સંઘઃ સખીનાં વૃન્દઃ સ્યાદકારોઽપ્યસ્તિવાચકઃ
સખીઓનો સમૂહ ‘વૃંદ’ કહેવાય છે, અને ‘અ’ અક્ષર પણ એનો સૂચક છે.
વૃન્દાવને વિનોદશ્ચ સોઽસ્યા હ્યસ્તિ ચ તત્ર વૈ
વૃંદાવનમાં આનંદ છે, અને એ આનંદ પણ એના માટે જ છે.
નખચન્દ્રાવલીવક્રચન્દ્રોઽસ્તિ યત્ર સંતતમ્
જ્યાં હંમેશા નખચંદ્રની પાંખડી અને વાંકું ચાંદ રહે છે.
ચન્દ્રતુલ્યા કાન્તિરસ્તિ સદા યસ્યા દિવાનિશમ્
જેની કાંતિ દિવસ-રાત ચાંદની જેવી જ છે.
શરચ્ચન્દ્રપ્રભા યસ્યાશ્ચાનનેઽસ્તિ દિવાનિશમ્
જેના મુખ પર હંમેશા શરદપૂનમના ચંદ્ર જેવી કાંતિ રહે છે.
ઇદં ષોડશનામોક્તમર્થવ્યાખ્યાનસંયુતમ્
આ રીતે અર્થ સહિતના શોડશ નામો કહેવામાં આવ્યા.
બ્રહ્મણા ચ પુરા દત્તં ધર્માય જનકાય મે
આ પહેલાં બ્રહ્માજીએ મારા પિતાને ધર્મ માટે આપ્યું હતું.
પુષ્કરે ચ મહાતીર્થે પુણ્યાહે દેવસંસદિ 4.17.
પુષ્કર મહાતીર્થ પર, પવિત્ર દિવસે, દેવોની સભામાં.
ઇદં સ્તોત્રં મહાપુણ્યં તુભ્યં દત્તં મયા મુને
મુને, આ મહાપુણ્યમય સ્તોત્ર મેં તને આપ્યું છે.
યાવજ્જીવમિદં સ્તોત્રં ત્રિસંધ્યં યઃ પઠેન્નરઃ
જે મનુષ્ય આ સ્તોત્રને જીવનભર ત્રણ સંધ્યા સમયે પઢે છે,
અન્તે લભેત્તયોર્દાસ્યં શશ્વત્સહચરો ભવેત્
અંતે તેને એ બંનેના દાસ્ય અને શાશ્વત સાથીપદ મળે છે.
વ્રતદાનોપવાસૈશ્ચ સર્વૈર્નિયમપૂર્વકૈઃ
બધા વ્રતો, દાન અને ઉપવાસો, તથા બધા નિયમો દ્વારા,
સર્વેષાં યજ્ઞતીર્થાનાં કરણૈર્વિધિબોધિતૈઃ
શાસ્ત્રોક્ત યજ્ઞો અને તીર્થયાત્રાઓના કરમો દ્વારા,
શરણાગતરક્ષાયામજ્ઞાનાં જ્ઞાનદાનતઃ
શરણાગતની રક્ષા અને અજ્ઞાનીઓને જ્ઞાન આપવાથી,
તદેવ સ્તોત્રપાઠસ્ય કલાં નાર્હતિ ષોડશીમ્
આ બધું પણ આ સ્તોત્રના પઠનના સોળમામાં ભાગને પણ બરાબર નથી.
નારદ ઉવાચ કવચં ચાપિ દેવ્યાશ્ચ સંસારવિજયં પ્રભો
નારદે કહ્યું: પ્રભુ, દેવીનું કવચ પણ કહો, જે સંસારને જીતે છે.
કૃતં સ્તોત્રં સુયત્નેન પ્રાપ્તં તદપિ દુર્લભમ્
મહેનતથી રચાયેલું સ્તોત્ર મળ્યું છે, છતાં એ મેળવવું અતિ દુર્લભ છે.
અધુના શ્રોતુમિચ્છામિ યદ્રહસ્યં ચ તદ્વદ 4.17.
હવે હું એ રહસ્ય સાંભળવા ઇચ્છું છું, કૃપા કરીને એ કહો.
શ્રીનારાયણ ઉવાચ અરુણોદયવેલાયાં જનાઃ સર્વે જજાગરુઃ
શ્રીનારાયણે કહ્યું: સૂર્યોદયના સમયે બધા લોકો જાગી ઉઠ્યા.
ઉત્થાય દૃષ્ટ્વા નગરં સર્વેભ્યોઽપિ વિલક્ષણમ્
બધાએ ઊઠીને શહેર જોયું, તો એ બધાથી અલગ લાગ્યું.
કાશ્ચિદ્ગોપાન્કેચિદૂચુઃ કુત એતદભૂદિદમ્
કેટલાક ગોપોએ કહ્યું, 'આ ક્યાંથી આવ્યું? આ કેવી રીતે થયું?''
બુબુધે મનસા નન્દો ગર્ગવાક્યમનુસ્મરન્
નંદજીએ મનમાં ગર્ગજીના શબ્દો યાદ કરીને સમજ્યું.
બ્રહ્માદિતૃણપર્યન્તં યસ્ય ભ્રૂભઙ્ગલીલયા
જેનાં ભ્રૂભંગની રમતમાં બ્રહ્માથી લઈને ઘાસ સુધી બધું ચાલે છે,
વિવરેષ્વેવ યલ્લોમ્નાં બ્રહ્માણ્ડાન્યખિલાનિ ચ
જેનાં શરીરના રંધ્રોમાં આખા બ્રહ્માંડો વસે છે,
બ્રહ્માનન્તેશધર્માશ્ચ ધ્યાયન્તે યત્પદામ્બુજમ્
બ્રહ્મા, અનંત અને ધર્મી લોકો જેમના પદપદ્મનું ધ્યાન કરે છે,
ભ્રામંભ્રામં તન્નગરં દર્શંદર્શં ગૃહંગૃહમ્
તેઓ શહેરમાં ફરતા ફરતા, ઘર ઘર જોઈ રહ્યા હતા.
કૃત્વા શુભક્ષણં નન્દો વૃષભાનશ્ચ કૌતુકી
શુભ ક્ષણ જોઈને નંદજી અને વૃષભાનુજીમાં ઉત્સુકતા જાગી.
સર્વે વૃન્દાવનસ્થાશ્ચ પ્રસન્નવદનેક્ષણાઃ 4.17.
વૃંદાવનમાં રહેતા બધા લોકો ખુશમિજાજ ચહેરા અને પ્રસન્ન નજરે હતા.
સર્વે મુમુદિરે ગોપાઃ સ્વેસ્વે સ્થાને મનોહરે
બધા ગોપો પોતાના મનોહર સ્થાન પર આનંદિત થયા.
શ્રીકૃષ્ણો બલદેવશ્ચ શિશુભિઃ સહ કૌતુકાત્
શ્રીકૃષ્ણ અને બલદેવ, બાળકો સાથે ઉત્સુકતાથી,