બ્રહ્મોવાચ સંપદ્વિનાશરૂપાં ચ વિપદો બીજરૂપિણીમ્
બ્રહ્માએ કહ્યું: સંપત્તિનો નાશ જ દુઃખનું બીજ છે.
ભૂતેશં પ્રસ્થાપયત સ્વાત્મનિન્દાં કરોતિ સઃ
ભૂતેશને મોકલો; તે પોતે પોતાને દોષ આપશે.
બ્રહ્મણો વચનં શ્રુત્વા તં પ્રણમ્ય સુરાઃ પ્રિયે
બ્રહ્માના વચન સાંભળી દેવતાઓએ, પ્રિયે, તેમને વંદન કર્યું.
સર્વે નિવેદનં ચક્રુઃ શંકરં કરુણાલયમ્
બધાએ દયાના ધામ શંકરને પોતાની વિનંતી કરી.
દેવા મુમુદિરે સર્વે શીઘ્રં ગત્વા સ્વમન્દિરમ્ 4.41.
બધા દેવતાઓ આનંદિત થયા અને ઝડપથી પોતાના ઘરોમાં ગયા.
અથ શૈલઃ સભામધ્યે સમુવાસ મુદાઽન્વિતઃ
પછી પર્વત આનંદથી સભાના મધ્યમાં બેઠા.
એતસ્મિન્નન્તરે તત્ર વિપ્રરૂપી શિવઃ સ્વયમ્
એ સમયે ત્યાં બ્રાહ્મણરૂપે શિવજી પોતે પ્રગટ થયા.
દણ્ડી છત્રી દીર્ઘવાસા બિભ્રત્તિલકમુત્તમમ્
તેમણે લાકડી અને છત્રી ધારણ કરી હતી, લાંબા કપડા પહેર્યા હતા અને કપાળ પર સુંદર તિલક લગાવ્યું હતું.
તં ચ દૃષ્ટ્વા સમુત્તસ્થૌ સગણશ્ચ હિમાલયઃ
તેમને જોઈને હિમાલય અને તેમના સાથીઓ તરત જ ઊભા થયા.
નનામ પાર્વતી ભક્ત્યા પ્રાણેશં વિપ્રરૂપિણમ્
પાર્વતીજીએ ભક્તિપૂર્વક પ્રાણનાથ એવા બ્રાહ્મણરૂપ શિવજીને વંદન કર્યું.
શૈલદત્તાસને શીઘ્રમુવાસ બ્રાહ્મણઃ સ્વયમ્
પર્વતરાજે આપેલી બેઠકે બ્રાહ્મણ સ્વયં ઝડપથી બેસી ગયા.
પપ્રચ્છ કુશલં શૈલો બ્રાહ્મણં કો ભવાનિતિ
પર્વતરાજે બ્રાહ્મણને કૂશળ પૂછીને કહ્યું: 'તમે કોણ છો?'
ઘાટિકાં વૃત્તિમાશ્રિત્ય ભ્રમામિ ધરણીતલે
હું ભિક્ષુકનું જીવન અપનાવીને ધરતી પર ફરું છું.
મયા જ્ઞાતં શંકરાય સુતાં દાતું ત્વમિચ્છસિ
મને ખબર છે કે તમે તમારી દીકરી શંકરજીને આપવાની ઇચ્છા રાખો છો.
નિરાશ્રયાયાસઙ્ગયારૂપાય નિર્ગુણાય ચ 4.41.
જેને કોઈ આશરો નથી, કોઈ લગાવ નથી, જે નિરુપ છે અને જે ગુણથી રહિત છે.
દિગ્વાસસેઽહિગાત્રાય વિભૂતિભૂષણાય ચ
જે દિશાઓને વસ્ત્ર બનાવે છે, જેના અંગોમાં સાપો છે અને જે ભસ્મથી શોભે છે.
અજ્ઞાતમૃત્યવેઽજ્ઞાયાનાથાયાબન્ધવે ભવે
જેની મૃત્યુ અજાણી છે, જન્મ અજાણ છે, જેને કોઈ સ્વામી નથી અને જગતમાં કોઈ સંબંધ નથી.
અજ્ઞાતવયસેઽતીવ વૃદ્ધાય ચાવિકારિણે
જેની ઉંમર અજાણી છે, જે અત્યંત વૃદ્ધ છે અને જે કદી બદલાતો નથી.
નિબોધ જ્ઞાનિનાં શ્રેષ્ઠં નારાયણં કુલોદ્ભવમ્
જાણો કે નારાયણ જ્ઞાનીમાં શ્રેષ્ઠ અને તમારા કુળના મૂળરૂપ છે.
મહાજનઃ સ્મેરમુખઃ શ્રુતિમાત્રાદ્ભવિષ્યતિ
મહાન સભ્યમંડળ માત્ર સાંભળવાથી હંમેશા હસતાં મુખે પ્રસન્ન થઈ જશે.
બાન્ધવાન્મેનકાં પ્રશ્નં કુરુ શીઘ્રં પ્રયત્નતઃ
તમારા સંબંધિ મેના પાસે તાત્કાલિક અને પ્રયત્નપૂર્વક આ પ્રશ્ન પૂછો.
રોગિણે નૌષધં શશ્વત્કુપથ્યં રોચતે સદા
રોગી માટે દવા હંમેશા અપ્રિય હોય છે, એ જ રીતે સાચો માર્ગ પણ.
જગામ સ્વાલયં શાન્તો વૃન્દાવનવિનોદિનિ શોકેન સાશ્રુનયના હૃદયેન વિદૂયતા
વૃંદાવનપ્રિય એ સ્ત્રી શાંતપણે પોતાના ઘેર ગઈ, દુઃખથી આંખોમાં આંસુ અને હૃદય દુઃખથી વ્યથિત હતું.
પૃચ્છ શૈલવરાનસ્મૈ ન દાસ્યામિ સુતામહમ્ 4.41.
આ વિષયમાં શ્રેષ્ઠ પર્વતને પૂછો; હું મારી દીકરી તેમને નહીં આપું.
ગલે બદ્ધ્વાઽમ્બિકાં પશ્ય યાસ્યામિ ઘોરકાનનમ્
ગળે અંબિકાને બાંધીને તેણે કહ્યું, ‘હું હવે એ ભયાનક જંગલમાં જઈશ.’
ત્યક્ત્વાઽઽહારં રુદન્તી ચ ચકાર શયનં ભુવિ
ખોરાક છોડીને અને રડતી રહીને, તે જમીન પર સુઈ ગઈ.
આજગામ પુનસ્તૈશ્ચ યુક્તા પશ્ચાદરુન્ધતી
પછી અરુંધતી, તેમના સાથે ફરીથી આવી.
દત્ત્વા ષોડશોપચારાન્પૂજયામાસ ભક્તિતઃ
સોળ પ્રકારની પૂજા કરીને, તેણે ભક્તિપૂર્વક તેની પૂજા કરી.
જગામારુન્ધતી તૂર્ણં યત્ર મેના ચ પાર્વતી
અરુંધતી ઝડપથી ત્યાં ગઈ, જ્યાં મેનાં અને પાર્વતી હતી.
ઉવાચ મધુરં સાધ્વી સાવધાનાં હિતં વચઃ ઉત્તિષ્ઠ મેનકે સાધ્વિ ત્વદ્ગૃહેઽહમરુન્ધતી
પવિત્ર સ્ત્રીએ મીઠા અને ધ્યાનપૂર્વક હિતના શબ્દો કહ્યા: ‘ઉઠો મેનાં, પવિત્ર સ્ત્રી, હું અરુંધતી, તમારા ઘરમાં છું.’