નિર્જને બાલકં દૃષ્ટ્વા સ્નિગ્ધા સાપિ જગાદ હ
એ એકાંત સ્થળે એ બાળકને જોઈ, સતી સ્નેહથી તેને બોલાવી.
કો ભવાનિતિ પપ્રચ્છ તં શિશું પુરતઃ સ્થિતમ્
એ બાળક સામે ઊભો હતો, ત્યારે સતીએ પૂછ્યું: 'તમે કોણ છો?'
શ્રુત્વા શૈલસુતા પ્રશ્નં પ્રહસ્ય પરમેશ્વરઃ
પર્વતપુત્રીનો પ્રશ્ન સાંભળી, પરમેશ્વરે હળવી સ્મિત કરી.
શંકર ઉવાચ કા ત્વં કાન્તાઽતિકાન્તારે તપશ્ચરસિ સુન્દરિ
શંકર બોલ્યા: 'હે સુંદર, આ ઘન અરણ્યમાં તું કોણ છે, તું તપશ્ચર્યા કેમ કરે છે?'
વદ કસ્ય કુલે જાતા કસ્ય કન્યા ચ કાઽભિધા
મને કહો, તું કયા કુળમાં જન્મી? કોની દીકરી છે? તુંનું નામ શું છે?
અહો વા તપસાં રાશિઃ સ્વયં મૂર્તિમતી સતી
અરે, કેટલું મોટું તપ! સતી સ્વયં સાકાર રૂપે મારી સામે ઉભી છે.
સ્વયં તેજઃસ્વરૂપા વા મૂલપ્રકૃતિરીશ્વરી
શું તમે પોતે તેજથી ભરપૂર સ્વરૂપ છો કે મૂળ પ્રકૃતિ સ્વરૂપે સર્વશક્તિમાન સ્ત્રી છો?
કિં વા ત્રિલોકે લક્ષ્મીસ્ત્વં સંપદ્રૂપા સનાતની
કે તમે ત્રણેય લોકમાં લક્ષ્મી છો, સદા સુખ-સમૃદ્ધિ આપનારી શાશ્વત સ્વરૂપા છો?
કિં વામ્બિકા ત્વં દેવાનાં સ્વયં મૂર્તિમતી સતી 4.40.
કે તમે અંબિકા છો, દેવતાઓની સ્વયં પ્રગટ થયેલી સતી સ્વરૂપા છો?
રાગાધિષ્ઠાતૃદેવી વા સ્વયં સાક્ષાત્સરસ્વતી
કે તમે રાગની અધિષ્ઠાત્રી દેવી છો, કે સ્વયં સાક્ષાત્ સરસ્વતી છો?
એતાસુ મધ્યે કા વા ત્વં નાહં તર્કિતુમીશ્વરઃ
આ બધામાંથી તમે કોણ છો? હું એ સમજવા અસમર્થ છું, હે મહારાણી.
સતિ ત્વયિ પ્રસન્નાયાં પ્રસન્નઃ પરમેશ્વરઃ
જ્યારે તમે પ્રસન્ન થાઓ છો ત્યારે પરમેશ્વર પણ પ્રસન્ન થાય છે.
તુષ્ટે નારાયણે દેવે શશ્વત્તુષ્ટં જગત્ત્રયમ્
જ્યારે નારાયણ દેવ ખુશ થાય છે, ત્યારે ત્રણેય લોક હંમેશાં સુખી રહે છે.
શિશોસ્તદ્વચનં શ્રુત્વા પ્રહસ્ય પરમેશ્વરી
બાળકના એ વચન સાંભળી પરમેશ્વરી હસીને જોઈ.
પાર્વત્યુવાચ જન્મ મે ભારતે વર્ષે સામ્પ્રતં શૈલકન્યકા
પાર્વતી બોલી: મારું જન્મ હવે ભારત દેશમાં, પર્વતપુત્રી તરીકે થયું છે.
પૂર્વં જન્મ દક્ષગેહે સતી શંકરકામિની
પહેલા જન્મમાં હું દક્ષની પુત્રી સતી હતી, શંકરજીને પતિ રૂપે ઇચ્છતી.
અત્ર જન્મનિ પુણ્યેન સમ્પ્રાપ્તે શંકરે દ્વિજ
આ જન્મમાં પુણ્યના પ્રભાવથી મને શંકરજી મળ્યા છે, હે દ્વિજ.
પ્રયાતે શંકરે તાપાદ્વ્રીડયાઽહં પિતુર્ગૃહાત્
જ્યારે શંકરજી ગયા, ત્યારે દુઃખ અને શરમથી મેં પિતાનું ઘર છોડી દીધું.
તપઃ કૃત્વા કઠોરં ચ સુચિરં પ્રાણવલ્લભમ્ 4.40.
મારા પ્રિય માટે મેં લાંબા સમય સુધી કઠિન તપ કર્યું.
ગચ્છ ત્વં પ્રવિશામ્યગ્નૌ પ્રલયાગ્નિશિખોપમે
તેણે કહ્યું: 'તમે જાઓ, હું પ્રલયના અગ્નિ જેવી જ્વાળામાં પ્રવેશીશ.'
યત્ર યત્ર જનુર્લબ્ધ્વા લભિષ્યામિ શિવં પરમ્
જ્યાં જ્યાં જન્મ લઉં, ત્યાં હું પરમ શિવને અવશ્ય પ્રાપ્ત કરીશ.
સર્વા હિ સ્વપ્રિયં લબ્ધું લભન્તિ જન્મ વાઞ્છિતમ્
દરેક સ્ત્રીને પોતાનો પ્રિય પતિ અને ઇચ્છિત જન્મ મળતો જ રહે છે.
પ્રાક્તનીયો હિ યો ભર્તા સ તાસાં પ્રતિજન્મનિ
પહેલાના જન્મનો પતિ દરેક જન્મમાં તેમને મળે છે.
તદ્દેહમિહ ન પ્રાપ્ય કૃત્વા ઘોરતરં તપઃ
એ શરીર અહીં ન મળતાં મેં વધુ ભયાનક તપ કર્યું.
ઇત્યુક્ત્વા પાર્વતી તત્ર તત્પુરઃ પ્રવિવેશ હ
આવું કહીને પાર્વતી ત્યાં એના સામે પ્રવેશી ગઈ.
વહ્નિપ્રવેશં કુર્વન્ત્યાઃ પાર્વત્યાઃ પરમેશ્વરિ
પાર્વતી અગ્નિમાં પ્રવેશતી હતી, હે પરમેશ્વરી,
ક્ષણં તદન્તરે સ્થિત્વા ચોત્પતન્તીં શિવાં શિવઃ
એ વચ્ચે થોડુંક રોકાઈ, પછી શિવે ઉદ્ભવતી દેવીને જોયા.
શ્રીમહાદેવ ઉવાચ ન દગ્ધો વહ્નિના દેહો ન ચ પ્રાપ્તો મનીષિતઃ
શ્રીમહાદેવ બોલ્યા: અગ્નિથી શરીર સળગ્યું નહીં અને ઇચ્છિત ફળ પણ મળ્યું નહીં.
શિવં કલ્યાણરૂપં ચ ભર્તારં કર્તુમિચ્છસિ 4.40.
તું શિવને, જે કલ્યાણરૂપ છે, પતિ બનાવવા માંગે છે.
સંહર્તારં ચ ભર્તારં યદીચ્છસિ શુચિસ્મિતે
જો તને સંહારકને પતિ તરીકે મેળવવો છે, હે શુદ્ધ સ્મિતવાળી,