતા, પાપી ગ્રહો અને દુષ્પ્રભાવથી મુક્ત સમય હતો.
યશોદાં બોધયામાસ કારયામાસ મઙ્ગલમ્ । વન્ધૂનાશ્વાસયામાસ સમુત્થાય હરિઃ સ્વયમ્
હરિએ પોતે ઉઠીને યશોદાજીને જાગૃત કરી, શુભ કાર્ય કરાવ્યું અને સગાંને આશ્વાસન આપ્યું.
વાદ્યં નિષેધયામાસ રાધિકાભયભીતવત્ । સ્વતન્ત્રો વિશ્વકર્તા ચ પાતા ભર્તા સ્વતન્ત્રવત્
રાધાજીના ભયથી, હરિએ વાદ્ય બંધ કરાવ્યાં; જગતના સ્વતંત્ર સર્જનહાર, રક્ષક અને પોષક પણ એ સમયે બીજા પર આધાર રાખતા જણાયા.
પ્રક્ષાલ્ય પાદયુગલં ધૃતવા ધૌતે ચ વાસસી । ઉવાસ સંસ્કૃતે સ્થાને વિલિપ્તે ચન્દનાદિના
પગ ધોઈ, સ્વચ્છ વસ્ત્ર પહેરી, ચંદન વગેરેથી સુગંધિત અને શુદ્ધ જગ્યાએ બેઠા.
ફલપલ્લવસંયુક્તં સંસ્કૃતં ચન્દનાદિભિઃ । વામે કૃત્વા પૂર્ણકુમ્ભં વહ્નિં વિપ્રં સ્વદક્ષિણે
ડાબી બાજુએ ફળ, પાંદડા અને ચંદનથી શોભિત પૂર્ણ કળશ મૂક્યો; જમણી બાજુએ અગ્નિ અને બ્રાહ્મણને બેસાડ્યા.
પતિપુત્રવતીં દીપં દર્પણં પુરતસ્તથા । દૂર્વાકાણ્ડં ચ સુસ્નિગ્ધં પુષ્પં ધાન્યં સિતં શુભમ્
સામે દીવો, દર્પણ, પતિપુત્રવતી સ્ત્રી, નરમ દુર્વા ઘાસ, શુભ ફૂલો અને શુદ્ધ સફેદ ધાન્ય મૂક્યાં.
ગુરુદત્તં ગુહીત્વા ચ પ્રદધૌ મસ્તકોપરિ । ધૃતં દદર્શ માધ્વીકં રજતં કાઞ્ચનં દધિ
ગુરુએ આપેલું લઈને માથા પર ધરીને, મધ, ચાંદી, સોનાં અને દહીંને ગોઠવેલા જોયાં.
ચન્દનં લેપનં કૃત્વા પુષ્પમાલાં ગલે દદૌ । ગુરુવર્ગં બ્રાહ્મણં ચ વન્દયામાસ ભક્તિતઃ
ચંદન લગાડ્યું, ગળામાં ફૂલોની માળા પહેરી, ગુરુવર્ગ અને બ્રાહ્મણને ભક્તિપૂર્વક વંદન કર્યું.
શઙ્ખધ્વનિં વેદપાઠં સંગીતં મઙ્ગલાષ્ટકમ્ । વિપ્રશીર્વચનં રમ્યં શુશ્રાવ પરમાદરમ્
શંખનાદ, વેદપાઠ, સંગીત, શુભ મંગલાશ્ટક અને બ્રાહ્મણના મનોહર આશીર્વાદ શ્રદ્ધાપૂર્વક સાંભળ્યા.
ધ્યાત્વા મઙ્ગલરૂપં ચ સર્વત્ર મઙ્ગલપ્રદમ્ । ચિક્ષેપ દક્ષિણાં પાદં સુન્દરં સ્વાત્મવિગ્રહમ્
સર્વત્ર મંગલ આપનારા શુભ સ્વરૂપનું ધ્યાન કરીને, પોતાનું સુંદર જમણું પગ આગળ વધાર્યું.