તસ્યાત્ર નિષ્કૃતિર્નાસ્તિ યાવદ્વૈ બ્રહ્મણઃ શતમ્ સ યાતિ કાલસૂત્રં ચ યાવચ્ચન્દ્રદિવાકરૌ ।। 1.17.
તો એ માટે અહીં કોઈ પ્રાયશ્ચિત નથી, જેટલા સમય બ્રહ્માજીના શત વર્ષ થાય; એ ચંદ્ર અને સૂર્ય રહે ત્યાં સુધી કાળસૂત્ર નર્કમાં જાય છે.
વિષ્ણુર્ગુરુશ્ચ સર્વેષાં જનકો જ્ઞાનદાયકઃ
વિષ્ણુ સર્વનો ગુરુ છે, પિતા છે, જ્ઞાન આપનાર છે.
એષાં ચ વચનં શ્રુત્વા ત્રયાણાં વિપ્રપુઙ્ગવ
આ ત્રણ મહાન બ્રાહ્મણોના શબ્દો સાંભળીને,
બ્રાહ્મણ ઉવાચ નાગતો હરિરત્રેતિ વ્યર્થાઽઽકાશસરસ્વતી
બ્રાહ્મણે કહ્યું: 'હરિ અહીં આવ્યો નથી; સરસ્વતીના શબ્દો ખાલી છે, આકાશ જેવી શૂન્ય.'
ઇતિ પ્રોક્તં મયા ભદ્રં બ્રૂત ધર્માર્થમીશ્વરાઃ
હું જે કહ્યું તે શુભ થાય. હે ઈશ્વરો, ધર્મ અને અર્થ માટે તમે કહો.
યૂયં ચ ભાવુકા બ્રૂત વિષ્ણુઃ સર્વત્ર સન્તતમ્
તમે ભાવુક છો, કહો: વિષ્ણુ સર્વત્ર અને હંમેશા હાજર છે.
અંશાંશિનોર્ન ભેદશ્ચેદાત્મનશ્ચેતિ નિશ્ચિતમ્
અંશ અને પૂર્ણમાં, અને આત્મામાં કોઈ ભેદ નથી, એ નિશ્ચિત છે.
કોટિજન્મદુરારાધ્યમસાધ્યમસતામપિ
કરોડો જન્મ પછી પણ એ પામવું અઘરું છે, દુષ્ટો માટે તો અશક્ય છે.
કિં ક્ષુદ્રાઃ કિં મહાન્તશ્ચ વાઞ્છન્તિ પરમં પદમ્
નાનાં અને મોટા, બંને શા માટે પરમ પદની ઈચ્છા કરે છે?
યો વિષ્ણુર્વિષયી વિશ્વે શ્વેતદ્વીપનિવાસકૃત્
એ વિષ્ણુ, જે સર્વે વિશ્વોમાં આનંદ લે છે, શ્વેતદ્વીપમાં નિવાસ બનાવે છે.
બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાદ્યાશ્ચ સુરલોકાશ્ચરાચરાઃ 1.17.
બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, શિવ અને અન્ય દેવતાઓ, તેમજ દેવલોકો, ચાલતા અને અચલ.
વિશ્વાનાં ચ સુરાણાં ચ કઃ સંખ્યાં કર્તુમીશ્વરઃ
હે ઈશ્વર, દેવો અને વિશ્વોની સંખ્યા કોણ ગણાવી શકે?
ઊર્ધ્વં ચ સર્વબ્રહ્માણ્ડાદ્વૈકુણ્ઠં સત્યમીપ્સિતમ્
બધા બ્રહ્માંડથી ઉપર વૈકુંઠ છે, જે સત્ય અને ઇચ્છિત છે.
ચતુર્ભુજશ્ચ વૈકુણ્ઠે લક્ષ્મીકાન્તઃ સનાતનઃ
વૈકુંઠમાં, લક્ષ્મીના કાંતા, શાશ્વત, ચાર હાથવાળો છે.
