યા માં યાસિ હિ તાંસ્ત્યક્ત્વા સા વિદગ્ધા ચ કામુકી
જે સ્ત્રી તેમને છોડીને મારી પાસે આવે છે, એ હુશિયાર અને કામુક ગણાય છે.
સ્ત્રી ચેત્પ્રયાતિ પુરુષં વિપરીતં વિડમ્બનમ્
જો સ્ત્રી પુરુષ પાસે ઉલટ રીતે જાય, તો એ ઉપહાસ ગણાય છે.
સ્વયં પ્રાર્થયતે સ્વામી ન તુ સ્વામિનમેવ ચ
સ્વામી પોતે માંગે, બીજાને સ્વામી શોધવો યોગ્ય નથી.
ભવેદ્દૂરં સ્વલ્પમૂલ્યં રત્નં સ્વયમુપસ્થિતમ્
જે રત્ન પોતે આવી જાય, તેનું મૂલ્ય બહુ ઓછું ગણાય છે.
લોકાચારેષુ વેદેષુ ન સ્ત્રી યાતિ પરપ્રિયમ્
લોકરિવાજ અને વેદોમાં, સ્ત્રી બીજાના પ્રિય પાસે જતી નથી.
સ પૂજ્યો ન ભવેત્પૂજ્યો યદ્રતિઃ પરવસ્તુષુ
જેનું આનંદ બીજાની વસ્તુઓમાં હોય, એ પૂજ્ય ગણાતો નથી.
સ્વેન્દ્રિયાઃ શત્રવઃ સર્વે શત્રુતા યન્નિમિત્તતઃ
પોતાના ઇન્દ્રિયો બધા દુશ્મન છે, કારણ કે દુશ્મનાવટ એમાંથી જ થાય છે.
કૃતે વેદવિરુદ્ધે ચ મિત્રં શત્રુર્ભવેદ્ધ્રુવમ્
જે કાર્ય વેદના વિરુદ્ધ થાય, ત્યાં મિત્ર પણ ચોક્કસ દુશ્મન બની જાય છે.
હરૌ તુષ્ટે જગત્તુષ્ટં તસ્મિન્રુષ્ટે ભવો રિપુઃ 4.32.
હરિ પ્રસન્ન હોય ત્યારે જગત પ્રસન્ન થાય છે; અને હરિ રુષ્ટ થાય ત્યારે જીવન દુશ્મન બની જાય છે.
સ્વકીયાચરણાત્સર્વં ભવે ભવતિ કર્મણઃ
જીવનમાં બધું પોતાનાં વર્તન અને કર્મથી જ થાય છે.
દુઃશીલા પુંશ્ચલી નિન્દ્યા સુશીલા ચ પતિવ્રતા
ખરાબ સ્વભાવવાળી અને દુરાચારી સ્ત્રી નિંદનીય છે; અને સારા સ્વભાવવાળી સ્ત્રી પતિવ્રતા હોય છે.
તાસામેવંવિધા નાસ્તિ સ્વયં યાતિ પરપ્રિયમ્
અવી સ્ત્રીઓમાં એવી એક પણ નથી, જે પોતે બીજાના પ્રિય પાસે જાય.
ભવે રત્યૈ સ્વયં દૃષ્ટ્વા વેષં કૃત્વા પ્રયાતિ તમ્
આગળના જન્મમાં આનંદ માટે, એ સ્ત્રી પોતે જ એને જોઈને શૃંગાર કરીને એની પાસે જાય છે.
વૈકુલ્યાન્નહિ તત્સાધ્યં સામાન્યમેવ કેવલમ્ વક્તું સમુદ્યતા સા ચ કોપપ્રસ્ફુરિતાધરા
ગભરાટને કારણે એ ઈચ્છિત ફળ મળતું નથી, ફક્ત સામાન્ય જ થાય છે; અને એ સ્ત્રી ગુસ્સાથી કંપતા હોઠે બોલવા તૈયાર થાય છે.
મોહિન્યુવાચ
મોહિનીએ કહ્યું:
ત્વયા નિબોધિતા નીતિર્મનો મે ન સ્થિરં ભવેત્
તમારી સમજણ પછી પણ, મારું મન સ્થિર રહેતું નથી.
ત્વદ્વક્ત્રદૃષ્ટિમાત્રેણ સર્વે જારાશ્ચ વિસ્મૃતાઃ
તમારું મુખ જોઈને હું બધા બીજા પ્રેમીઓને ભૂલી ગઈ છું.
નિષિષેધ ચ માં રમ્ભા પ્રદદૌ મન્ત્રમીદૃશમ્
રંભાએ પણ મને મનાઈ કરી અને આ મંત્ર આપ્યો હતો.
સમધુસ્તવ શાપેન સ જગામ હતોદ્યમઃ 4.32.
તમારા શાપથી સમધુનો તમામ ઉત્સાહ અને શક્તિ નાશ પામી ગઈ.
સર્વાઙ્ગેષ્વેવ મે જાડ્યં બભૂવ સાંપ્રતં વિભો
હવે, પ્રભુ, મારા આખા શરીરમાં જડપણ આવી ગયું છે.
તવાશ્લેષણમાત્રેણ વિજ્વરાઽહં સુનિશ્ચિતમ્
માત્ર તમારું આલિંગન મળતાં જ હું નિશ્ચિતપણે તમામ પીડાથી મુક્ત થઈ જઉં છું.
સન્તો ગર્વં ન કુર્વન્તિ કર્મસાધ્યાશ્ચ જીવિનઃ
સજ્જન લોકો ક્યારેય અહંકાર કરતા નથી અને જીવાત્માઓ કર્મથી બંધાયેલા છે.
કરં ગૃહ્ણાતિ નૃપતિઃ કર્મણા દદતિ પ્રજાઃ
રાજા હાથ પકડીને લગ્ન કરે છે અને કર્મથી પ્રજાને આપે છે.
કર્મણા વાહકાઃ કેચિત્કેચિદ્વાહનપાલકાઃ
કેટલાક લોકો કર્મથી ભાર ઉઠાવે છે અને કેટલાક વાહન ચલાવે છે.
કશ્ચિચ્છચ્યાશ્ચ જઠરં તવ પુત્રાશ્ચ કેચન
કેટલાક શચીના ગર્ભમાંથી જન્મે છે અને કેટલાક તમારા પુત્ર છે.
કેચિદ્ભવન્તિ કૃમયો વિષ્ઠાયાં દૈવદોષતઃ
કેટલાક લોકો ભાગ્યના દોષથી ગંદગીમાં કીડા બને છે.
કેચિત્પ્રયાન્તિ નરકં વિણ્મૂત્રે તત્ર પચ્યતે
કેટલાક નરકમાં જાય છે અને ત્યાં મૂત્ર-મલમાં પકવાય છે.
કેચિત્સુરા નરાઃ કેચિત્કેચિચ્ચ ક્ષુદ્રજન્તવઃ
કેટલાક દેવતા બને છે, કેટલાક મનુષ્ય અને કેટલાક નીચ પ્રાણી.
કેચિદ્ભૂપા વૈશ્યશૂદ્રાઃ કેચિચ્ચ મ્લેચ્છજાતયઃ 4.32.
કેટલાક રાજા, વૈશ્ય કે શૂદ્ર બને છે અને કેટલાક મ્લેચ્છ કુળમાં જન્મે છે.
કેચિન્મૂર્ખાઃ કેચિદન્ધાઃ સ્વાઙ્ગહીનાશ્ચ કેચન
કેટલાક મૂર્ખ છે, કેટલાક અંધ છે અને કેટલાક અંગહીન જન્મે છે.