યેન શુક્લીકૃતં ક્ષીરં જલં શીતં કૃતં પુરા
જેના દ્વારા દૂધ સફેદ અને પાણી ઠંડુ બનાવાયું હતું—
અતિતેજઃ સમુત્થાય તેજોરૂપાય મૂર્ત્તયે
અતિ તેજથી ઉદ્ભવીને, તેજસ્વી સ્વરૂપ ધારણ કર્યું હતું—
સર્વસ્મૈ સર્વબીજાય સર્વેષામન્તરાત્મને
સર્વના મૂળરૂપ અને સર્વના આંતરિક આત્મા એવા તું, સર્વને વંદન છે.
ઇત્યુક્ત્વા પુરતસ્તસ્યાસ્તસ્થૌ ધર્મો જગદ્ગુરુઃ 4.42.
આવું કહીને, જગતના ગુરુ ધર્મદેવીએ તેના સામે ઊભા રહ્યા.
પદ્મોવાચ સર્વાંતરેષુ સર્વાત્મા સર્વજ્ઞઃ સર્વતત્ત્વવિત્
પદ્માએ કહ્યું: સર્વના અંતરમાં રહેનારો, સર્વને જાણનારો અને સર્વ તત્ત્વોનો જાણકાર તું છે.
કથં મનો મે વિજ્ઞાતું વિડંબયસિ કિંકરીમ્
મારા મનની વાત જાણીને પણ, તું કેમ તારી દાસીને ભ્રમમાં મૂકે છે?
ત્વં ચ શપ્તો મયાઽજ્ઞાનાત્સ્ત્રીસ્વભાવાત્ક્રુધા વિભો
હે પ્રભુ, સ્ત્રીસ્વભાવ અને અજ્ઞાનતાથી, ગુસ્સામાં મેં તને શાપ આપ્યો હતો.
આકાશોઽસૌ દિશઃ સર્વા યદિ નશ્યન્તિ વાયવઃ
જો આકાશ, બધી દિશાઓ અને પવન નાશ પામે,
ત્વં ચ નષ્ટો ભવસિ ચેત્સૃષ્ટિનાશો ભવેત્તદા
અને જો તું પણ નાશ પામે, તો પછી આખી સૃષ્ટિનો અંત આવી જાય.
સત્યે પૂર્ણશ્ચતુષ્પાદૈઃ પૌર્ણમાસ્યાં યથા શશી
સત્યયુગમાં તું ચારે પગે પૂર્ણ રહે છે, જેમ પૂર્ણિમાની રાત્રે ચાંદો પૂર્ણ હોય છે.
પાદક્ષયશ્ચ ત્રેતાયાં ભગવન્ભવિતા તવ
ત્રેતાયુગમાં, હે ભગવાન, તારા એક પગનો ક્ષય થશે.
કલિશેષે શેષપાદસ્તવાચ્છન્નો ભવિષ્યતિ
કળીયુગના અંતે તારો એક જ પગ બાકી રહેશે, અને એ પણ છુપાયેલો રહેશે.
સત્યે સર્વવ્યાપકસ્ત્વં તદન્યેષુ ચ કુત્રચિત્
સત્યયુગમાં તું સર્વત્ર વ્યાપક છે, પણ બીજા યુગોમાં માત્ર કેટલાક સ્થળે જ તારો વાસ છે.
વૈષ્ણવેષુ ચ સર્વેષુ યતિષુ બ્રહ્મચારિષુ 4.42.
બધા વૈષ્ણવોમાં, યતિઓમાં અને બ્રહ્મચારીઓમાં,
નૃપેષુ ધર્મશીલેષુ સત્સુ સદ્વૈશ્યજાતિષુ
ધર્મનિષ્ઠ રાજાઓમાં, સજ્જનોમાં અને સાચા વૈશ્યજાતિમાં,
એષુ ત્વં સતતં પૂર્ણો ધર્મરાજ વિરાજસે
આ બધામાં, હે ધર્મરાજા, તું હંમેશા પૂર્ણ અને તેજસ્વી રહે છે.
અશ્વત્થવટબિલ્વેષુ તુલસીચંદનેષુ ચ
અશ્વત્થ, વટ અને બિલ્વ વૃક્ષોમાં, તથા તુલસી અને ચંદનમાં,
વિવાહેષુ ચ પુષ્પેષુ વિદ્યમાનોઽસિ શાખિષુ
લગ્નોમાં, ફૂલોમાં અને જે શાખાઓમાં તું હાજર છે તેમાં,
વેદવેદાંગશ્રવણે જલેષુ ચ સભાસુ ચ । શ્રીકૃષ્ણગુણનામોક્ત શ્રુતિગીતસ્થલેષુ ચ
વેદ અને તેના અંગોનું શ્રવણ, પાણીમાં, સભાઓમાં અને જ્યાં શ્રીકૃષ્ણના ગુણ અને નામો ગવાય છે એવા સ્થળોએ,
વ્રતપૂજાતપોન્યાયયજ્ઞસાક્ષિસ્થલેષુ ચ
વ્રત, પૂજા, તપ અને યજ્ઞના સાક્ષી રૂપે તું જ્યાં હોય છે એવા સ્થળોએ પણ તું હાજર છે.
કૃશતા તેન ભવિતા ધર્મ તેષુ સ્થલેષુ ચ
એ સ્થળોએ ધર્મનો ક્ષય થશે.
પુંશ્ચલીષુ ચ સર્વાસુ ગૃહેષુ નરઘાતિનામ્
અને બધી દુરાચારી સ્ત્રીઓમાં, મનુષ્યહત્યા કરનારા ઘરોમાં,
દેવતાગુરુવિપ્રેષ્ટપાલ્યાનાં ધનહારિષુ
દેવતા, ગુરુ, બ્રાહ્મણ અને રક્ષિત લોકોનું ધન ચોરનારા લોકોમાં,
દુરોદરસુરાપાનકલહાનાં સ્થલેષુ ચ 4.42.
અને જ્યાં અતિભોજન, દારૂપાન અને ઝઘડા થાય છે એવા સ્થળોએ,
દસ્યુસ્નેહેષુ વાદેષુ તાલચ્છાયાસુ ગર્વિષુ
ચોરો સાથે મિત્રતા રાખનારા, વાદવિવાદ કરનારા, તાડના વૃક્ષની છાયામાં બેઠેલા અને અહંકારી લોકોમાં,
વૃષવાહસ્વર્ણકારજીવહિંસોપજીવિષુ
બળદો, વહાણવાળા, સોનાર અને હિંસા કરીને જીવન ગુજરાન કરનારા લોકોમાં,
દીક્ષાસંધ્યાવિષ્ણુભક્તિવિહીનેષુ દ્વિજેષુ ચ
અને એવા દ્વિજોમાં, જેઓ દિક્ષા, સંધ્યા અને વિષ્ણુભક્તિથી રહિત છે,
શાલગ્રામસુરગ્રંથભૂમિવિક્રયિષુ પ્રભો
શાલગ્રામ શિલા, માદક પદાર્થ, શાસ્ત્રો કે જમીન વેચનારા લોકોમાં, હે પ્રભુ,
શરણાગતદીનેષુ ચાશ્રિતઘ્નેષુ નૃષ્વપિ
અને એવા મનુષ્યોમાં, જે શરણાગત, દયનીય કે આશ્રિત લોકોને દુઃખ આપે છે,
કામાત્ક્રોધાત્તથા લોભાન્મિથ્યાસાક્ષિપ્રવાદિષુ
કામ, ક્રોધ કે લોભથી, મિથ્યા સાક્ષી આપનારા લોકોમાં,