તસ્ય વિશ્વે ચ પ્રત્યેકં બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાદયઃ । બ્રહ્મવિષ્ણુશિવા અંશાશ્ચાન્યે ચાપિ ચ મત્કલાઃ
દરેક જગતમાં બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, શિવ અને અન્ય દેવતાઓ છે; બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, શિવ મારા અંશ છે અને બીજા મારા શક્તિના ભાગ છે.
મત્કલાંશાંશકલયા સર્વે દેવિ ચરાચરાઃ । વૈકુણ્ઠે ત્વં મહાલક્ષ્મીરહં તત્ર ચતુર્ભુજઃ
મારી શક્તિના ભાગ અને ભાગના ભાગથી, દેવી, બધા ચરાચર જીવ છે; વૈકુંઠમાં તું મહાલક્ષ્મી છે અને હું ત્યાં ચતુર્ભુજ સ્વરૂપે છું.
સ ચ વિશ્વાદ્બહિશ્ચોર્ધ્વં યથા ગોલોક એવ ચ । સરસ્વતી ત્વં સત્યે ચ સાવિત્રી બ્રહ્મણઃ પ્રિયાઃ
તમે સર્વવિશ્વથી બહાર અને ઉપર છો, જેમ ગોલોકમાં છો; સત્યલોકમાં તમે સરસ્વતી છો અને બ્રહ્માજીના પ્રિય સાવિત્રી છો.
શિવલોકે શિવા ત્વ્રં ચ મૂલપ્રકૃતિરીશ્વરી । વિનાશ્ય દુર્ગં દુર્ગા ચ સર્વદુર્ગતિનાશિની
શિવલોકમાં તમે શિવા, મૂળપ્રકૃતિ અને સર્વશક્તિશાળી ઈશ્વરી છો; દુષ્ટતાનો નાશ કરીને તમે દુર્ગા બની સર્વ દુઃખ દૂર કરો છો.
સ એવ દક્ષકન્યા ચ સા એવ શૈલકન્યકા । કૈલાસે પાર્વતી તેન સૌભાગ્યા શિવવક્ષસિ
તમે દક્ષની પુત્રી પણ છો અને પર્વતકન્યા પણ છો; કૈલાસ પર તમે પાર્વતી બની શિવજીના હૃદય પર સદાય સુશોભિત છો.
સ્વાંશેન ત્વં સિન્ધુકન્યા ક્ષીરોદે વિષ્ણુવક્ષસિ । અહં સ્વાશેન સૃષ્ટૌ ચ બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશ્વરાઃ
તમારા અંશથી તમે સિંધુ નદીની પુત્રી છો અને ક્ષીરસાગરમાં વિષ્ણુજીના હૃદય પર રહો છો; મારા અંશથી સર્જનકાર્યમાં હું બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ છું.
ત્વં ચ લક્ષ્મી શિવા ધાત્રી સાવિત્રી ચ પૃથક્પૃથક્ । ગોલોકે ચ સ્વયં રાધા રાસે રાસેશ્વરી સદા
તમે લક્ષ્મી, શિવા, ધાત્રી અને સાવિત્રી અલગ-અલગ રૂપે છો; અને ગોલોકમાં તમે સ્વયં રાધા છો, સદાય રસમંડળની સ્વામિની છો.
વૃન્દા દૃન્દાવને રમ્યે વિરજા વિરજાતટે । સા ત્વં સુદામશાપેન ભારતં પુણ્યમાગતા
વૃંદાવનના સુંદર વનમાં તમે વૃંદા છો અને વિરજાના કિનારે વિરજા છો; સુદામાના શ્રાપથી તમે પવિત્ર ભારતભૂમિ પર આવી.
પૂતં કર્તું ભારતં ચ વૃન્દારણ્યં ચ સુન્દરિ । ત્વત્કલાંશાંશકલયા વિશ્વેષુ સર્વયોષિતઃ
ભારત અને વૃંદાવનને પવિત્ર કરવા માટે, હે સુન્દરી, તમારી કલાઓ અને ઉપકલાઓથી સર્વે લોકની સ્ત્રીઓ તમારું જ રૂપ છે.
યાયોષિત્સા ચ ભવતી યઃ પુમાન્સોઽહમેવ ચ । અહં ચ કલયા વહ્નિસ્ત્વં સ્વાહા દાહિકા પ્રિયા
દરેક સ્ત્રી તમે જ છો અને દરેક પુરુષ હું છું; મારા અંશથી હું અગ્નિ છું અને તમે સ્વાહા, અગ્નિની પ્રિય છો.
