નિષ્કલઃ પુંશ્ચલી શાપાદ્બ્રહ્માઽપૂજ્યો યથા પુરા સુખદં પુણ્યદં ગૂઢં કિં ભૂયઃ શ્રોતુમિચ્છસિ
શાપના કારણે બ્રહ્મા પહેલાંની જેમ પૂજ્ય ન રહ્યા અને પાપી સ્ત્રી પણ બની. આ કથા સુખદ, પુણ્યદાયક અને ગુપ્ત છે—તમે હજી વધુ સાંભળવા ઈચ્છો છો?
કિમાશ્ચર્યં શ્રુતં નાથ ચરિતં સુમનોહરમ્
હે નાથ, કઈ અદ્ભુત અને મનોહર કથા સાંભળવા મળી છે?
યો વિધાતા ત્રિજગતાં તપસાં ફલદાયકઃ
જે ત્રિલોકના સર્જનહાર છે અને તપસ્યાના ફળ આપનાર છે,
શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ તપસ્વી વૈષ્ણવઃ શ્રેષ્ઠો જ્ઞાની પરમધાર્મિકઃ
શ્રીકૃષ્ણ બોલ્યા: વૈષ્ણવ તપસ્વી શ્રેષ્ઠ છે, તે જ્ઞાની અને પરમ ધર્મી છે.
સ ચ પૂર્વં તપઃ કુર્વન્નાજગામ મમ પ્રિયે
અને એ પૂર્વે તપ કરતો હતો અને પછી મારી પાસે આવ્યો, પ્રિયે.
તપશ્ચકાર રાજેન્દ્રો વર્ષાણાં ચ સહસ્રકમ્
એ રાજાએ હજાર વર્ષ સુધી તપ કર્યું.
વલ્મીકાચ્છાદિતં દેહં દૃષ્ટ્વા ધાતા કૃપાનિધિઃ
જ્યારે ધાતા, દયાના સાગર, એના શરીર પર વાંદળીનો ઢગલો જોઈને,
કમણ્ડલુજલેનૈવ મમ દેહોદ્ભવેન ચ
પોતાના કમંડળમાંથી પાણી અને મારા શરીરમાંથી નીકળેલા પાણીથી,
કમણ્ડલુજલસ્પર્શાદુત્થાય નૃપતિઃ સ્વયમ્
કમંડળનું પાણી સ્પર્શતાં જ રાજા પોતે ઊભો થયો.
સ તં નમન્તં રાજાનમુવાચ કમલોદ્ભવઃ
કમળમાંથી જન્મેલા એ રાજાને, જે નમતો હતો, સંબોધન કર્યું.
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા વરં વવ્રે પરાત્પરમ્ 4.31.
એના એ વચન સાંભળી, તેણે સર્વોચ્ચ વર માંગ્યો.
કૃપયા ચ વરં બ્રહ્મા દત્તવાનભિવાઞ્છિતમ્
બ્રહ્માએ દયાથી, જે વર ઇચ્છેલો હતો, એ આપી દીધો.
એતસ્મિન્નન્તરે રાજા દદર્શ રથમુત્તમમ્
એ વચ્ચે રાજાએ એક ઉત્તમ રથ જોયો.
તેજસાઽઽચ્છાદિતં સર્વં સુપ્રદીપ્તં દિશો દશ
તેની તેજસ્વિતાએ દસેય દિશાઓ ઝાંકી ગઈ હતી, અને તે ખુબ તેજમાં ચમકતું હતું.
અમૂલ્યરત્નરચિતં વિચિત્રકલશોજ્જ્વલમ્
એ અમૂલ્ય રત્નોથી બનેલું અને અદભૂત તેજસ્વી કલશોથી શોભિત હતું.
સદ્રત્નદર્પણૈર્દીપ્તૈરતીવ સુમનોહરમ્
મૂલ્યવાન રત્નોના તેજસ્વી દર્પણોથી તે ખૂબ જ મનોહર લાગતું હતું.
પારિજાતપ્રસૂનાનાં માલાજાલૈઃ સુશોભિતમ્
પારિજાતના ફૂલોની માળાઓથી તે સુંદર રીતે શોભાયમાન હતું.
વેષ્ટિતં પાર્ષદૈર્દિવ્યૈ રત્નભૂષણભૂષિતૈઃ
દિવ્ય સેવકો, રત્નના આભૂષણોથી સજ્જ, તેને ઘેરીને ઊભા હતા.
પીતવસ્ત્રપરીધાનૈશ્ચન્દનાગુરુચર્ચિતૈઃ
પીતાંબર પહેરેલા અને ચંદન-અગરુ લગાવેલા હતા.
સહસા તસ્ય શિરસિ પુષ્પવૃષ્ટિર્બભૂવ હ
એ સમયે, અચાનક એના માથા પર ફૂલોની વર્ષા થઈ.
ઋષયો મુનયઃ સિદ્ધાઃ પ્રકુર્વન્તો મુદાઽઽશિષમ્ 4.31.
ઋષિ, મુનિ અને સિદ્ધો આનંદથી આશીર્વાદ આપતા હતા.
રાજા ચ પાર્ષદાન્ધ્યાત્વા તદ્રૂપશ્ચ બભૂવ હ
અને રાજાએ સેવકોને નિહાળી, તેમનું જ સ્વરૂપ ધારણ કર્યું.
મદીયઃ પાર્ષદો ભૂત્વા સ ચ તસ્થૌ મમાન્તિકે
એ મારી પાસે રહીને, મારો સહાયક બની ગયો.
પુષ્પોદ્યાને ચ રમ્યે ચ પુષ્પચન્દનવાયુના
સુગંધિત ફૂલો અને ચંદનની હવા વંટોળતી, એ સુંદર ફૂલબગીચામાં હતી.
વિલોક્ય વક્રનયના જુગોપ સસ્મિતં મુખમ્
વક્ર નજરે જોઈને, એણે સ્મિતભર્યા ચહેરાની રક્ષા કરી.
ચારુચમ્પકવર્ણાભા સતતં સ્થિરયૌવના
સુંદર ચંપકના ફૂલ જેવી કાંતિ ધરાવતી, હંમેશા યુવાનીમાં સ્થિર હતી.
શરત્પાર્વણશુભ્રાંશુપ્રભામુષ્ટકરાનના
એના ચહેરા પર શરદપૂનમના શુદ્ધ ચાંદની કિરણો જેવી તેજસ્વિતા ઝળહળી.
ત્રૈલોક્યં મોહિતું શક્તા કટાક્ષૈરેવ લીલયા
એ માત્ર નજરના ઇશારાથી, સરળતાથી ત્રણેય લોકને મોહી શકતી હતી.
પુલકાઞ્ચિતસર્વાઙ્ગી મૂર્ચ્છાં સંપ્રાપ વર્ત્મનિ
એના આખા શરીરે રોમાંચ છવાઈ ગયો અને રસ્તામાં બેહોશ થઈ પડી.
સ વિકારં ન હિ પ્રાપ હ્યાત્મારામો જિતેંદ્રિયઃ
પણ એ સ્વમાં તૃપ્ત અને ઇન્દ્રિયજિત હોવાથી, એને કોઈ ફેર પડ્યો નહીં.