જગામ શ્રીહરિર્ગેહં કાલયિત્વા ચ ગોકુલમ્
ગોકુલમાં થોડો સમય વિતાવીને શ્રીહરિ પોતાના ઘરે પરત ફર્યા.
એવં ચકાર ભગવાન્વર્ષમેકં ચ પ્રત્યહમ્
ભગવાને આવું જ એક વર્ષ સુધી દરરોજ કર્યું.
બ્રહ્મા પ્રભાવં વિજ્ઞાય લજ્જાનમ્રાત્મકન્ધરઃ
બ્રહ્માજીનું શક્તિ જાણીને, તે શરમથી માથું ઝુકાવીને ઉભા રહ્યા.
દદર્શ કૃષ્ણં તત્રૈવ ગોપાલગણવેષ્ટિતમ્
ત્યાં તેણે કૃષ્ણને ગોપાળ બાળકોની વચ્ચે બેઠેલા જોયા.
રત્નસિંહાસનસ્થં ચ હસન્તં સસ્મિતં મુદા
તેને રત્નના સિંહાસન પર આનંદથી સ્મિત કરતા બેઠેલા જોયા.
રત્નકેયૂરવલયરત્નમઞ્જીરરઞ્જિતમ્ 4.20.
તે રત્નના કડાં, વળય અને પાયલથી શોભાયમાન હતા.
કોટિકન્દર્પલાવણ્યં લીલાધામમનોહરમ્
તેની સુંદરતા કરોડો કામદેવને પણ લજાવી દે એવી હતી, અને તેની લીલા મનમોહક હતી.
પારિજાતપ્રસૂનાનાં માલાજાલૈર્વિભૂષિતમ્
તે પારિજાતના ફૂલોની વણાયેલી માળાઓથી શોભિત હતા.
માલતીમાલ્યસંયુક્તં મયૂરપિચ્છચૂડકમ્
તેમણે માલતીના ફૂલોની માળા પહેરી હતી અને માથે મોરપાંખ શોભતું હતું.
શરત્પાર્વણચન્દ્રસ્ય પ્રભામુષ્ટાસ્યસુન્દરમ્
તેનું મુખ શરદ પૂર્ણિમાના ચંદ્રને પણ લજાવી દે એવી કાંતિથી ભરેલું હતું.
શરન્મધ્યાહ્નપદ્માનાં પ્રભામોચનલોચનમ્
તેની આંખો શરદના મધ્યાહ્નના કમળની તેજસ્વિતા પણ ઓછી પાડી દે એવી હતી.
કૌસ્તુભેન મણીન્દ્રેણ વક્ષઃસ્થલસમુજ્જ્વલમ્
તેમના વક્ષસ્થળ પર કૌસ્તુભ મણિ ઝગમગતો હતો.
એવંભૂતં પ્રભું દૃષ્ટ્વા પ્રણનામાતિવિસ્મિતઃ
આવો પ્રભુને જોઈને, તે અત્યંત આશ્ચર્યચકિત થઈ નમસ્કાર કરવા લાગ્યા.
યદ્દૃષ્ટં હૃદયામ્ભોજે તદ્રૂપં બહિરેવ ચ
જે રૂપ તેણે પોતાના હૃદયના કમળમાં જોયું હતું, એ જ રૂપ બહાર પણ દેખાયું.
તત્ર વૃન્દાવને સર્વં દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણસમં મુને
મુનિ, ત્યાં વૃંદાવનમાં તેણે બધું કૃષ્ણ સમાન જ જોયું.
ગાવો વત્સાશ્ચ બાલાશ્ચ લતાગુલ્માશ્ચ વીરુધઃ 4.20.
ગાયો, વાછરડા, બાળકો, વેલો, ઝાડીઓ અને છોડ—
દૃષ્ટ્વૈવં પરમાશ્ચર્યં પુનર્ધ્યાનં ચકાર હ
આવું અદભુત દૃશ્ય જોઈને, તે ફરી ધ્યાનમાં લીન થયા.
ક્વ ચ વૃક્ષઃ ક્વ વા શૈલઃ ક્વ મહી ક્વ ચ સાગરાઃ
અહીં વૃક્ષ ક્યાં છે? પર્વત ક્યાં છે? ધરતી ક્યાં છે? અને સાગર ક્યાં છે?
ક્વ ચાત્મા ક્વ જગદ્બીજં ક્વ સ્વર્ગઃ ક્વાયમેવ ચ
આત્મા ક્યાં છે? જગતનું બીજ ક્યાં છે? સ્વર્ગ ક્યાં છે? અને આ જગત પણ ક્યાં છે?
ક્વ કૃષ્ણો જગતાં નાથઃ ક્વ વા માયાવિભૂતયઃ
કૃષ્ણ, જે બધા જગતોના સ્વામી છે, તેઓ ક્યાં છે? અને તેમની માયાની શક્તિઓ ક્યાં છે?
કિં સ્તૌમિ કિં કરોમીતિ મનસૈવં પ્રગૃહ્ય ચ
હું શું સ્તુતિ કરું? શું કરું? એમ મનમાં વિચારતો હતો.
સુખં યોગાસનં કૃત્વા બભૂવ સંપુટાઞ્જલિઃ
પછી એ સુખથી યોગાસન પર બેસી, હાથ જોડીને શાંત થયો.
ઇડાં સુષુમ્નાં મધ્યાં ચ પિઙ્ગલાં નલિનીં ધુરામ્
પછી એણે ઇડા, સુષુમ્ના, પિંગલા, કમળ અને શરીરની આધારસ્થિતિ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું.
મૂલાધારં સ્વાધિષ્ઠાનં મણિપૂરં મનોહરમ્
મૂળાધાર, સ્વાધિષ્ઠાન અને મનોહર મણિપુર ચક્ર પર પણ ધ્યાન આપ્યું.
લઙ્ઘનં કારયિત્વા ચ તત્ષટ્ચક્રં ક્રમાદ્વિધિઃ
પછી એણે ઊર્જાને ઉંચે ચડાવી, નિયમ પ્રમાણે એક પછી એક છ ચક્ર પાર કર્યા.
નિબધ્ય વાયું મધ્યાં તામાનીય હૃદયામ્બુજમ્ 4.20.
પછી એણે શ્વાસને મધ્યમાં રોકી, તેને હૃદયના કમળ સુધી લાવ્યો.
એવં કૃત્વા તુ નિષ્પન્દો યો દત્તો હરિણા પુરા
આ રીતે કરીને, એ સંપૂર્ણ નિર્જીવ બની ગયો, જેમ હરિએ પહેલા શીખવ્યું હતું.
મુહૂર્તં ચ જપં કૃત્વા ધ્યાયંધ્યાયં પદામ્બુજમ્
થોડો સમય જપ કરીને, એ વારંવાર પદકમળનું ધ્યાન કરતો રહ્યો.
તત્તેજસોઽન્તરે રૂપમતીવ સુમનોહરમ્
એ તેજમાં અંદર એક અતિ સુંદર રૂપ દેખાયું.
શ્રુતિમૂલસ્થલન્યસ્તજ્વલન્મકરકુણ્ડલમ્
કાનની મૂળ પાસે તેજસ્વી મકરાકૃતિ કુંડળ શોભી રહ્યા હતા.