ગમનં રમણીયં ચ ગચખઞ્જનભઞ્જનમ્ । અહો વાક્યં સુમધુરં પીયૂષાદપિ દુર્લભમ્
તમારી ચાલ ખૂબ જ મનમોહક છે, હંસ અને હાથીની ગર્વને તોડે છે; અરે, તમારી વાણી એટલી મીઠી છે, કે અમૃતથી પણ દુર્લભ છે.
કિમહો વિપુલશ્રોણી કામાધારા મનોહરા । કામદા કામુકાયૈવ મુનિમાનસમોહિની
અરે, શું પહોળી કમર છે, જે કામની બેઠક છે, મનમોહક છે; કામુકોને આનંદ આપતી, અને ઋષિઓના મનને પણ ભુલાવતી.
અતીવ કઠિના પીના રમ્ભાસ્ચ મ્ભવિડમ્બિતા । અહો નિતમ્બયુગુલં વર્તુલં ચન્દ્રબિમ્બવત્
ખૂબ જ મજબૂત અને ભરપૂર, કેલા ના દંડને પણ લજાવે છે; અરે, તમારી ગોળ કમર ચાંદની પૂરી જેવી છે.
શ્રીયુક્તં શ્રીફલયુગતુલ્યં તે સ્તનયુગ્મકમ્ । અત્યુન્નતં સુકઠિનં ત્રૈલોક્યચિત્તમોહનમ્
તમારા સ્તનસંપુટ સૌંદર્યથી ભરપૂર છે, ભાગ્યના ફળ જેવી છે, ખૂબ ઊંચા અને મજબૂત છે, અને ત્રણેય લોકના મનને મોહી લે છે.
અહો કિં વા તપસ્તેપે ગૌતમશ્ચ તપોધનઃ । સંપ્રાપ યત્ફલેનૈવ સુદતીં સુન્દરીં વરામ્
અરે, ગૌતમાએ શું તપ કર્યું હશે, જે તપના ફળથી તેને એવી મીઠી સ્મિતવાળી સુંદર સ્ત્રી મળી?
નિષેવ્ય પ્રકૃતિં દુર્ગા વિષ્ણુમાયાં સનાતનીમ્ । લક્ષ્મીં ચ લક્ષ્મીસદૃશીમીદૃશીં પ્રાપ પદ્મિનીમ્
દુર્ગા, વિષ્ણુની શક્તિ અને લક્ષ્મી, જે લક્ષ્મી જેવી છે, તેમની સેવા કરીને, તેણે તમને, કમળ જેવી સ્ત્રી, પ્રાપ્ત કરી.
સુકોમલાં સુવદનાં લલનાં નલિનાનનામ્ । શુદ્ધાં ચ સુદતીં શ્યામાં ન્યગ્રોધદલમધ્યમામ્
ખૂબ નાજુક, સુંદર મુખવાળી, કમળ જેવા ચહેરાવાળી સ્ત્રી, શુદ્ધ, મીઠી સ્મિતવાળી, શ્યામવર્ણ, અને વટના પાન જેવી જાંઘવાળી.
ત્વત્પાલનં ચ જાનામિકામશાસ્ત્રવિચક્ષણઃ । કામો વા કામુકશ્ચન્દ્ર કિં ત્વા જાનાતિ ગૌતમઃ
હું જાણું છું કે તમને કેવી રીતે સાચવવું, કેમ કે હું કામશાસ્ત્રમાં કુશળ છું; પણ ગૌતમ, કામદેવ કે ચંદ્ર, શું તમને મારા જેટલા જાણે છે?
માં પ્રશંસન્તિ નિત્યં તે કામશાસ્ત્રવિચક્ષણાઃ । ઉર્વશ્યાદ્યશ્ચાપ્સરસો માં પ્રશંસન્તિ સંતતમ્
કામશાસ્ત્રમાં કુશળ લોકો હંમેશા મારી પ્રશંસા કરે છે; ઉર્વશી અને અપ્સરાઓ પણ સતત મારી પ્રશંસા કરે છે.
દાસિં કૃત્વા ચ દાસ્યામિ શચીં તુમ્યં વરાનને । ત્રૈલોક્યલક્ષ્મી વિપુલાં ગૃહણ ત્યજ ગૌતમમ્
શચીને દાસી બનાવી, હું તેને તમને આપી દઈશ, હે સુંદર મુખવાળી; ત્રણેય લોકની વિશાળ લક્ષ્મી સ્વીકારો—ગૌતમને છોડો.