ગોલોકે દ્વિભુજઃ કૃષ્ણો રાધાકાન્તઃ સનાતનઃ
ગોલોકમાં, કૃષ્ણ, રાધાના કાંતા, શાશ્વત, બે હાથવાળો છે.
પરિપૂર્ણતમં બ્રહ્મ સ ચાત્મા સર્વદેહિનામ્
એ પરિપૂર્ણ બ્રહ્મ છે, અને એ સર્વે જીવોમાં આત્મા છે.
તજ્જ્યોતિર્મણ્ડલાકારં સૂર્ય્યકોટિસમપ્રભમ્
એનું તેજ પ્રકાશમંડળ જેવું છે, કરોડો સૂર્ય જેટલું તેજસ્વી.
નવીનનીરદશ્યામં દ્વિભુજં પીતવાસસમ્
એ તાજા વાદળ જેવો શ્યામ છે, બે હાથવાળો છે, અને પીળા વસ્ત્ર પહેર્યો છે.
કિશોરનયનં શશ્વચ્છાન્તં સસ્મિતમી શ્વરમ્
એના નેત્ર કિશોર જેવા છે, હંમેશા શાંતિથી ભરેલા, સ્મિત સાથે, અને એ ભગવાન છે.
યસ્ય વંશોદ્ભવોઽહં ચ યસ્ય શિષ્યશ્ચ બાલકઃ ।। 1.17.
હું એના વંશમાંથી જન્મ્યો છું, અને એનો શિષ્ય છું, હે બાલક.
શીઘ્રં જીવય ગન્ધર્વં દેવેશ્વર સુરેશ્વર
દેવોના સ્વામી, અમર લોકોના મુખ્ય, ગંધર્વને જલદી જીવંત કરો.
ઇત્યુક્ત્વા બાલકસ્તત્ર વિપ્રરૂપી જનાર્દનઃ
એ રીતે બોલીને, બ્રાહ્મણ રૂપે જનાર્દન નામનો બાલક ત્યાં હાજર હતો.
સૌતિરુવાચ પ્રયયુર્માલતીમૂલં બ્રહ્મેશાનપુરોગમાઃ
સૂતે કહ્યું: બ્રહ્મા અને ઈશાનની આગેવાનીમાં, તેઓ માલતીના વૃક્ષની જડ પાસે ગયા.
બ્રહ્મા કમણ્ડલુજલં દદૌ ગાત્રે શવસ્ય ચ
બ્રહ્માએ પોતાના કમંડલુમાંથી પાણી લઈ એ મૃતદેહ પર રેડ્યું.
જ્ઞાનદાનં દદૌ તસ્મૈ જ્ઞાનાનન્દઃ શિવઃ સ્વયમ્
જ્ઞાન અને આનંદના સ્વરૂપ શિવે પોતે તેને જ્ઞાનનું દાન આપ્યું.
વહ્નિદર્શનમાત્રેણ બભૂવ જઠરાનલઃ
અગ્નિને માત્ર જોતા જ પેટની અગ્નિ જાગી ઉઠી.
તસ્ય વાયોરધિષ્ઠાનાજ્જગત્પ્રાણસ્વરૂપિણઃ
જગતના પ્રાણ સ્વરૂપ વાયુની હાજરીથી,
સર્વ્વાધિષ્ઠાનમાત્રેણ દૃષ્ટિશક્તિર્બભૂવ હ
બધા અધિષ્ઠાતૃ દેવોની માત્ર હાજરીથી, દૃષ્ટિ શક્તિ ફરી મળી.
શવસ્તથાઽપિ નોત્તસ્થૌ યથા શેતે જડસ્તથા
છતાં પણ એ મૃતદેહ ઊઠ્યો નહીં, જેમ હતો તેમ જ અચેત પડ્યો રહ્યો.
બ્રહ્મણો વચનાત્સાધ્વી તુષ્ટાવ પરમેશ્વરમ્
બ્રહ્માના આજથી, સદ્ગુણવતી સ્ત્રીએ પરમેશ્વરને સ્તુતિ કરી.