નિત્યં ધર્મસ્તં ઘટતે નાધર્મે તદ્રતિર્ભવેત્
ધર્મ હંમેશા તેની સાથે જોડાય છે; તેને અધર્મમાં રુચિ નથી.
તં દૃષ્ટ્વા સર્વપાપાનિ પલાયન્તે ભયેન ચ
તેને જોઈને બધા પાપો ડરથી ભાગી જાય છે.
ઇતિ બ્રહ્મવૈવર્ત્તે ધર્મકૃતં શ્રીકૃષ્ણસ્તોત્રમ્ આવિર્બભૂવ કન્યૈકા ધર્મસ્ય વામપાર્શ્વતઃ
બ્રહ્મવૈવર્તમાં, ધર્મે રચેલું શ્રીકૃષ્ણ સ્તોત્ર પછી, ધર્મના ડાબા બાજુએ એક કન્યા પ્રગટ થઈ.
આવિર્બભૂવ તત્પશ્ચાન્મુખતઃ પરમાત્મનઃ
પછી, તે પરમાત્માના મુખમાંથી પ્રગટ થઈ.
કોટિપૂર્ણેન્દુશોભા ઢ્યા શરત્પઙ્કજલોચના
એની તેજસ્વિતા કરોડો પૂર્ણચંદ્ર જેટલી છે અને એના આંખો શરદના ખીલેલા કમળ જેવી છે.
સસ્મિતા સુદતી શ્યામા સુન્દરીણાં ચ સુન્દરી
એ મીઠી હાસ્ય કરે છે, સુંદર દાંત ધરાવે છે, શ્યામવર્ણની છે અને સૌ સુંદરાઓમાં સૌથી વધુ સુંદર છે.
વાગધિષ્ઠાતૃદેવી સા કવીનામિષ્ટદેવતા
એ વાણીની દેવી છે અને કવિઓની પ્રિય દેવી છે.
ગોવિન્દપુરતઃ સ્થિત્વા જગૌ પ્રથમતઃ સુખમ્
ગોવિંદના સામે ઊભી રહી, એ પ્રથમ ખુશીથી ગાઈ.
કૃતાનિ યાનિ કર્માણિ કલ્પેકલ્પે યુગેયુગે
એ દરેક કલ્પ અને દરેક યુગમાં થયેલા કર્મોની વાત ગાઈ.
સરસ્વત્યુવાચ રત્નસિંહાસનસ્થં ચ રત્નભૂષણભૂષિતમ્ ।। 1.3.
સરસ્વતી બોલી: રત્નના સિંહાસન પર બેઠેલા અને રત્નના આભૂષણોથી સજ્જ છે.
રાસેશ્વરં રાસકરં વરં રાસેશ્વરીશ્વરમ્
એ રાસનો સ્વામી છે, રાસનો કરનાર છે અને રાસની રાણીના પણ સ્વામી છે.
રાસાયાસપરિશ્રાન્તં રાસરાસવિહારિણમ્
રાસની થાકથી થાકેલા, એ રાસના આનંદમાં મગ્ન છે.
પ્રણમ્ય ચ તમિત્યુક્ત્વા પ્રહૃષ્ટવદના સતી
એને વંદન કરીને અને એમ કહી, એ આનંદિત ચહેરા સાથે રહી.
ઇતિ વાણીકૃતં સ્તોત્રં પ્રાતરુત્થાય યઃ પઠેત
જે કોઈ પ્રભાતે ઉઠીને વાણી દ્વારા રચાયેલું આ સ્તોત્ર પઠન કરે છે,
ઇતિ બ્રહ્મવૈવર્તે સરસ્વતીકૃતં શ્રીકૃષ્ણસ્તોત્રમ્ આવિર્બભૂવ મનસઃ કૃષ્ણસ્ય પરમાત્મનઃ
બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણમાં, સરસ્વતી દ્વારા રચાયેલું શ્રીકૃષ્ણનું સ્તોત્ર, કૃષ્ણ પરમાત્માના મનમાંથી પ્રગટ થયું.