ત્વયા સહ સમર્થોઽહં નાલં દગ્ધું ચ ત્વાં વિના । અહં દીપ્તિમતાં સૂર્યઃ કલયા ત્વં પ્રભાકરી
તમારી સાથે હું શક્તિશાળી છું; તમારા વિના હું દહન કરી શકતો નથી; તેજસ્વીઓમાં હું સૂર્ય છું અને મારા અંશથી તમે પ્રકાશ આપો છો.
સંજ્ઞા ત્વં ચ ત્વયા ભામિ ત્વાં વિનાઽહં ન દીપ્તિમાન્ । અહં ચ કલયા ચન્દ્રસ્ત્વં ચ શોભા ચ રોહિણી
તમે સંજ્ઞા છો અને તમારા દ્વારા હું તેજ પામું છું; તમારા વિના હું પ્રકાશમાન નથી; મારા અંશથી હું ચંદ્ર છું અને તમે રોહિણી રૂપે સૌંદર્ય છો.
મનોહરસ્ત્વયા સાર્ધં ત્વાં ન ચ સુન્દરઃ । અહમિન્દ્રશ્ચ કલયા સ્વર્ગલક્ષ્મીશ્ચ ત્વં શચી
તમારી સાથે હું મનોહર છું, તમારા વિના હું સુંદર નથી; મારા અંશથી હું ઇન્દ્ર છું અને તમે શચી, સ્વર્ગની લક્ષ્મી છો.
ત્વયા સાર્ધં દેવરાજો હતશ્રીશ્ચ ત્વયા વિના । અહંધર્મશ્ચ કલયા ત્વં ચ મૂર્તિશ્ચ ધર્મિણી
તમારી સાથે દેવરાજે વૈભવ પામ્યું છે, તમારા વિના તે ગૌરવહીન છે; મારા અંશથી હું ધર્મ છું અને તમે ધર્મની મૂર્તિ છો.
નાહં શક્તો ધર્મકૃત્યો ત્વાં ચ ધર્મક્રિયાં વિના । અહં યજ્ઞશ્ચ કલયા ત્વં ચ સ્વાંશેન દક્ષિણા
તમારા વિના હું ધર્મકર્મ કરી શકતો નથી, તમે ધર્મક્રિયા રૂપે છો; મારા અંશથી હું યજ્ઞ છું અને તમારા સ્વઅંશથી તમે દક્ષિણા છો.
ત્વયા સાર્ધં ચ ફલદોઽપ્યકમર્થસ્ત્વયા વિના । કલયા પિદૃલોકોઽહં સ્વાંશેન ત્વં સ્વધા સતી
તમારી સાથે હું ફળ આપનાર છું, તમારા વિના હું નિર્થીક છું; મારા અંશથી હું પિતૃલોક છું અને તમારા સ્વઅંશથી તમે પવિત્ર સ્વધા છો.
ત્વયાઽલં કવ્યદાને ચ સદા નાલં ત્વયા વિના । અહં પુમાંસ્ત્વં પ્રકૃતિર્ન સ્રષ્ટાઽહં ત્વયા વિના
તમારી સાથે હું પિતૃઓને કાવ્ય અર્પણ કરી શકું છું, તમારા વિના શક્તિશાળી નથી; હું પુરુષ છું, તમે પ્રકૃતિ છો; તમારા વિના હું સર્જન કરી શકતો નથી.
ત્વં ચ સંવત્સ્વરૂપાઽહમીશ્વરશ્ચ ત્વયા સહ । લક્ષ્મીયુક્તસ્ત્વયા લક્ષ્મયા નિઃ શ્રીકશ્ચ ત્વયા દિના
તમે વર્ષરૂપ છો અને હું તમારા સાથે ઈશ્વર છું; તમે લક્ષ્મી રૂપે હો ત્યારે હું સમૃદ્ધ છું, તમારા વિના હું ધનહીન છું.
યથા નાલં કુલાલશ્ચ ઘટં કર્તું મૃદા વિના । અહં શેષશ્ચ કલયા સ્વાંશેન ત્વં વસુંધરા
જેમ કુંભાર માટી વિના ઘડો બનાવી શકતો નથી, તેમ મારા અંશથી હું શેષ છું અને તમારા સ્વઅંશથી તમે ધરતી છો.
ત્વાં સસ્યરત્નાધારાં ચ બિભર્મિ મૂર્ધ્નિ સુન્દરિ । ત્વં ચ કાન્તિશ્ચ શાન્તિશ્ચ ભૂતિર્મૂર્તિમતી સતી
હે સુન્દરી, તમે અનાજ અને રત્નોની આધાર છો અને હું તમને મારા મસ્તકે ધારણ કરું છું; તમે કાંતિ, શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને સૌભાગ્યની મૂર્તિ છો.
