ચકાર ભસ્મસાત્તાં ચ હુંકારેણૈવ લીલયા
તેણે માત્ર 'હું' ઉચ્ચારતાં જ, સહેલાઈથી તેને ભસ્મ કરી નાખી.
દદર્શ ચ્છિન્નભગ્નાં ચ શત્રુણા વચનાદ્ગુરોઃ
તેને ગુરુએ કહ્યુ તેમ, દુશ્મન દ્વારા તૂટી-ભાંગી ગયેલી તેને જોઈ.
પ્રણમ્ય ચ ગુરું ભક્ત્યા સ્વકાંતં પ્રણનામ સા ઋષયો મુનયશ્ચૈવ હર્ષગદ્ગદમાનસાઃ
તે ભક્તિપૂર્વક ગુરુને નમસ્કાર કરી, પછી પોતાના પ્રિયને પણ વંદન કર્યું; અને ઋષિઓ તથા મુનિઓ આનંદથી ગદગદ થઈ ગયા.
યોજયામાસ સત્કારં નિર્માતુમમરાવતીમ્ 4.47.
તેને આદરપૂર્વક અમરાવતીના નિર્માણની વ્યવસ્થા શરૂ કરી.
નાનારત્નવિચિત્રાઢ્યાં મણિરત્નેંદ્રનિર્મિતામ્
વિભિન્ન રત્નોથી શોભાયમાન, રત્નોના રાજાએ બનાવેલી એ અમરાવતી હતી.
વિશ્વકર્મા ગૃહં ગંતું ન શશાક વિનાઽઽજ્ઞયા
વિશ્વકર્મા વિના આજ્ઞા એ ઘર જઇ શક્યા નહીં.
વિજ્ઞાય તદભિપ્રાયં તમુવાચ વિધિઃ સ્વયમ્
તેની ઈચ્છા જાણી, બ્રહ્માએ પોતે તેને કહ્યું.
શ્રુત્વા તદ્વચનં કારુઃ શીઘ્રં પ્રાપામરાવતીમ્
એ શબ્દો સાંભળીને, કારગર જલ્દીથી અમરાવતી પહોંચ્યો.
હરિર્બ્રહ્માણમાશ્વાસ્ય પ્રસ્થાપ્ય સ્વગૃહં ચ તમ્
હરિએ બ્રહ્માને આશ્વાસન આપી, તેને પોતાના ગૃહે મોકલ્યા.
દણ્ડી છત્ત્રી શુક્લવાસા બિભ્રત્તિલકમુજ્જ્વલમ્
હાથમાં દંડ અને છત્રી, સફેદ વસ્ત્રો પહેરી, કપાળ પર તેજસ્વી તિલક ધરાવતો હતો.
વયસાઽતિશિશુર્બુદ્ધ્યા જ્ઞાનવૃદ્ધ્યા વિચક્ષણઃ
ઉંમરથી તો એ બહુ નાનો હતો, પણ જ્ઞાન અને સમજથી એ બહુ પક્વ અને બુદ્ધિશાળી હતો.
ઇંદ્રદ્વારે સમુત્તિષ્ઠન્દ્વારપાલમુવાચ હ
ઇન્દ્રના દ્વાર પર જઈને, એ ઊભો રહ્યો અને દ્વારપાળને બોલ્યો.
ઇત્યેવં વચનં શ્રુત્વા દ્વારિ જ્ઞાનં ચકાર તમ્
આવું વચન સાંભળી, દ્વારપાળે તેને ઓળખી લીધો.
બાલકાનાં બાલિકાનાં સમૂહૈઃ પરિવેષ્ટિતમ્ 4.47.
તે છોકરાઓ અને છોકરીઓના ટોળા વડે ઘેરાયેલો હતો.
પ્રણનામ હરિર્ભક્ત્યા તં હરિં શિશુરૂપિણમ્
હરિએ ભક્તિપૂર્વક એ બાળરૂપ હરિને વંદન કર્યું.
મધુપર્કાદિકં દત્ત્વા શક્રઃ પૂજાં ચકાર તમ્
મધુપર્ક અને અન્ય ભેટો આપી, ઇન્દ્રે તેની પૂજા કરી.
ઇંદ્રસ્ય વચનં શ્રુત્વા તમુવાચ દ્વિજાર્ભકઃ
ઇન્દ્રના વચન સાંભળી, બ્રાહ્મણ બાળકે તેને જવાબ આપ્યો.
કતિવર્ષં ચ નિર્માણે ભવાન્સંકલ્પિતો યથા
આ સર્જનમાં તમે કેટલાં વર્ષ રહ્યા અને કેવી રીતે તમારી રચના થઈ?
એવંભૂતં ચ નિર્માણં ન કેનૈંદ્રેણ નિર્મિતમ્
આવી રચના તો કોઈ પણ ઇન્દ્રે કરી નથી.
બાલકસ્ય વચઃ શ્રુત્વા જહાસ સ સુરેશ્વરઃ
બાળકના વચન સાંભળી, દેવતાઓના રાજાએ હસી દીધું.
કતીંદ્રાણાં સમૂહશ્ચ ત્વયા દૃષ્ટઃ શ્રુતોઽથવા
કેટલાં ઇન્દ્રોના ટોળા તમે જોયા છે કે સાંભળ્યા છે?
શક્રસ્ય વચનં શ્રુત્વા પ્રહસ્ય વિપ્રબાલકઃ
શક્રના વચન સાંભળી, બ્રાહ્મણ બાળકે હસી દીધું.
જાનામિ કશ્યપં તાત તવ તાતં પ્રજાપતિમ્ 4.47.
પ્રિય, હું કશ્યપને જાણું છું, તે તમારા પિતા છે, પ્રજાપતિ છે.
પિપીલિકાસમૂહં ચ વ્યાયતં ધનુષાં શતમ્ 4.47.
પિપિલિકાઓના ટોળા જેટલી લંબાઈ, એટલાં ધનુષ્યના શતક સુધી ફેલાયેલા હતા.
બ્રાહ્મણ ઉવાચ 4.47.
બ્રાહ્મણે કહ્યું.
કર્મણા સ્વાઙ્ગહીનશ્ચ સ્વાઙ્ગવૃદ્ધશ્ચ કર્મણા
કર્મથી પોતાનાં અંગ ગુમાવી શકાય છે અને કર્મથી અંગોમાં વૃદ્ધિ પણ થાય છે.
સુખદં પુણ્યદં સારં નરકાર્ણવતારકમ્ 4.47.
આ સુખદાયક, પુણ્યદાયક, સારરૂપ છે અને નરકના દરિયાથી છોડાવે છે.
કટં કથં મસ્તકે તે લોમચક્રં ચ વક્ષસિ ।। 4.47.
તમારા માથા પર આ ચિહ્ન કેમ છે અને છાતી પર વાળનું ગોળ ચક્ર કેમ છે?
દુર્લભં શ્રીહરેર્દાસ્યં ભક્તિર્મુક્તિર્ગરીયસી 4.47.
શ્રીહરિની સેવા દુર્લભ છે અને ભક્તિ તો મુક્તિ કરતાં પણ મહાન છે.
વિશ્વકર્માણમાનીય પ્રિયમુક્ત્વા શતક્રતુઃ
વિશ્વકર્માને બોલાવીને શતક્રતુએ પ્રેમથી વાત કરી.