સૌતિરુવાચ રેમે કાલાવશેષં ચ તાભિશ્ચ નિર્જને વને
સૂતજી બોલ્યા: એણે બાકીનો સમય એ સ્ત્રીઓ સાથે એકાંત વનમાં વિતાવ્યો.
ગન્ધર્વરાજો મુમુદે પુત્રદારાદિભિઃ સહ
ગાંધીર્વરાજાએ પોતાના પુત્રો, પત્નીઓ અને અન્ય સૌ સાથે આનંદ માણ્યો.
રાજત્વં બુભુજે રાજા કુબેરભવનોપમે
એ રાજાએ પોતાનું રાજપાટ કુબેરના મહેલ જેવું ભોગવ્યું.
ગન્ધર્વરાજઃ કાલે ચ ગઙ્ગાતીરે મનોહરે
ગાંધીર્વરાજાએ સમય આવતાં મનોહર ગંગાના કિનારે—
શૈવઃ શિવપ્રસાદેન પુત્રસ્ય વિષ્ણુસેવયા
શૈવ અને શિવજીની કૃપાથી તથા પોતાના પુત્રની વિષ્ણુસેવા દ્વારા—
કૃત્વા પિત્રોશ્ચ સત્કારં ગન્ધર્વશ્ચોપબર્હણઃ
પિતાને સન્માન આપીને, ગાંધીર્વ ઉપબર્ણણે—
કાલે સ્વયં બ્રહ્મશાપાત્પ્રાણાંસ્ત્યક્ત્વા વિચક્ષણઃ
સમય આવતાં, બ્રહ્માજીના શાપથી, એ વિવેકી એ પોતાનું જીવન છોડ્યું.
માલાવતી વહ્નિકુણ્ડે પુષ્કરે ભારતે ભુવિ
માલાવતીએ પુષ્કરમાં, ભારતભૂમિ પર અગ્નિકુંડમાં પ્રવેશ કર્યો.
સૃંજયસ્ય તુ પત્ન્યાં ચ મનુવંશોદ્ભવસ્ય ચ
અને મનુવંશમાં જન્મેલા શ્રુંજયની પત્નીમાં—
ઉપબર્હણગન્ધર્વઃ પતિર્મે ભવિતેતિ ચ 1.20.
ગાંધીર્વ ઉપબર્ણણ જ મારા પતિ થયા.
શૌનક ઉવાચ જાતઃ કેન પ્રકારેણ તદ્ભવાન્વક્તુમર્હતિ
શૌનકજી બોલ્યા: એ કેવી રીતે જન્મ્યા? કૃપા કરીને એ વાત તમે અમને કહો.
સૌતિરુવાચ કલાવતી તસ્ય પત્ની વન્ધ્યા ચાપિ પતિવ્રતા
સૂતજી બોલ્યા: કલાવતી એના પત્ની હતી, જે સંતાનહીન પણ પતિવ્રતા હતી.
સ્વામિદોષેણ સા વન્ધ્યા કાલે ચ ભર્તુરાજ્ઞયા
પતિના દોષથી એ સંતાનહીન રહી; અને પછી પતિની આજ્ઞાથી—
ધ્યાયમાનં ચ શ્રીકૃષ્ણં જ્વલન્તં બ્રહ્મતેજસા
એ શ્રીકૃષ્ણનું ધ્યાન કરતી, જે બ્રહ્મતેજથી તેજસ્વી હતા.
ગ્રીષ્મમધ્યાહ્નમાર્તણ્ડપ્રભાતુલ્યેન તેજસા
ઉનાળાની બપોરના તડકાની જેમ તેજસ્વી પ્રકાશથી તે ઝગમગતો હતો.
