મહદાદિસૃષ્ટિસૂત્રં પઞ્ચતન્માત્રમેવ ચ
મહત્તત્વથી શરૂ થતી સૃષ્ટિની રીત અને પાંચ સૂક્ષ્મ તત્વો પણ.
સર્વશક્તીશ્વરઃ સર્વઃ સર્વશક્ત્યાશ્રયઃ સદા
તે સર્વ શક્તિઓના સ્વામી છે, બધું જ તેમા છે અને હંમેશા દરેક શક્તિનો આધાર છે.
અહોઽપ્યાકારહીનસ્ત્વં સર્વવિગ્રહવાનપિ
આશ્ચર્ય છે! તમે સ્વરૂપ વિહોણા હોવા છતાં, બધા રૂપો ધરાવો છો.
સરસ્વતી જડીભૂતા યત્સ્તોત્રે યન્નિરૂપણે
તમારી સ્તુતિ કે વર્ણન કરતા પણ સરસ્વતી પણ મૌન થઈ જાય છે.
પાર્વતી કમલા રાધા સાવિત્રી વેદસૂરપિ
પાર્વતી, કમલા, રાધા, સાવિત્રી અને વેદોની દેવી પણ—
વયં કિં સ્તવનં કુર્મઃ સ્ત્રિયઃ પ્રાણેશ્વરેશ્વર
પ્રાણેશ્વરના ઈશ્વર, અમે સ્ત્રીઓ તમારી કેવી સ્તુતિ કરી શકીએ?
ઇતિ પેતુશ્ચ તા વિપ્રપત્ન્યસ્તચ્ચરણામ્બુજે
આ રીતે, બ્રાહ્મણપત્નીઓ તમારા કમળ જેવા પગમાં પડી ગઈ.
વિપ્રપત્નીકૃતં સ્તોત્રં પૂજાકાલે ચ યઃ પઠેત્
જે કોઈ પૂજાના સમયે બ્રાહ્મણપત્નીઓએ રચેલું સ્તોત્ર વાંચે—
શ્રીકૃષ્ણસ્ય વચઃ શ્રુત્વા વિપ્રપન્ત્યો મુદાઽન્વિતાઃ 4.18.
શ્રીકૃષ્ણના વચન સાંભળી, બ્રાહ્મણપત્નીઓ આનંદથી ભરાઈ ગઈ.
દ્વિજપત્ન્ય ઊચુઃ દેહિ સ્વં દાસ્યમસ્મભ્યં દૃઢાં ભક્તિં સુદુર્લભામ્
બ્રાહ્મણપત્નીઓએ કહ્યું: અમને તમારી સેવા અને દુર્લભ, દૃઢ ભક્તિ આપો.
પશ્યામોઽનુક્ષણં વક્ત્રસરોજં તવ કેશવ
હે કેશવ, અમે દરેક ક્ષણે તમારું કમળ જેવું મુખ જોતા રહીએ.
દ્વિજપત્નીવચઃ શ્રુત્વા શ્રીકૃષ્ણઃ કરુણાનિધિઃ
બ્રાહ્મણપત્નીઓના વચન સાંભળી, દયાના સાગર શ્રીકૃષ્ણ—
પ્રદત્તં વિપ્રપત્નીભિર્મિષ્ટમન્નં સુધોપમમ્
બ્રાહ્મણપત્નીઓએ અમૃત જેવું સ્વાદિષ્ટ ભોજન આપ્યું.
એતસ્મિન્નન્તરે તત્ર શાતકુમ્ભં રથં પરમ્
એ સમયે ત્યાં ઉત્તમ સોનાનું રથ દેખાયું.
રત્નદર્પણસંયુક્તં રત્નસારપરિચ્છદમ્
તે રથ રત્નના દર્પણો અને કિંમતી રત્નોથી શોભાયમાન હતું.
શ્વેતચામરસંયુક્તં વહ્નિશુદ્ધાંશુકાન્વિતમ્
સફેદ ચામર અને અગ્નિથી શુદ્ધ કપડાંથી સજ્જ હતું.
