શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ અકથ્યં ગોપનીયં ચ મહતામભિનિન્દિતમ્ ।। 4.35.
શ્રીકૃષ્ણે કહ્યું: આ વાત બોલી શકાય તેવી નથી, તેને ગુપ્ત રાખવી જોઈએ અને મહાન લોકો તેને નાપસંદ કરે છે.
એકદા ચ પ્રજાઃ સ્રષ્ટું વિધાતા પ્રેરિતો મયા
એક વખત, મારી પ્રેરણાથી સર્જનહાર પ્રજાઓનું સર્જન કરવા નીકળ્યા.
સનકં ચ સનન્દં ચ સનાતનમનુત્તમમ્
સનક, સનંદ, સનાતન અને સર્વશ્રેષ્ઠ એવા,
અસિતં કપિલં સિદ્ધં સિદ્ધાન્મમ કુલોદ્ભવાન્
અસિત, કપિલ અને સિદ્ધ—આ બધા મારા વંશમાં જન્મ્યા હતા.
પ્રજાઃ સ્રષ્ટું પ્રેરકં ચ જનકં તેઽવમન્ય ચ
પ્રજાઓનું સર્જન કરવા માટે, તેણે આ અને અન્ય લોકોને પિતા તરીકે નિમ્યા.
તદા રુષ્ટો જગદ્ધાતા પુનઃ પુત્રાન્વિનિર્મમે
ત્યારે જગતના સ્વામી ગુસ્સે થયા અને ફરીથી પુત્રોનું સર્જન કર્યું.
તસ્મિન્પ્રયુજ્ય તરસા પુનઃ પુત્રાન્વિનિર્મમે
એ સમયે, તેણે જોરથી ફરી પુત્રો પેદા કર્યા.
વસિષ્ઠં પુલહં ચૈવ ક્રતુમઙ્ગિરસં તથા
વશિષ્ઠ, પુલહ, ક્રતુ અને અંગિરસ પણ,
મરીચિં ચ વિનિર્માય પ્રજાઃ સ્રષ્ટું નિયુજ્ય ચ
મરીચિનું પણ સર્જન કરીને, તેમને પ્રજાઓના સર્જન માટે નિમ્યા.
કૃષ્ણસ્ય કામિનઃ પુત્રઃ કામદેવો બભૂવ હ
કૃષ્ણમાંથી, જે કામના ભરેલા હતા, કામદેવ નામે પુત્ર જન્મ્યો.
ઉવાચ પુત્રં સ વિધિઃ સુદીપ્તં પુરતઃ સ્થિતમ્ 4.35.
પછી વિધાતાએ પોતાના તેજસ્વી પુત્રને, જે સામે ઊભો હતો, કહ્યું.
બ્રહ્મોવાચ હૃષ્ટિયોગેન સર્વેષામધિષ્ઠાનં કરિષ્યસિ
બ્રહ્માએ કહ્યું: તું આનંદની શક્તિથી બધાની ઉપર રાજ કરશે.
સંમોહનં સમુદ્વેગં બીજસ્તંભિતકારણમ્
તું મોહ, ઉથલપાથલ અને બીજને અટકાવવાનું કારણ બનશે.
પ્રગૃહ્યૈતાન્મયા દત્તાન્સર્વાન્સંમોહનં કુરુ
હું તને જે આપ્યું છે તે લઈ, બધાને મોહમાં પાડી દે.
બાણાન્દત્ત્વૈવમુક્ત્વા ચ પ્રહૃષ્ટશ્ચ જગદ્વિધિઃ
આ રીતે બાણ આપીને અને કહ્યા પછી, જગતના સર્જનહાર આનંદિત થયા.
એતસ્મિન્નન્તરે કામો મનસાઽઽલોચ્ય મન્ત્રણામ્
એ વચ્ચે, કામદેવે મનમાં વિચાર કરીને અને સલાહ કરીને,
મંત્રપૂતૈશ્ચ બાણૈશ્ચ દુર્વાર્યૈઃ સ્મરણેન ચ
મંત્રથી શુદ્ધ થયેલા અને સ્મરણથી અપરાજેય એવા બાણો લઈને,
ક્ષણેન ચેતનાં પ્રાપ્ય દદર્શાગ્રે ચ કન્યકામ્
એક પળમાં જ સંજ્ઞાનમાં આવી, તેણે સામે એક કન્યાને જોયી.
દૃષ્ટ્વા પશ્ચાચ્ચ પિતરં ધાવન્તં હતચેતનમ્
પછી, પોતાના પિતાને બેભાન થઈ દોડતા જોઈને,
તે તાં સમીપે સંસ્થાપ્ય તમૂચુઃ પિતરં ક્રુધા
તેમણે તેણીને નજીક બેસાડી, ગુસ્સાથી પિતાને કહ્યું,
ઋષય ઊચુઃ નીચાનાં ચરિતં યત્તત્કરોષિ ત્વં જગદ્વિધે ।। 4.35.
ઋષિઓએ કહ્યું: હે જગતના સર્જનહાર, તમે તો નીચ લોકો જેવું વર્તન કરો છો.
પશ્યન્તિ સતતં સન્તઃ પ્રસૂમિવ પરસ્ત્રિયમ્
સારા મનુષ્યો હંમેશા પરસ્ત્રીને પોતાની માતા સમાન જ માને છે.
ત્વં સ્વયં વેદકર્તા ચ કન્યાં સંભોક્તુમિચ્છસિ
તમે તો જાતે જ વેદ રચનારા છો, છતાં તમારી પોતાની દીકરીને ભોગવવાની ઇચ્છા રાખો છો.
ગુરોઃ પત્ની રાજપત્ની વિપ્રપત્ની ચ યા સતી
ગુરુની પત્ની, રાજાની પત્ની અને બ્રાહ્મણની સતી પત્ની,
પ્રસૂઃ પિત્રોસ્તથા ભ્રાતુઃ પત્ની શ્વશ્રૂઃ સ્વકન્યકાઃ
માતા, પિતાની પત્ની, ભાઈની પત્ની, સાસુ અને પોતાની દીકરી,
સ્વાભીષ્ટસુરપત્ની ચ ધાત્રિકાઽન્નપ્રદાયિકા
પસંદગીના દેવની પત્ની, ધાત્રી અને જે અન્ન આપે છે એવી સ્ત્રી,
એતા વેદપ્રણીતાશ્ચ સર્વેષાં માતરઃ સ્મૃતાઃ
આ બધાને વેદોએ સર્વે માટે માતા તરીકે ગણાવ્યા છે.
કન્યાદાતાઽન્નદાતા ચ જ્ઞાનદાતાઽભયપ્રદઃ
જે દીકરી આપે છે, જે અન્ન આપે છે, જે જ્ઞાન આપે છે અને જે નિર્ભયતા આપે છે,
એતા વહન્તિ યે મૂઢા ય એતાઞ્જનકાનપિ
જે મૂર્ખો આ બધાનું અપમાન કરે છે, અને પોતાના પિતાનું પણ અપમાન કરે છે,
તાનન્ધકૂપે સંસ્થાપ્ય દૂરતો યમકિઙ્કરાઃ
યમરાજના દૂતોએ તેમને દૂર, અંધકારના કૂવામાં નાખી દે છે.