શરન્મધ્યાહ્નપદ્માનાં પ્રભામોચનલોચનમ્
તેની આંખો શરદના મધ્યાહ્નના કમળની તેજસ્વિતા પણ ઓછી પાડી દે એવી હતી.
કૌસ્તુભેન મણીન્દ્રેણ વક્ષઃસ્થલસમુજ્જ્વલમ્
તેમના વક્ષસ્થળ પર કૌસ્તુભ મણિ ઝગમગતો હતો.
એવંભૂતં પ્રભું દૃષ્ટ્વા પ્રણનામાતિવિસ્મિતઃ
આવો પ્રભુને જોઈને, તે અત્યંત આશ્ચર્યચકિત થઈ નમસ્કાર કરવા લાગ્યા.
યદ્દૃષ્ટં હૃદયામ્ભોજે તદ્રૂપં બહિરેવ ચ
જે રૂપ તેણે પોતાના હૃદયના કમળમાં જોયું હતું, એ જ રૂપ બહાર પણ દેખાયું.
તત્ર વૃન્દાવને સર્વં દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણસમં મુને
મુનિ, ત્યાં વૃંદાવનમાં તેણે બધું કૃષ્ણ સમાન જ જોયું.
ગાવો વત્સાશ્ચ બાલાશ્ચ લતાગુલ્માશ્ચ વીરુધઃ 4.20.
ગાયો, વાછરડા, બાળકો, વેલો, ઝાડીઓ અને છોડ—
દૃષ્ટ્વૈવં પરમાશ્ચર્યં પુનર્ધ્યાનં ચકાર હ
આવું અદભુત દૃશ્ય જોઈને, તે ફરી ધ્યાનમાં લીન થયા.
ક્વ ચ વૃક્ષઃ ક્વ વા શૈલઃ ક્વ મહી ક્વ ચ સાગરાઃ
અહીં વૃક્ષ ક્યાં છે? પર્વત ક્યાં છે? ધરતી ક્યાં છે? અને સાગર ક્યાં છે?
ક્વ ચાત્મા ક્વ જગદ્બીજં ક્વ સ્વર્ગઃ ક્વાયમેવ ચ
આત્મા ક્યાં છે? જગતનું બીજ ક્યાં છે? સ્વર્ગ ક્યાં છે? અને આ જગત પણ ક્યાં છે?
ક્વ કૃષ્ણો જગતાં નાથઃ ક્વ વા માયાવિભૂતયઃ
કૃષ્ણ, જે બધા જગતોના સ્વામી છે, તેઓ ક્યાં છે? અને તેમની માયાની શક્તિઓ ક્યાં છે?
કિં સ્તૌમિ કિં કરોમીતિ મનસૈવં પ્રગૃહ્ય ચ
હું શું સ્તુતિ કરું? શું કરું? એમ મનમાં વિચારતો હતો.
સુખં યોગાસનં કૃત્વા બભૂવ સંપુટાઞ્જલિઃ
પછી એ સુખથી યોગાસન પર બેસી, હાથ જોડીને શાંત થયો.
ઇડાં સુષુમ્નાં મધ્યાં ચ પિઙ્ગલાં નલિનીં ધુરામ્
પછી એણે ઇડા, સુષુમ્ના, પિંગલા, કમળ અને શરીરની આધારસ્થિતિ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું.
મૂલાધારં સ્વાધિષ્ઠાનં મણિપૂરં મનોહરમ્
મૂળાધાર, સ્વાધિષ્ઠાન અને મનોહર મણિપુર ચક્ર પર પણ ધ્યાન આપ્યું.
લઙ્ઘનં કારયિત્વા ચ તત્ષટ્ચક્રં ક્રમાદ્વિધિઃ
પછી એણે ઊર્જાને ઉંચે ચડાવી, નિયમ પ્રમાણે એક પછી એક છ ચક્ર પાર કર્યા.
નિબધ્ય વાયું મધ્યાં તામાનીય હૃદયામ્બુજમ્ 4.20.
પછી એણે શ્વાસને મધ્યમાં રોકી, તેને હૃદયના કમળ સુધી લાવ્યો.
એવં કૃત્વા તુ નિષ્પન્દો યો દત્તો હરિણા પુરા
આ રીતે કરીને, એ સંપૂર્ણ નિર્જીવ બની ગયો, જેમ હરિએ પહેલા શીખવ્યું હતું.
મુહૂર્તં ચ જપં કૃત્વા ધ્યાયંધ્યાયં પદામ્બુજમ્
થોડો સમય જપ કરીને, એ વારંવાર પદકમળનું ધ્યાન કરતો રહ્યો.
તત્તેજસોઽન્તરે રૂપમતીવ સુમનોહરમ્
એ તેજમાં અંદર એક અતિ સુંદર રૂપ દેખાયું.
શ્રુતિમૂલસ્થલન્યસ્તજ્વલન્મકરકુણ્ડલમ્
કાનની મૂળ પાસે તેજસ્વી મકરાકૃતિ કુંડળ શોભી રહ્યા હતા.
યદ્દૃષ્ટં બ્રહ્મરન્ધ્રે ચ હૃદિ તદ્બહિરેવ ચ
જે રૂપ મસ્તકના શિખરે, હૃદયમાં અને બહાર પણ દેખાતું હતું.
યત્સ્તોત્રં ચ પુરા દત્તં હરિણૈકાર્ણવે મુને
જે સ્તોત્ર હરિએ એક સમયે એકમાત્ર મહાસાગરમાં આપ્યું હતું, હે મુનિ,
બ્રહ્મોવાચ સર્વાનિર્વચનીયં તં નમામિ શિવરૂપિણમ્
બ્રહ્માએ કહ્યું: હું એ સર્વે વર્ણનથી પર અને શિવરૂપ ધરાવનારને નમસ્કાર કરું છું.
નવીનજલદાકારં શ્યામસુન્દરવિગ્રહમ્
જેનું રૂપ તાજા વાદળ જેવું છે, શ્યામ અને સુંદર છે,
સ્વાત્મારામં પૂર્ણકામં જગદ્વ્યાપિજગત્પરમ્
જે પોતાના સ્વરૂપમાં આનંદિત છે, સર્વ ઇચ્છાઓથી પૂર્ણ છે, સમગ્ર જગતમાં વ્યાપક અને સર્વથી પર છે,
સર્વાધારં સર્વવરં સર્વશક્તિસમન્વિતમ્ 4.20.
જે સર્વનો આધાર છે, સર્વમાં શ્રેષ્ઠ છે અને સર્વ શક્તિઓથી યુક્ત છે.
સર્વમંત્રસ્વરૂપં ચ સર્વસંપત્કરં વરમ્
તે સર્વ મંત્રોનું સ્વરૂપ છે અને સર્વ સુખ-સમૃદ્ધિ આપનાર છે.
શક્તીશં શક્તિબીજં ચ શક્તિરૂપધરં વરમ્
તે શક્તિનો સ્વામી છે, શક્તિનું મૂળ છે અને શક્તિનું રૂપ ધારણ કરનાર છે.
કૃપાલું કર્ણધારં ચ નમામિ ભક્તવત્સલમ્
હું દયાળુ અને ભક્તોને હંમેશા પ્રેમ કરનાર નાવિકને વંદન કરું છું.
સગુણં નિર્ગુણં બ્રહ્મ સ્તૌમિ સ્વેચ્છાસ્વરૂપિણમ્
હું ગુણોવાળું અને ગુણરહિત બ્રહ્મને વંદન કરું છું, જે પોતાની ઈચ્છાથી સ્વરૂપ ધારણ કરે છે.