શુભાશુભં ચ યત્કિંચિત્સર્વં કર્મોદ્ભવં ભવેત્
શુભ કે અશુભ જે કંઈ થાય છે, બધું કર્મથી જ થાય છે.
ચકારારાધનં ભક્ત્યા નૈષ્કૃત્યં ચ ચકાર હ
તેણે ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરી અને પ્રાયશ્ચિત્ત પણ પૂર્ણ કર્યું.
વનં ગત્વા ચિરં તિષ્ઠ વિધાય મૂર્તિમશ્મનઃ અકામાં ચકમે શક્રઃ સર્વં જાનામ્યહં પ્રિયે
તું જંગલમાં જઈ, લાંબા સમય સુધી ત્યાં રહે, પથ્થરની મૂર્તિ બનાવી; ઇન્દ્રે તેને ઇચ્છા વિના ઇચ્છી હતી—પ્રિયે, હું બધું જાણું છું.
તથા ચ પરભોગ્યા મે ન ભોગ્યા વ્રજાધમે
એ રીતે, તું મારા માટે નહિ, બીજાઓ માટે ભોગ્ય છે; હવે, વ્રજની નીચ સ્ત્રી, તું જા.
અહલ્યે યાતિ દૈવેન તદુપાયં નિશામય
અહલ્યા દૈવથી વિદાય લે છે; એ રીત જો.
કામભોગેન ત્યાજ્યા સા કર્મભોગેન શુદ્ધ્યતિ 4.47.
કામભોગથી તેને ત્યાગવી, અને કર્મભોગથી તે શુદ્ધ થાય છે.
ષષ્ટિવર્ષસહસ્રાણિ કાલસૂત્રં પ્રયાતિ સા
સાઠ હજાર વર્ષ સુધી, તે સમયના વલયમાં પ્રવેશે છે.
સ્વામિનો વચનાત્સા તુ પ્રણમ્ય સ્વામિનં ભિયા
માલિકના આદેશથી, તે ભયથી માલિકને વંદન કરે છે.
ષષ્ટિવર્ષસહસ્રાણિ ભુક્ત્વા ભોગં મુનિપ્રિયા
સાઠ હજાર વર્ષ સુધી ભોગ ભોગવીને, મુનિપ્રિયાએ—
ત્રૈલોક્યમોહનં રૂપં વિધાય મુનિકામિની
ત્રણે લોકને મોહી લે એવું રૂપ ધારણ કરીને, મુનિની પ્રિયાએ—
અથ શક્રસ્ય વૃત્તાંતં પરમં શૃણુ સુન્દરિ
હવે, સુંદરિ, તું ઇન્દ્રની શ્રેષ્ઠ કથા સાંભળ.
એકદા ચ ગુરોઃ કોપાત્પ્રકૃતેરવહેલનાત્
એક વખત ગુરુના ક્રોધ અને સ્વભાવની અવગણનાથી—
શક્રસ્ત્યક્તગુરુર્દૈવગ્રસ્તો દૈત્યનિપીડિતઃ
ઇન્દ્રે ગુરુનો ત્યાગ કર્યો, દૈવના પ્રભાવથી અને દૈત્યોના દુઃખથી પીડાયો.
તદાજ્ઞયા વિશ્વરૂપં ચકાર ચ પુરોહિતમ્
તે આજ્ઞાથી, ઇન્દ્રે વિશ્વરૂપને પોતાનો પુરોહિત બનાવ્યો.
દૈત્યદૌહિત્રસ્ય ભાવં વિજ્ઞાય ચ વિચક્ષણઃ
દૈત્યકન્યાની મનશા સમજીને વિદ્વાન એ બધું જાણી ગયો.
વિશ્વરૂપપિતા ત્વષ્ટા શ્રુત્વા સદ્યશ્ચુકોપ હ 4.47.
વિશ્વરૂપના પિતા ત્વષ્ટાએ આ સાંભળતાં જ ભારે ગુસ્સો કર્યો.
યજ્ઞકુંડાત્સમુત્તસ્થૌ વૃત્રો નામ મહાસુરઃ
યજ્ઞકુંડમાંથી મહાન અસુર વૃત્ર ઊભો થયો.
શક્રો મહામુનેરસ્થ્નાં વજ્રં કૃત્વા સુદારુણમ્
ઇન્દ્રે મહામુનિની હડ્ડીઓમાંથી ભયાનક વજ્ર બનાવ્યો.
બ્રહ્મહત્યા શુનાસીરં દુદ્રાવ હતચેતનમ્
બ્રહ્મહત્યારૂપ શાપ એના પછી, એના હોશ ગુમાવીને તેનો પીછો કરવા લાગી.
સપ્તતાલપ્રમાણા સા શુષ્કકણ્ઠોષ્ઠતાલુકા
એ સ્ત્રી સાત તાળ વૃક્ષ જેટલી ઊંચી હતી અને એના ગળું, હોઠ અને તાળુ સુકાઈ ગયેલા હતા.
ધાવંતં પરિધાવંતી બલિષ્ઠા હતચેતનમ્
જેમ એ ભાગતો હતો, તેમ એ શક્તિશાળી અને ઉગ્ર સ્ત્રી પણ, હોશ વિના, એની પાછળ દોડતી હતી.
ઇંદ્રો દૃષ્ટ્વા ચ તાં ઘોરાં સ્મારંસ્મારં ગુરોઃ પદમ્
ઇન્દ્રે એ ભયાનક સ્ત્રીને જોઈને વારંવાર પોતાના ગુરુના ચરણો યાદ કર્યા.
તત્ર ગંતું ન શક્તા સા બ્રહ્મણઃ શાપકારણાત્
બ્રહ્માના શાપને કારણે એ ત્યાં જઈ શકી નહીં.
અથાત્ર નહુષો ભૂપસ્ત્રિલોકેશો બભૂવ હ
પછી નહુષ રાજાએ ત્રણેય લોકનો સ્વામીપદ મેળવ્યું.
શચી શ્રુત્વા મહાભીતા તારકાં શરણં યયૌ
આ સાંભળીને શચી બહુ ડરી ગઈ અને તારાના આશ્રયે ગઈ.
શચીમાશ્વાસ્ય સ્વગુરુર્જગામ તત્સરો મુદા 4.47.
પોતાના ગુરુએ શચીને ધીરજ આપી અને આનંદપૂર્વક એ સરોવર તરફ ગયા.
બૃહસ્પતિરુવાચ ત્વદીશ્વરં સ્વરેણૈવ નિશામય ભયં ત્યજ
બૃહસ્પતિએ કહ્યું: 'તમારા સ્વામીનો સ્વર સાંભળો અને ડર છોડો.'
સૂક્ષ્મરૂપં પરિત્યજ્ય સ્વરૂપં ચ દધાર સઃ
એણે સુક્ષ્મ રૂપ છોડી પોતાનું સાચું રૂપ ધારણ કર્યું.
દૃષ્ટ્વા નનામ સંપ્રીત્યા સંપ્રીતં ત્યક્તકોપકમ્
એને જોઈને શચીએ આનંદથી નમન કર્યું અને pleased એણે પોતાનો ગુસ્સો છોડ્યો.
નિધાય વક્ષસિ પ્રેમ્ણા રુરોદ પ્રેમવિહ્વલઃ પુટાંજલિઃ પુલકિતો ભક્તિનમ્રાત્મકંધરઃ
પ્રેમથી એણે એને છાતી પર રાખી, પ્રેમથી વિહ્વળ થઈને રડી, હાથ જોડ્યા, શરીર રોમાંચિત થયું અને ભક્તિથી નમન કર્યું.