ધન્વન્તરિસ્તુ ભગવાન્મન્ત્રશાસ્ત્રવિશારદઃ
ધન્વંતરિ ભગવાન, મંત્રવિદ્યામાં પારંગત,
દૃષ્ટ્વા ધન્વંતરિં દેવી પ્રહસ્યોવાચ સત્વરમ્
ધન્વંતરિને જોઈને દેવી હસીને તરત બોલી,
મનસોવાચ વદ જાનાસિ કિં સિદ્ધ શિષ્યોઽસિ ગરુડસ્ય ચ ।। 4.51.
દેવી મનમાં બોલી: કહો, શું તું સિદ્ધ છે કે ગરુડનો શિષ્ય છે?
અહં ચ વૈનતેયશ્ચ શિષ્યૌ શંભોશ્ચ વિશ્રુતૌ
હું અને વૈનતેય, અમે બંને શંભુના વિખ્યાત શિષ્ય છીએ.
ઇત્યુક્ત્વા સરસઃ પદ્મં સમાનીય જગત્પ્રસૂઃ
આ રીતે કહીને જગતજનનીએ સરોવરમાંથી એક કમળ લાવ્યું.
દૃષ્ટ્વાઽઽગતં પદ્મપુષ્પં જ્વલદગ્નિશિખોપમમ્
આવેલું કમળનું પુષ્પ, અગ્નિની જ્યોતિ જેવી તેજસ્વી, જોઈને,
તચ્ચ ધન્વતરિર્દૃષ્ટ્વા સમંત્રરેણુમુષ્ટિના
ધન્વંતરિએ તેને મંત્રોચ્ચાર સાથે મુઠીથી લઈ લીધું.
દેવી જગ્રાહ શક્તિં ચ ગ્રીષ્મસૂર્યસમપ્રભામ્
દેવીએ ઉનાળાના સૂર્ય જેવી તેજસ્વી શક્તિ ઉઠાવી.
દૃષ્ટ્વા જાજ્વલ્યમાનાં તાં શક્તિં ધન્વતરિઃ સ્વયમ્
એ શક્તિ જ્વલંત જોઈને, ધન્વંતરિએ પોતે,
તાં ચ શક્તિં વૃથા દૃષ્ટ્વા પ્રજજ્વાલેશ્વરી રુષા
એ શક્તિ નિષ્ફળ થઈ ગઈ જોઈને, દેવી ક્રોધથી જ્વલંત થઈ.
નાગલક્ષસમાયુક્તં સિદ્ધમન્ત્રેણ મન્ત્રિતમ્
નાગલક્ષ સાથે યુક્ત, સિદ્ધ મંત્રથી સંસ્કૃત કરવામાં આવી હતી.
ધન્વતરિર્નાગપાશં દૃષ્ટ્વા ચ સસ્મિતો મુદા
ધન્વંતરિએ નાગપાશ જોઈને આનંદથી સ્મિત કર્યું.
સર્પાસ્ત્રમાગતં દૃષ્ટ્વા ગરુડો હરિવાહનઃ 4.51.
સર્પાસ્ત્ર આવતું જોઈને, હરિના વાહન ગરુડે,
નાગાસ્ત્રં નિષ્ફલં દૃષ્ટ્વા કોપરક્તેક્ષણા ભૃશમ્
નાગાસ્ત્ર નિષ્ફળ થઈ ગયું જોઈને, ગુસ્સાથી લાલ આંખો સાથે,
ભસ્મમુષ્ટિં મન્ત્રપૂતાં દૃષ્ટ્વા ચ પ્રેરિતાં યથા
મંત્રથી પવિત્ર થયેલી ભસ્મની મુઠી, પહેલાં જેવું જ, મોકલાયેલી જોઈને,
નિરસ્તાં ભસ્મમુષ્ટિં ચ દૃષ્ટ્વા દેવી ચુકોપ હ
ભસ્મની મુઠી પરાજિત થઈ ગઈ જોઈને, દેવી ખૂબ જ ગુસ્સે થઈ.
શિવદત્તં ચ શૂલં ચ શતસૂર્યસમપ્રભમ્
શિવે આપેલું ત્રિશૂલ, જે સો સૂર્ય જેટલું તેજસ્વી છે.
અથ બ્રહ્મા તથા શંભુરાજગામ રણાજિરમ્
પછી બ્રહ્મા અને એ જ રીતે શંભુ યુદ્ધના મેદાનમાં આવ્યા.
દૃષ્ટ્વા શંભું જગદ્ગૌરી વિધિં ચ જગતાં પતિમ્
શંભુ અને જગતની માતા ગૌરી તથા વિધિ, જે જગતના સ્વામી છે, એમને જોઈને,
ધન્વન્તરિશ્ચ ગરુડઃ પ્રણનામ સુરેશ્વરૌ
ધન્વંતરી અને ગરુડએ દેવોના સ્વામીઓને વંદન કર્યું.
ઉવાચ બ્રહ્મા મધુરં હિતં ધન્વતરિં મુદા
બ્રહ્માએ આનંદપૂર્વક ધન્વંતરીને મીઠા અને કલ્યાણકારી શબ્દો કહ્યા.
બ્રહ્મોવાચ રણં તે મનસા સાર્દ્ધં ન હિ સામ્યં ચ મે મતમ્
બ્રહ્માએ કહ્યું: હું માનતો નથી કે તમે મનથી એકસાથે યુદ્ધ કરો એ યોગ્ય છે.
શિવદત્તેન શૂલેન દુર્નિવાર્યેણ સર્વતઃ 4.51.
શિવે આપેલા ત્રિશૂલથી, જે બધે અટકાવવું અશક્ય છે.
ધ્યાને કૌથુમશાખોક્તં કૃત્વા ભક્ત્યા સમાહિતઃ
કૌથુમ શાખામાં જે રીતે ધ્યાન કરવું શીખવાયું છે, એ પ્રમાણે ભક્તિપૂર્વક એકાગ્રતાથી ધ્યાન કર.
આસ્તિકોક્તેન સ્તોત્રેણ સ્તવનં કર્તુમર્હસિ
આસ્તિકે જે સ્તોત્ર કહેલું છે, એથી સ્તુતિ કરવી જોઈએ.
બ્રહ્મણો વચનં શ્રુત્વા ચકારાનુમતિં શિવઃ
બ્રહ્માના વચન સાંભળી શિવે સંમતિ આપી.
એષાં ચ વચનં શ્રુત્વા સ્નાત્વા શુચિરલંકૃતઃ
એમના વચન સાંભળી, સ્નાન કરીને શુદ્ધતા સાથે પોતાને શોભિત કર્યા.
ધન્વન્તરિરુવાચ પૂજ્યા ત્વં ત્રિષુ લોકેષુ પુરા કશ્યપકન્યકે
ધન્વંતરીએ કહ્યું: કશ્યપની પુત્રી, તું ત્રણેય લોકમાં પ્રાચીનકાલથી પૂજનીય છે.
ત્વયા જિતં જગત્સર્વં દેવિ વિષ્ણુસ્વરૂપયા
દેવી, તું વિષ્ણુરૂપે સમગ્ર જગતને જીત્યું છે.
ઇત્યુક્ત્યા સંયતો ભૂત્વા ભક્તિનમ્રાત્મકંધરઃ
આ રીતે કહ્યા પછી, મનથી શાંત થઈ, ભક્તિથી નમન કરીને,