ત્વત્પાદધ્યાનયુક્તસ્ય યત્તત્સ્થાનં ચ તત્પરમ્
જે તારા ચરણધ્યાનમાં લીન રહે છે, તેને જે સ્થાન મળે છે, એ સાચું પરમ સ્થાન છે.
યદિ ત્વત્સેવયા યાતિ સફલો નિષ્કલોઽથવા
જો કોઈ તારી સેવા કરીને, અવશેષ હોય કે ન હોય, અહીંથી જાય, તો તેનું જીવન સફળ બને છે.
ન સન્તિ જન્મમરણરોગશોકાર્તિભીતયઃ
અહીં જન્મ, મરણ, રોગ, દુઃખ, પીડા કે ભય કંઈ જ નથી.
વાઞ્છા નાસ્ત્યેવ ભક્તાનાં ત્વત્પાદસેવનં વિના 4.19.
ભક્તોને તારા ચરણસેવન સિવાય બીજી કોઈ ઈચ્છા જ નથી.
પશ્યન્તિ ભક્તાઃ કિં ચાન્યત્સાલોક્યાદિચતુષ્ટયમ્
ભક્તો તારા લોકમાં રહેવાની અને એવી ચાર પ્રકારની મુક્તિ સિવાય બીજું શું જુએ છે?
તાવત્ત્વદ્ભાવનેનૈવ ત્વદ્વર્ણોઽહમનુગ્રહાત્
મારે તો તારી ભક્તિથી અને તારા કૃપાથી તારો સ્વરૂપ જ પ્રાપ્ત થયું છે.
દેશાદ્ દૂરં ચ ન્યક્કારં ચકાર દૃઢભક્તિમાન્
દૃઢ ભક્તિ ધરાવનાર ભક્તે અપમાન અને વતનથી દૂર રહેવું બંને દૂર ફેંકી દીધાં.
સ ચ ઉક્તશ્ચ ભક્તોઽહં ન માં ત્યક્તું ક્ષમોઽધુના
અને તે ભક્તે કહ્યું: 'હું તારો ભક્ત છું, હવે તને છોડવો મારી શક્તિ બહાર છે.'
સદોષં ગુણયુક્તં માં સોઽધુના ત્યક્તુમક્ષમઃ
મારી પાસે દોષ અને ગુણ બંને છે, છતાં હવે તે મને છોડવામાં અસમર્થ છે.
ભયં ન કેભ્યઃ સર્વત્ર તમનંતં ગુરું વિના
અહીં કોઈ પણ જગ્યા પર કોઈનું ભય નથી, અનંત ગુરુ સિવાય.
સ્વપ્ને ધ્યાનેન પશ્યંતિ ચક્ષુષોર્ગોચરઃ સ મે
સપનામાં અને ધ્યાનમાં પણ, જે મારા દ્રષ્ટિગોચર છે, તેને તેઓ જુએ છે.
સગુણત્વં ચ સાકારો નિરાકારશ્ચ નિર્ગુણઃ
તે ગુણવાળો અને રૂપાળો છે, અને સાથે નિર્જન અને ગુણરહિત પણ છે.
સર્વેષામીશ્વરઃ સાક્ષી સર્વાત્મા સર્વરૂપધૃક્
તે બધાનો ઈશ્વર છે, સાક્ષી છે, સર્વનો આત્મા છે અને સર્વરૂપ ધારણ કરનાર છે.
સ્તોતું યમીશં તે જાડ્યાઃ સર્પઃ સ્તોષ્યતિ તં વિભુમ્ 4.19.
જે મૂર્ખો એ ઈશ્વરનું સ્તુતિ કરી શકતા નથી, તેમને પણ સાપ એ સર્વવ્યાપકને સ્તુતિ કરશે.
ખલસ્વભાવાદજ્ઞાનાત્કૃષ્ણ ત્વં ચર્વિતો મયા
કૃષ્ણ, દુષ્ટ સ્વભાવ અને અજ્ઞાનતાથી મેં તારી નિંદા કરી છે.