અનભિજ્ઞં કામશાસ્ત્રે દુર્બલં ચ તપસ્વિનમ્ । અવ્યવાહાર્ય નિષ્કામં નારાયણપરાયણમ્
કામશાસ્ત્રમાં અજ્ઞાની, તપમાં નબળો, વ્યવહાર માટે અયોગ્ય, ઇચ્છાવિહીન અને નારાયણમાં તનમનથી લાગેલો—
અવિદગ્ધો વિધાતા ચ યોજયામામ યોઽક્ષમમ્ । ઈદૃશીં કામુકીં રમ્યાં દદાતિ ચ તપસ્વિને
અજ્ઞાની સર્જનહાર ક્યારેક આવા અસમર્થ પુરુષને કામથી ભરેલી સુંદર સ્ત્રી સાથે જોડે છે, અને તેને તપસ્વીને આપી દે છે.
ઇત્યુક્ત્વા કામુકઃ શક્રઃ પપાત ચરણે મૃદા । તમુવાચ મહાસધ્વી વેદોક્તં ચ યથૌચિતમ્
એવું કહીને ઇન્દ્ર, કામથી ભરેલો, તેના પગ પર પડી ગયો; અને મહાસતી સ્ત્રીએ વેદ પ્રમાણે યોગ્ય રીતે તેને જવાબ આપ્યો.
અહલ્યોવાચ અભાગ્યાદ્બ્રહ્મણશ્ચાપિ મરીચેશ્ચ તપસ્વિનઃ । અભાગ્યાત્કશ્યપસ્યાપિ ત્વં પુત્રઃ પાપમાનસઃ
અહલ્યા બોલી: 'અભાગ્યથી, તું બ્રહ્મા, તપસ્વી મરીચી અને કશ્યપનો પુત્ર છે—પણ તારો મન પાપી છે.'
કિં તજ્જપેન તપસા મૌનેન ચ વ્રતેન ચ । સુરાર્ચનેન તીર્થેન સ્ત્રીભિર્યસ્ય મનોહૃતમ્
જેનું મન સ્ત્રીઓથી મોહિત છે, તેમના માટે જપ, તપ, મૌન, વ્રત, દેવપૂજા કે તીર્થયાત્રાનો શું ફાયદો?
સ્ત્રીરૂપં નિર્મિતં સૃષ્ટૌ મોહાય કામિનાં મનઃ । અન્યથા ન ભવેત્સૃષ્ટિઃ સ્રષ્ટા તેને પુરાઽઽજ્ઞયા
સ્ત્રીનું રૂપ જગતમાં કામી લોકોના મનને ભટકાવવા માટે સર્જાયું છે; નહીં તો સર્જન ચાલુ જ ન રહે—એ રીતે સર્જનહારે પહેલેથી આજ્ઞા આપી હતી.
સર્વ માયાકરણ્ડશ્ચ ધર્મમાર્ગાર્ગલં નૃણામ્ । વ્યવધાનં ચ તપસાં દોષાણામાશ્રયં પરમ્
સ્ત્રી સર્વ માયાનો મધ છે, ધર્મના માર્ગમાં પુરુષો માટે અવરોધ છે, તપ માટે અડચણ છે અને દોષોની શ્રેષ્ઠ આશ્રય છે.
કર્મબન્ધનિબદ્ધાનાં નિગડં કઠિનં સ્મૃતમ્ । પ્રદીપરૂપં કીટાનાં મીનાનાં બડિશં યથા
કર્મના બંધમાં બંધાયેલા માટે, સ્ત્રી કઠોર બાંધ છે—જેમ કીટ માટે દીવો, માછલી માટે કાંટો હોય છે.
વિષકૃમ્ભં દુગ્ધમુખમારમ્ભે મધુનોપમમ્ । પરિણામે દુઃખબીજં સોપાનં નરકસ્ય ચ
સ્ત્રી દૂધમાં છુપાયેલ ઝેર જેવી છે, શરૂઆતમાં મધ જેવી મીઠી, પણ અંતે દુઃખનું બીજ અને નરક તરફ લઈ જનાર છે.
ઋષયઃ સનકાદ્યાશ્ચ નોદ્વાહં ચક્રુરીપ્સિત્મ્ । પરસ્ત્રીષુ મનો યેષાં તેષાં સર્વ ચ નિષ્ફલમ્
સનકથી શરૂ થયેલા ઋષિઓએ ઇચ્છા હોવા છતાં લગ્ન કર્યા નહીં; જેમના મન પરસ્ત્રીમાં લાગેલું હોય, તેમના બધા પ્રયત્નો નિષ્ફળ જાય છે.