તુષ્ટિઃ પુષ્ટિઃ ક્ષમા લજ્જા ક્ષુધા તૃષ્ણા પરા દયા । નિદ્રા શ્રદ્ધા ચ તન્દ્રા ચ મૂર્ચ્છા ચ સંનતિઃ ક્રિયા
સંતોષ, પોષણ, માફી, લાજ, ભૂખ, તરસ, ઊંચી દયા, ઊંઘ, શ્રદ્ધા, ઉંઘાળપ, બેહોશી, નમ્રતા અને ક્રિયા—
મૂર્તિરૂપા ભક્તિરૂપા દેહિનાં દેહરૂપિણી । મમાઽઽધારા સદા ત્વં ચ તવાઽત્માઽહં પરસ્પરમ્
આ બધું રૂપ ધારણ કરે છે, ભક્તિરૂપ પણ બને છે અને શરીરધારી જીવમાં શરીરરૂપે વસે છે; તું હંમેશા મારી આધાર છે અને હું તારો આત્મા છું—આ રીતે આપણે એકબીજાના છીએ.
યથા ત્વં ચ તથાઽહં ચ સમૌ પ્રકૃતિપૂરુષૌ । ન હિ સૃષ્ટિર્ભવેદ્દેવિ દ્વયોરેકતરં વિના
જેમ તું અને હું, એમ આપણે બંને પ્રકૃતિ અને પુરુષ છીએ; હે દેવી, આ બંનેમાંથી એક પણ ન હોય તો સર્જન શક્ય જ નથી.
ઇત્યુક્ત્વા પરમાત્મા ચ રાધાં પ્રાણાધિકાં પ્રિયામ્ । કૃત્વા વક્ષસિ સુપ્રીતો બોધયામાસ નારદ
આ રીતે કહીને પરમાત્માએ પોતાના પ્રાણથી પણ વધુ પ્રિય રાધાને હૃદયથી લગાવી, આનંદથી, હે નારદ, તેને ઉપદેશ આપવાનું શરૂ કર્યું.
સ ચ કીડાનિયુક્તશ્ચ બભૂવ રત્નમન્દિરે । તથા ચ રાધાયા સાર્ધં કામુક્યા સહ કામુકઃ
પછી તેઓ રમતમાં મગ્ન થઈને રત્નમય મહેલમાં, રાધા સાથે, પ્રેમી પોતાની પ્રિય સાથે હાજર રહ્યા.
અથાષ્ટષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ નારાયણ ઉવાચ કૃત્વા ક્રીડાં સમુત્થાય પુષ્પતલ્પાત્પુરાતનઃ । નિદ્રિતાં પ્રાણસદૃશીં બોધયામાસ તત્ક્ષણમ્
નારાયણ બોલ્યા: રમ્યા પછી, પુરાતન ભગવાન પુષ્પોથી શોભતા શય્યા પરથી ઊઠ્યા અને એ જ ક્ષણે, જીવન જેટલી પ્રિય, ઊંઘેલીને જાગૃત કરી.
વસ્ત્રાઞ્ચલેન સંસ્કૃત્ય કૃત્વા તન્નિર્મલં મુખમ્ । ઉવાચ મધુરં શાન્તં શાન્તાં ચ મધુસૂદનઃ
પછી તેમણે વસ્ત્રના પલ્લુથી તેનું નિર્મળ મુખ ગોઠવીને, મધુર અને શાંત વાણીથી શાંત સ્વભાવવાળી રાધાને સંબોધી.
શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ અયિ તિષ્ઠક્ષણં રાધે રાસેશ્વરિ શુચિસ્મિતે । વ્રજ બૃન્દાવનં વાઽપિ વ્રજં વ્રજ વ્રજેશ્વરિ
શ્રીકૃષ્ણ બોલ્યા: એ રાધે, રાસની રાણી, શુદ્ધ સ્મિતવાળી, થોડી ક્ષણ ઊભી રહો; વૃંદાવન જાઓ, કે પછી ગોકુળ જાઓ, જાઓ, હે વ્રજની રાણી.
રાસાધિષ્ઠાતૃતેવિ ત્વં રાસં રાસે કુરુ ક્ષણમ્ । ગ્રામે ગ્રામે યથા સન્તિ સર્વત્ર ગ્રામદેવતાઃ
રાસની અધિષ્ઠાત્રી દેવી, થોડી વાર રાસ કરો; જેમ દરેક ગામમાં ગામદેવી હોય છે, એમ અહીં પણ.
પ્રિયારલિનિવહૈઃ સાર્ધં ક્ષણં ચન્દનકાનનમ્ । ક્ષણં વા ચમ્પકવનં ઘચ્છ વા તિષ્ઠ સુન્દરિ
પ્રિય સખીઓ સાથે થોડો સમય ચંદનવનમાં જાઓ, કે પછી થોડો સમય ચંપાવન જાઓ, અથવા ઈચ્છો તો અહીં જ રહો, હે સુંદરિ.