ન સ્પૃશ્યો હિ ન ચાવર્યસ્તથા તેજસ્ત્વમેવ ચ
તુ તો અસ્પર્શ્ય છે, અવરોધરહિત છે અને તું જ તેજસ્વી છે.
ઓમિત્યુક્ત્વા હરિસ્તુષ્ટઃ સર્વં તસ્મૈ વરં દદૌ
'ૐ' ઉચ્ચારીને હરિ પ્રસન્ન થયા અને તેને સર્વે વર આપ્યા.
તદ્વંશ્યાનાં ચ તસ્યૈવ નાગેભ્યો ન ભયં ભવેત્
તેના વંશજોને સાપથી ક્યારેય કોઈ ભય નહીં રહે.
વિષપીયૂષયોર્ભેદો નાસ્ત્યેવ તસ્ય ભક્ષણે
તેને માટે ઝેર અને અમૃત બંનેનું સેવનમાં કોઈ ફરક રહેતો નથી.
સ્તોત્રસ્મરણમાત્રેણ સુસ્થો ભવતિ માનવઃ
માત્ર સ્તોત્રના સ્મરણથી મનુષ્ય તંદુરસ્ત થઈ જાય છે.
વિષાગ્નિવજ્રભીતિશ્ચ ન ભવેત્તત્ર નિશ્ચિતમ્ અન્તે ચ સ્વકુલં પૂત્વા દાસ્યં ચ લભતે ધ્રુવમ્
ત્યાં કોઈ ઝેર, અગ્નિ કે વીજળીનો ડર રહેતો નથી, એ નિશ્ચિત છે. અંતે, પોતાનું કુળ પવિત્ર કરીને, નિશ્ચયે દાસ્યભાવ પ્રાપ્ત કરે છે.
શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ ।। 4.19.
શ્રીકૃષ્ણે કહ્યું:
સાર્દ્ધં સ્વગોષ્ઠ્યા નાગેન્દ્ર યમુનાજલવર્ત્મના
એ પોતાના ગૌવાળાઓ સાથે, હે નાગરાજ, યમુનાના પાણીના માર્ગે આગળ વધ્યો.
કદા દ્રક્ષ્યામિ ત્વત્પાદપદ્મં નાથેત્યુવાચ હ
'હે પ્રભુ, હું ક્યારે તમારા કમળ જેવા પગ જોવા પામીશ?' એમ તેણે કહ્યું.
જગામ જલમાર્ગેણ નાગેન્દ્રો વિરહાતુરઃ
વિયોગથી વ્યાકુળ થયેલા નાગરાજ જળમાર્ગે ચાલ્યા.
પ્રસન્ના જન્તવઃ સર્વે બભૂવુસ્તેન નારદ
એના કારણે, હે નારદ, બધા જીવજંતુઓ આનંદિત થયા.
આજ્ઞયા ચ કૃપાસિન્ધોર્નિર્મિતં વિશ્વકર્મણા
કૃપાના સાગર શ્રીહરિની આજ્ઞાથી, વિશ્વકર્માએ એનું નિર્માણ કર્યું.
નિઃશઙ્કો હર્ષયુક્તશ્ચ હરિભાવન તત્પરઃ સુખદં મોક્ષદં સારં પરં કિં શ્રોતુમિચ્છસિ
જે નિર્ભય, આનંદમાં અને હરિભક્તિમાં તત્પર રહે છે, એ સુખ અને મોક્ષ આપનાર સાર છે; હવે તને વધુ શું સાંભળવું છે?
સૂત ઉવાચ ઋષિં પપ્રચ્છ સંદેહં સર્વસંદેહભઞ્જનમ્
સૂતે કહ્યું: તેણે સર્વ સંદેહ દૂર કરનાર ઋષિને પોતાનો સંદેહ પૂછ્યો.
નારદ ઉવાચ જગામ યમુનાતીરં તન્મે બ્રૂહિ જગદ્ગુરો
નારદે કહ્યું: એ યમુનાના કાંઠે ગયો; હે જગતગુરુ, એ વિશે મને કહો.