ધ્યાનાન્તે ચ મુનિશ્રેષ્ઠઃ પરઃ કૃષ્ણપરાયણઃ
ધ્યાન પૂરે પછી, કૃષ્ણને સર્વે રીતે સમર્પિત શ્રેષ્ઠ મુનિએ
ચારુચમ્પકવર્ણાભાં શરત્પઙ્કજલોચનામ્
સુંદર ચંપકના ફૂલ જેવી કાંતિ અને શરદના કમળ જેવી આંખો ધરાવતી સ્ત્રીને જોયી,
બૃહન્નિતમ્બભારાર્ત્તાં પીનશ્રોણિપયોધરામ્
જેણે પહોળા કટિથી ભારવાહક, ભરાવદાર નિતંબ અને ઉન્નત સ્તન ધરાવતાં શરીરથી,
મોહિતાં મુનિરૂપેણ કામબાણપ્રપીડિતામ્
મુનિનું રૂપ ધારણ કરીને, કામના તીક્ષ્ણ બાણોથી પીડાયેલી અને મોહિત થયેલી હતી.
સિન્દૂરબિન્દુભૂષાઢ્યાં સુચારુકજ્જલોજ્જ્વલામ્ 1.20.
સિંધૂરની ટીકાથી શોભાયમાન અને સુંદર કાજલથી તેજસ્વી આંખોવાળી હતી.
મુનિઃ પપ્રચ્છ દૃષ્ટ્વા તાં કા ત્વં કામિનિ નિર્જને
મુનિએ તેને જોઈને પૂછ્યું: 'એ કામિની, આ એકાંત સ્થળે તું કોણ છે?'
મુનેશ્ચ વચનં શ્રુત્વા કમ્પિતા ચ કલાવતી
મુનિનું વચન સાંભળીને કલાવતી કાંપવા લાગી.
કલાવત્યુવાચ પુત્રાર્થિની ચાગતાઽહં ત્વન્મૂલં ભર્તુરાજ્ઞયા
કલાવતીએ કહ્યું: 'હું પુત્રની ઈચ્છાથી, પતિના આદેશે, તમારા ચરણોમાં આવી છું.'
વીર્ય્યાધાનં કુરુ મયિ સ્ત્રી નોપેક્ષ્યા હ્યુપસ્થિતા
'મારે પુત્ર માટે તમારી કૃપાથી બીજ આપો; આવી આવેલી સ્ત્રીને અવગણવી નહિ.'
વૃષલીવચનં શ્રુત્વા ચુકોપ મુનિસત્તમઃ
એ સ્ત્રીના શબ્દો સાંભળીને શ્રેષ્ઠ મુનિ ક્રોધિત થયો.
કાશ્યપ ઉવાચ તં સા ત્યજતિ મૂઢં ચ વેદવાદ ઇતિ ધ્રુવમ્
કશ્યપે કહ્યું: 'એ સ્ત્રી તેને ત્યજી દે છે અને તે મૂર્ખ બની જાય છે; આ તો વેદનો સિદ્ધાંત છે.'
ન ત્વં દ્રુમિલભોગાર્હા પુનરેવ ભવિષ્યસિ
'તને drumilaના સુખનો ભોગ ફરીથી ક્યારેય મળશે નહીં.'
યઃ શૂદ્રપત્નીં ગૃહ્ણાતિ બ્રાહ્મણો જ્ઞાનદુર્બલઃ
'જે બ્રાહ્મણ જ્ઞાનહીન બનીને શૂદ્રપત્ની ગ્રહણ કરે છે—'
પિતૃશ્રાદ્ધે ચ યજ્ઞે ચ શિલાસ્પર્શે સુરાર્ચને
'પિતૃ શ્રાદ્ધ, યજ્ઞ, પથ્થર સ્પર્શે કે દેવપૂજામાં—'
કુમ્ભીપાકં સ્વયં યાતિ પાતયિત્વા ચ પૂરુષાન્ 1.20.
'એ પોતે કુંભીપાક નરકમાં જાય છે અને બીજાને પણ ત્યાં પાડી દે છે.'