શતચક્રસમાયુક્તં મનોયાયિ મનોહરમ્
એ રથમાં સો ચકરા હતા, મન જેવી ઝડપથી ચાલતું અને દ્રષ્ટિને મોહી લેતું હતું.
પીતવસ્ત્રપરીધાનૈ રત્નાલંકારભૂષિતૈઃ
પીતાંબર પહેરેલા અને રત્નોના આભૂષણોથી શોભિત હતા.
દ્વિભુજૈર્મુરલીહસ્તૈર્ગોપવેષધરૈર્વરૈઃ 4.18.
બે હાથવાળા, વાંસળી પકડીને, ગોપાળ જેવા વેશમાં, તેઓ બહુ જ તેજસ્વી લાગતા હતા.
અવરુહ્ય રથાત્તૂર્ણં તે પ્રણમ્ય હરેઃ પદમ્
તેઓ ઝડપથી રથમાંથી નીચે ઉતર્યા અને હરિના ચરણોમાં નમસ્કાર કર્યો.
વિપ્રભાર્યા હરિં નત્વા જગ્મુર્ગોલોકમીપ્સિતમ્
બ્રાહ્મણોએ પોતાની પત્નીઓ સાથે હરિને વંદન કરીને, ઇચ્છિત ગોલોક તરફ પ્રયાણ કર્યું.
હરિશ્છાયાં વિનિર્માય તાસાં ચ વિષ્ણુમાયયા
હરિએ, વિષ્ણુમાયાના બળથી, તેમના માટે પોતાની છાયાનું સર્જન કર્યું.
વિપ્રાશ્ચ ભાર્યા ઉદ્દિશ્ય પરમોદ્વિગ્નમાનસાઃ
બ્રાહ્મણો પોતાની પત્નીઓને યાદ કરીને, મનમાં ખૂબ જ દુઃખી થયા.
દૃષ્ટ્વોચુર્બ્રાહ્મણાઃ સર્વે તાસ્તે ચ વિનયાન્વિતાઃ
આ જોઈને બધા બ્રાહ્મણોએ વાત કરી અને એ સ્ત્રીઓએ વિનમ્રતાથી જવાબ આપ્યો.
બ્રાહ્મણા ઊચુઃ અસ્માકં જીવનં વ્યર્થં વેદપાઠોઽપ્યનર્થકઃ
બ્રાહ્મણોએ કહ્યું: આપણું જીવન વ્યર્થ ગયું, અને વેદના પાઠનનો પણ કોઈ અર્થ રહ્યો નથી.
વેદે પુરાણે સર્વત્ર વિદ્વદ્ભિઃ પરિકીર્તિતાઃ
વેદ અને પુરાણોમાં સર્વત્ર વિદ્વાનો દ્વારા એવું કહેવામાં આવ્યું છે,
તપો જપો વ્રતં જ્ઞાનં વેદા ધ્યયનમર્ચનમ્
તપ, જપ, વ્રત, જ્ઞાન, વેદના અભ્યાસ અને પૂજા—
શ્રીકૃષ્ણઃ સેવિતો યેન કિં તસ્ય તપસાં ફલૈઃ
જેને શ્રીકૃષ્ણની સેવા મળી ગઈ હોય, તેને તપસ્યાના ફળથી શું લાભ?
શ્રીકૃષ્ણો હૃદયે યસ્ય તસ્ય કિં કર્મભિઃ કૃતૈઃ ।।4.18.
જેના હૃદયમાં શ્રીકૃષ્ણ વસે છે, તેને કરેલા કર્મોનું શું મહત્વ રહે છે?
ઇત્યેવમુક્ત્વા વિપ્રાશ્ચ ગૃહીત્વા કામિનીવરાઃ
આ રીતે કહીને, બ્રાહ્મણોએ પોતાની શ્રેષ્ઠ પત્નીઓને સાથે લઈ લીધા.