રત્નસ્યન્દનમારુહ્ય રત્નસારપરિચ્છદમ્
મોતીના રથમાં ચઢીને, રત્નોથી શોભિત થઈ,
શતશૃઙ્ગે સુવસને મલયે ગન્ધમાદને
સૌંદર્યથી સજ્જ, સુંદર વસ્ત્રોમાં, મલય અને ગંધમાદન પર્વતો પર, શતશૃંગ પર્વત પર,
પુલિન્દે ચ કલિન્દે ચ પુંડ્રે પિંડારકેંઽધકે
પુલિંદ, કલિંદ, પુંડ્ર, પિંડારક અને અંધક પ્રદેશોમાં,
નિકટેઽસ્તગિરેઃ પાર્શ્વવટમૂલે મનોહરે
પશ્ચિમ પર્વતની નજીક, મોહક વટવૃક્ષની જડ પાસે.
નાનાસ્થાનેષુ રહસિ પશુપક્ષિવિવર્જિતે
જ્યાં ક્યાંક એકાંતમાં, પશુઓ કે પક્ષીઓ પણ ન હોય એવા સ્થળોએ,
યત્રયત્ર શિવં નીત્વા બભ્રામ ધરણીતલમ્
શિવજી તેમને જ્યાં જ્યાં લઈ ગયા, ત્યાં તેઓ ધરતી પર ફર્યા.
કૃત્વા વિહારં સુચિરં ન પૂર્ણં માનસં તયોઃ
લાંબા સમય સુધી આનંદ માણ્યો છતાં, બંનેના મન સંતોષાયાં નહીં.
માયાતીતોઽતિમાયેશો માયાસક્તઃ સ્વમાયયા
એ મહામાયાના સ્વામી મોહથી પર હતા, અને એ પોતાની માયામાં બંધાયેલી હતી.
શક્તિશક્તિમતોસ્તત્ર ન બભૂવ પરિશ્રમઃ 4.46.
શક્તિ અને શક્તિમાન વચ્ચે ક્યારેય થાક આવ્યો નહીં.
સુખસંસક્તમનસોઃ પુલકાઞ્ચિતગાત્રયોઃ
આનંદમાં લીન મન અને રોમાંચિત શરીરથી બંને ખુશ હતા.
નગ્નયોઃ સુખસંભોગાદ્રતિશાસ્ત્રવિધિજ્ઞયોઃ
બંને નિર્વસ્ત્ર, સુખભોગમાં એકરૂપ, પ્રેમકલા જાણનારા હતા.
ચન્દનાગુરુકસ્તૂરીસિન્દૂરબિન્દુલિપ્તયોઃ
તેમના શરીરે ચંદન, અગર, કસ્તૂરી અને સિંદૂરના ટપકા લગાવવામાં આવ્યા હતા.
વસનાનાં નૂપુરાણાં કઙ્કણાનાં ચ સુન્દરિ
વસ્ત્રો, પાયલ અને કંકણોની વાત, હે સુંદરિ,
પુષ્પતલ્પં દલિતયોર્બાષ્પોત્કર્ષં ચ બિભ્રતોઃ
ફૂલોના પથારે બંને એકસાથે પડ્યા, અને આનંદથી આંખોમાંથી અશ્રુ વહ્યાં.
ભારેણ વિશ્વંભરયોર્ભારાક્રાન્તા વસુન્ધરા
વિશ્વને ધારણ કરનારા બંનેના ભારથી ધરતી દબાઈ ગઈ.
તયોર્ભરભરાક્રાન્તધરાયાશ્ચ ભરેણ ચ
બંનેના ભાર અને ભારથી દબાયેલી ધરતીના ભારથી,
કચ્છપસ્ય ભરેણૈવ સર્વાધારા સમીરણાઃ
કચ્છપના ભારથી બધા આધાર અને પવન પણ દબાઈ ગયા.
સર્વં નિવેદનં ચક્રુર્નારાયણપદામ્બુજે 4.46.
બંનેએ સર્વે અર્પણ શ્રીનારાયણના કમળચરણોમાં કર્યું.
શ્રીનારાયણ ઉવાચ કાલપ્રયુક્તં કાર્યં ચ સિદ્ધં તત્સમયોચિતમ્
શ્રીનારાયણ બોલ્યા: સમય અનુસાર જે કાર્ય થવાનું હતું, તે પૂર્ણ થયું છે.
પૂર્ણે વર્ષસહસ્રે ચ સ્વેચ્છયા વિરમિષ્યતિ
જ્યારે હજાર વર્ષ પૂર્ણ થશે, ત્યારે તે પોતાની ઈચ્છાથી વિરમશે.
સ્ત્રીપુંસો રતિવિચ્છેદમુપાયેન કરોતિ યઃ
જે કોઈ સ્ત્રી અને પુરુષના મિલનને કોઈ રીતે તોડી નાખે છે,
યાત્યન્તે કાલસૂત્રે ચ વર્ષલક્ષં સ પાતકી
કાળની ડોરી પૂરી થાય ત્યારે, જે આવું કરે છે તે લાખ વર્ષ સુધી પાપી બને છે.
રમ્ભાયુક્તં શક્રમિમં ચકાર વિરતં રતૌ
રંભા સાથે સંયુક્ત ઇન્દ્રને, તેણે મિલનથી દૂર રાખ્યો.
પુનરન્યાં સ સંપ્રાપ્ય નિષેવ્ય શૂલપાણિનમ્
પછી બીજી સ્ત્રીને પામીને, શૂલધારીની સેવા કરી.
રોહિણીસહિતં ચન્દ્રં ચકાર વિરતં રતૌ
રોહિણી સાથે ચંદ્રને પણ, તેણે મિલનથી વિમુખ કર્યો.
પુનઃ શિવં સમારાધ્ય પ્રાપ્યાહલ્યાં ચ પુષ્કરે
પછી ફરી શિવની ઉપાસના કરી અને પુષ્કરમાં અહલ્યાને પ્રાપ્ત કરી.
મુનિઃ સ્વભાર્યાસંસક્તે દિવસે નિર્જને વને
મુનિ પોતાનાં પત્નિમાં આસક્ત રહી, એકાંત વનમાં દિવસ વિતાવતો હતો.
બભૂવ પુત્રવિચ્છેદસ્તસ્ય કલ્પાન્તરે પુનઃ 4.46.
પછી કલ્પના અંતે, પુત્રવિયોગનો દુઃખ ફરી આવ્યો.
હરિશ્ચન્દ્રો હાલિકં ચ વૃષલ્યા સહ સંયુતમ્
હરિશ્ચંદ્ર હાલિકા અને એક નીચ જાતિની સ્ત્રી સાથે સંયુક્ત થયો.
ભ્રષ્ટઃ શ્રીરાજ્યવિત્તેભ્યસ્તં ચકારાવલીલયા
વિધિના ખેલથી, તે રાજ, ધન અને વૈભવથી વંચિત થયો.