યતી હંસી ચારુણિશ્ચ વોઢુઃ પઞ્ચશિખસ્તથા
યતિ, હંસી, ચારુણી, વોધુ અને પંચશિખ પણ,
વચસ્કરો મરીચિર્મે અઙ્ગિરાશ્ચ ભૃગુસ્તથા
વચસ્કર, મરીચિ, અંગિરા અને ભૃગુ,
વસિષ્ઠો વશગઃ શશ્વત્સર્વેષુ ચ સુતેષુ ચ
વશિષ્ઠ, વશગ, શશ્વત અને બધા પુત્રો પણ,
નિબોધ વત્સ વક્ષ્યામિ વેદોક્તં વચનં શુભમ્
વત્સ, સાંભળ, હું તને વેદોમાં જણાવેલા શુભ વચન કહું છું.
ધર્માર્થકામમોક્ષાંશ્ચ સર્વે વાઞ્છન્તિ પણ્ડિતાઃ
બધા પંડિતો ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષની ઈચ્છા કરે છે.
વેદપ્રણિહિતો ધર્મો હ્યધર્મસ્તદ્વિપર્ય્યયઃ
ધર્મ વેદથી સ્થાપિત છે; અધર્મ એના વિપરીત છે.
સમધીત્ય તતો વેદાન્દદાતિ ગુરુદક્ષિણામ્
વેદો ભણ્યા પછી, શિષ્ય ગુરુને દક્ષિણ આપે છે.
સા સાધ્વી કુલજા યા ચ પતિસેવાસુ તત્પરા આકરે પદ્મરાગાણાં જન્મ કાચમણેઃ કુતઃ ।। 1.24.
સેવા માટે પતિને સમર્પિત હોય, એવી સ્ત્રી સારા કુળમાં જન્મેલી અને સદ્ગુણી છે; રુબીના ખાણમાં કાચમણો કેમ જન્મે?
અસદ્વંશપ્રસૂતા યા પિત્રોર્દોષેણ નારદ
નારદ, જે સ્ત્રી ખરાબ કુળમાં જન્મે છે, એ પિતાના દોષથી થાય છે.
ન વત્સ દુષ્ટાઃ સર્વાશ્ચ યોષિતઃ કમલાકલાઃ
નહી, વત્સ, બધી સ્ત્રીઓ દુષ્ટ નથી, કેમ કે તેઓ કમલાની કળા છે.
નિર્ગુણં સ્વામિનં સાધ્વી સેવતે ચ પ્રશંસતિ
સાધ્વી સ્ત્રી નિર્ગુણ સ્વામીની સેવા કરે છે અને તેને વખાણે છે.
સાધુઃ સદ્વંશજાં કન્યાં પ્રયત્નેન પરિગ્રહેત્
સારા કુળમાં જન્મેલી કન્યાને સારા પુરુષે સાવધાનીથી સ્વીકારવી જોઈએ.
વરં હુતવહે વાસઃ સર્પવક્ત્રે ચ કણ્ટકે
અગ્નિમાં રહેવું, સાપના મોઢામાં રહેવું કે કાંટા પર રહેવું — એ બધું વધારે સારું છે.
મત્તોઽધીતસ્ત્વયા વેદો મહ્યં ચ ગુરુદક્ષિણામ્
તમે મારા પાસેથી વેદ શીખ્યા છે અને મને ગુરુદક્ષિણા પણ આપી છે.
વત્સ ત્વં કુલજાતાં ચ પૂર્વપત્ની ચ માલતીમ્
બાળક, તું સારા કુટુંબમાં જન્મેલો છે અને માલતી તારી પૂર્વ પત્ની છે.
મનુવંશોદ્ભવસ્યેહ સૃંજયસ્ય ગૃહે સતી
માલતી મનુના વંશમાંથી જન્મેલી છે અને સૃંજયના ઘરમાં સતી પત્ની છે.
ગૃહ્ણીષ્વ પરમાં રત્નમાલાં ચ કમલાકલામ્
તમે શ્રેષ્ઠ રત્ન, કમળ જેવી માલા, પત્ની તરીકે સ્વીકારો.
આદૌ ભવેદ્ગૃહી લોકો વાનપ્રસ્થસ્તતઃ પરમ્ 1.24.
પ્રથમ માણસે ગૃહસ્થ બનવું જોઈએ, પછી વનવાસી બની શકે.
વૈષ્ણવાનાં હરેરર્ચા તપસ્યા ચ શ્રુતૌ શ્રુતા
હરિની પૂજા અને તપ, વૈષ્ણવો દ્વારા, શાસ્ત્રોમાં વખાણવામાં આવ્યા છે.
વૈષ્ણવ ત્વં ગૃહે તિષ્ઠ કુરુ કૃષ્ણપદાર્ચનમ્
વૈષ્ણવ, તું ઘરમાં રહે અને કૃષ્ણના પદની પૂજા કર.
નાન્તર્બાહ્યે હરિર્યસ્ય તસ્ય કિં તપસાઽનઘ
પાપરહિત, જેને અંદર અને બહાર હરિ નથી, એ માટે તપનો શું ઉપયોગ?
યત્ર તત્ર કૃતં કૃષ્ણસેવનં પરમં તપઃ
જે જગ્યાએ કૃષ્ણની સેવા થાય છે, એ જ શ્રેષ્ઠ તપ છે.
ગૃહી ભવ મુનિશ્રેષ્ઠ ગૃહિણાં સર્વદા સુખમ્
મુનિશ્રેષ્ઠ, તું ગૃહસ્થ બન; ગૃહસ્થને હંમેશા સુખ મળે છે.
તદ્દર્શનમુપસ્પર્શં વાઞ્છન્ત્યેવ મુમુક્ષવઃ
મુક્તિ ઇચ્છનાર લોકો એવા વ્યક્તિને જોવું કે સ્પર્શવું હંમેશા ઇચ્છે છે.
તતઃ સુખતમં પુત્રદર્શનં સ્પર્શનં મુને
મુનિ, પુત્રને જોવું અને સ્પર્શવું એ સૌથી મોટું સુખ છે.
પુત્રપ્રયોજના કાન્તા શતકાન્તાપ્રિયઃ સુતઃ
પત્ની પુત્ર માટે હોય છે; પુત્ર સો પત્ની કરતાં વધુ પ્રિય છે.
સર્વેભ્યો જયમન્વિચ્છેત્પુત્રાદેકાત્પરાજયમ્
માણસે સૌના પર વિજય મેળવવો જોઈએ, પણ પોતાના પુત્રથી પરાજય સ્વીકારવો જોઈએ.
અતઃ પ્રિયતમે પુત્રે ન્યસેદાત્મપરં ધનમ્ ઉવાચ વચનં તાતં નારદો જ્ઞાનિનાં વરઃ ।। 1.24.
તેથી, તું તારા સૌથી પ્રિય પુત્રમાં પોતાનું શ્રેષ્ઠ ધન મૂકી દે. જ્ઞાનીઓમાં શ્રેષ્ઠ નારદે પિતાને આવું કહ્યું.
નારદ ઉવાચ પ્રવર્ત્તયત્યસન્માર્ગે સ દયાલુઃ કથં પિતા
નારદે કહ્યું: દયાળુ પિતા કેવી રીતે પોતાના પુત્રને ખોટા માર્ગે લગાડે?
જલબુદ્બુદવત્સર્વં સંસારમતિનશ્વરમ્
આ સમગ્ર સંસાર પાણીના બબલાની જેમ અતિ ક્ષણભંગુર છે.