પરસ્ત્રીસેવનં શક્ર ઇહૈવાત્યયશસ્કનમ્ । પરત્ર નરકં ઘોરં દદાતિ કામુકાય ચ
પરસ્ત્રી સાથે સંબંધ, હે ઇન્દ્ર, અહીં વિનાશ લાવે છે અને પછી કામી માટે ભયાનક નરક આપે છે.
ઇત્યુક્તવા ચ મહાસાધ્વી વિહાય તં ચ કામુકમ્ । પ્રયયૌ સ્વગૃહં તૂર્ણ ગૃહિણી ગૌતમસ્ય ચ
એવું કહી મહાસતી સ્ત્રીએ એ કામી માણસને છોડી દીધો અને ગૌતમની પત્ની તરીકે ઝડપથી પોતાના ઘરમાં પાછી ગઈ.
તત્સર્વ કથયામાસ ગૌતમાય તપસ્વિને । તસ્થૌ પ્રહસ્ય સ મુનિર્મહન્દ્રં ચ વિનિન્દ્ય ચ
તે બધું ગૌતમ તપસ્વીને કહી દીધું; અને મુનિ હસતો રહ્યો, દેવોના રાજાને નિંદા કરીને.
એકદા ગૌતમઃ શીઘ્રં જગામ શંકરાલયમ્ । શક્રો ગૌતમરૂપેણ તાં સંભોગં ચકાર સઃ
એક વખત ગૌતમ ઝડપથી શંકર મંદિર ગયો; ઇન્દ્રે ગૌતમનું રૂપ ધારણ કરીને અહલ્યાને ભોગવી.
સર્વ જ્ઞાત્વા ચ સર્વજ્ઞઃ મન્દિરદ્વારમાયયૌ । નિર્ગચ્છન્તં મહેન્દં ચ દદર્શ મુનિપુંગવઃ
સર્વજ્ઞ મુનિ બધું જાણીને પોતાના ઘરનાં દ્વાર પર આવ્યો અને બહાર જતાં મહેન્દ્રને જોઈ લીધો.
નગ્નામહલ્યાં રહસિ પીનશ્રોણિપયોધરામ્ । મુનિઃ શશાપ શકં ચ ભગાઙ્ગશ્ચ ભવેતિ ચ
મુનિએ અહલ્યાને એકલી, નગ્ન, ભરેલા કટિ અને સ્તન સાથે જોઈ; અને ઇન્દ્રને શાપ આપ્યો: 'સ્ત્રીના અંગો ધરાવ.'
કોપાચ્છશાપ પત્નીં ચ રુદતીં ભયવિહ્વલામ્ । ત્વં ચ પાષાણરૂપા ચ મહારણ્યે ભવેતિ ચ
કોપમાં, રડતી અને ભયથી કાંપતી પત્નીને પણ મુનિએ શાપ આપ્યો: 'તુ મહા જંગલમાં પથ્થર બની જા.'
યયૌ ચ સ્વગૃહં શક્રો લજ્જૈકતાનમાનસઃ । ઉવાચ મધુરં ભીતા સ્વામિનં શોકકર્શિતા
ઇન્દ્ર શરમથી ભરેલા મન સાથે પોતાના ઘરમાં ગયો; અને અહલ્યા, દુઃખથી પીડાયેલી, ભયગ્રસ્ત પતિને મીઠા શબ્દોમાં બોલી.
અહલ્યોવાચ માં ચ દાસીં ચ નિર્દોષાં કથં ત્યજસિધાર્મિક । ત્વં ચ વેદવિદાં શ્રેષ્ઠો વિચારં કુરુ ધર્મતઃ
અહલ્યા બોલી: ધર્મપ્રિય, તમે મને અને મારી નિર્દોષ દાસીને કેમ છોડી દો છો? તમે વેદ જાણનારાઓમાં શ્રેષ્ઠ છો, તો આ વિષયને ધર્મ પ્રમાણે વિચારો.
ગૌતમ ઉવાચ ત્વાં જાનામિ મનઃશુદ્ધાં સુવ્રતાં ચ પતિવ્રતામ્ । ત્યક્ષ્યામિ ચ તથાઽપિ ત્વાં પરવીર્યં ચ બિભ્રતીમ્
ગૌતમ બોલ્યા: હું જાણું છું કે તું મનથી શુદ્ધ છે, સત્યવ્રત રાખે છે અને પતિ માટે નિષ્ઠાવાન છે. છતાં, તું બીજાના બીજ ધરાવે છે, એ કારણે હું તને છોડી દઈશ.