પીતવસ્ત્રપરીધાના સસ્મિતા નવયૌવના સ્વર્ગે ચ સ્વર્ગલક્ષ્મીશ્ચ રાજલક્ષ્મીશ્ચ રાજસુ
પીતવસ્ત્ર પહેરેલી, હસતી, યુવાન, એ સ્વર્ગમાં દેવોના ભાગ્ય અને રાજાઓમાં રાજલક્ષ્મી છે.
સા હરેઃ પુરતઃ સ્થિત્વા પરમાત્માનમીશ્વરમ્
એ હરિ, પરમાત્મા અને ઈશ્વર સામે ઊભી રહી.
મહાલક્ષ્મીરુવાચ સત્યાધારં ચ સત્યજ્ઞં સત્યમૂલં નમામ્યહમ્
મહાલક્ષ્મી બોલી: હું એને વંદન કરું છું, જે સત્યનો આધાર છે, સત્યનો જ્ઞાન ધરાવે છે અને સત્યમાં જ મૂળ ધરાવે છે.
ઇત્યુક્ત્વા શ્રીહરિં નત્વા સા ચોવાસ સુખાસને
એમ કહી અને શ્રીહરીને વંદન કરીને, એ સુખદ આસન પર બેઠી.
આવિર્બભૂવ તત્પશ્ચાદ્ બુદ્ધેશ્ચ પરમાત્મનઃ 1.3.
પછી, એ પરમાત્માના મનમાંથી પ્રગટ થઈ.
તપ્તકાઞ્ચનવર્ણાભા સૂર્ય્યકોટિસમપ્રભા
એનો રંગ તપ્ત સોનાની જેમ ચમકે છે અને એનું તેજ દસ મિલિયન સૂર્ય જેટલું છે.
રક્તવસ્ત્રપરીધાના રત્નાભરણભૂષિતા
એ લાલ વસ્ત્ર પહેરેલી છે અને રત્નના આભૂષણોથી સજ્જ છે.
તાસાં ચ સર્વશક્તીનામીશાધિષ્ઠાતૃદેવતા
આ બધી શક્તિઓમાં મુખ્ય દેવતા ભગવાન છે.
આત્મનઃ શક્તિરૂપા સા જગતાં જનની પરા
સંસારની પરમ માતા એ જ ભગવાનની પોતાની શક્તિરૂપ છે.
શંખ ચક્રગદાપદ્મમક્ષમાલાં કમણ્ડલુમ્
શંખ, ચક્ર, ગદા, કમળ, જપમાળા અને કમંડલુ—
નારાયણાસ્ત્રં બ્રહ્માસ્ત્રં રૌદ્રં પાશુપતં તથા કૃષ્ણસ્ય પુરતઃ સ્થિત્વા તુષ્ટાવ તં મુદાઽન્વિતા
નારાયણાસ્ત્ર, બ્રહ્માસ્ત્ર, રુદ્રાસ્ત્ર અને પાશુપતાસ્ત્ર— એ બધાં લઈને, કૃષ્ણજી સામે ઊભી રહી, આનંદથી તેમને સ્તુતિ કરી.
પ્રકૃતિરુવાચ સર્વશક્તિસ્વરૂપા ચ મયા ચ શક્તિમજ્જગત્
પ્રકૃતિએ કહ્યું: સર્વ શક્તિઓથી ભરેલું જગત મારી શક્તિથી જ છે અને શક્તિથી વ્યાપેલું છે.
ત્વયા સૃષ્ટા ન સ્વતન્ત્રા ત્વમેવ જગતાં પતિઃ
તમે જે બનાવ્યું છે, એ સ્વતંત્ર નથી; સંસારના એકમાત્ર સ્વામી તમે જ છો.
સ્રષ્ટું સ્રષ્ટા ચ સંહર્તું સંહર્તા વેધસા વિધિઃ ચક્ષુર્નિમેષકાલે ચ બ્રહ્મણઃ પતનં ભવેત્
સર્જન માટે તમે સર્જનહાર છો, વિલય માટે તમે વિલયકર્તા છો; બ્રહ્માજીના આંખની પલકમાં જ તેમના ઉપર વિલય આવી જાય છે.
તસ્ય પ્રભાવમતુલં વર્ણિતું કઃ ક્ષમો વિભો 1.3.
હે ભગવાન, તમારી અતુલ શક્તિનું વર્ણન કોણ કરી શકે?