કિઙ્કિણીજાલસંયુક્તાં સિન્દૂર બિન્દુસંયુતામ્
તેના કમરે ઘંટિયાળી વેણી હતી અને માથા પર સિંદૂરનું ટપકું હતું.
વૃક્ષત્વં યાહિ પાપિષ્ઠેત્યુવાચ મુનિપુંગવઃ 4.14.
મહાન ઋષિએ કહ્યું: 'હે પાપી, હવે તું વૃક્ષ બની જા!'
જન્મેજયસ્ય સુભગા ભવિતા કામિનીતિ ચ
તે જનમેજયની ભાગ્યશાળી અને કામિની પત્ની બનશે.
શ્રીકૃષ્ણ સ્પર્શમાત્રેણ પુનરાયાસ્યસિ ગૃહમ્
માત્ર શ્રીકૃષ્ણના સ્પર્શથી તું ફરીથી ઘરે પરત ફરશે.
ઇત્યેવમુક્ત્વા સ મુનિર્જગામ નિજમન્દિરમ્। કુબેરતનયઃ શ્રીમાન્સ જગામ નિજાલયમ્
આ રીતે કહીને ઋષિ પોતાના ઘર ગયા અને કુબેરપુત્ર પણ પોતાના ઘરે પરત ફર્યા.
ઇત્યેવં કથિતં વિપ્ર રમ્ભાખ્યાનં વદામિ તે
હે બ્રાહ્મણ, આ રીતે મેં તને રંભાની કથા કહી.
કન્યા લક્ષ્મીસ્વરૂપા ચ બભૂવ સુન્દરી વરા
સુંદર અને શ્રેષ્ઠ કન્યા લક્ષ્મીનું સ્વરૂપ બની.
નાનાકૌતુકસંયુક્તાં દદૌ જન્મેજયાય ચ
વિવિધ અદ્ભુતતાઓથી યુક્ત તે કન્યાને જનમેજયને આપવામાં આવી.
સ્થાનેસ્થાને નિર્જને ચ રાજા રેમે તયા સહ
રાજાએ દરેક સ્થળે અને એકાંતમાં પણ તેની સાથે આનંદ માણ્યો.
અશ્વસંગોપનં કૃત્વા તસ્થૌ શક્રશ્ચ મન્દિરે
ઘોડો સંભાળી ઈન્દ્ર મહેલમાં જ રહ્યો.
દ્રષ્ટું જગામ સા સાધ્વી ચાશ્વમેકાકિની મુદા
તે પવિત્ર સ્ત્રી આનંદપૂર્વક એકલી જ ઘોડાને જોવા ગઈ.
તયા નિવાર્યમાણશ્ચ રેમે તત્ર તયા સહ 4.14.
તે રોકવા છતાં, તેણે ત્યાં જ તેની સાથે આનંદ માણ્યો.
સા ચ સંભોગમાત્રેણ દેહં તત્યાજ યોગતઃ
તે રંભાએ માત્ર સંગથી જ યોગશક્તિથી પોતાનું શરીર ત્યાગ્યું.
રાજા શ્રુત્વા મૃતાં દૃષ્ટ્વા વિલલાપ ભૃશં મુહુઃ
રાજાએ જ્યારે સાંભળ્યું અને જોયું કે રંભા મૃત્યુ પામી છે, ત્યારે તે વારંવાર ખૂબ રડ્યો.
રમ્ભા ચ માનવં દેહં ત્યક્ત્વા સ્વર્ગં જગામ હ
રંભાએ માનવ શરીર ત્યજીને સ્વર્ગમાં પ્રસ્થાન કર્યું.
નલકૂબરમોક્ષશ્ચ રમ્ભાયાશ્ચ મહામુને ઇત્યેવં કથિતં સર્વમપરં કથયામિ તે
મહાન ઋષિ, નલકુબર અને રંભાના મુક્તિની વાત કહી દીધી; હવે હું તને આગળની વાત કહું છું.
શ્રીનારાયણ ઉવાચ તત્રોપવનભાણ્ડીરે ચારયામાસ ગોધનમ્
શ્રીનારાયણે કહ્યું: ત્યાં વટવૃક્ષની છાયામાં તેણે ગાયો ચરાવવાનું શરૂ કર્યું.
સરઃ સુસ્વાદુતોયં ચ પાયયામાસ તત્પપૌ
એમણે ગાયોને બહુ મીઠાં પાણીના સરોવરનું પાણી પીવડાવ્યું અને પોતે પણ એ જ પાણી પીધું.
એતસ્મિન્નન્તરે કૃષ્ણો માયામાનુષવિગ્રહઃ
એ સમયે કૃષ્ણ, જે માનવીરૂપે માયિક અવતાર ધારણ કર્યા હતા—
મેઘાવૃતં નભો દૃષ્ટ્વા શ્યામલં કાનનાન્તરમ્
—એમણે આકાશમાં ઘેરા વાદળો અને જંગલની અંદર અંધકાર જોયો.
વૃષ્ટિધારામતિસ્થૂલાં કમ્પમાનાંશ્ચ પાદપાન્
એમણે ખૂબ જ જાડા વરસાદની ધારા અને ધ્રુજતાં વૃક્ષો જોયાં.
કથં યાસ્યામિ ગોવત્સાન્વિહાય સ્વાશ્રમં બત
હું ગાયનાં વાછરડાંને અહીં છોડી કેવી રીતે મારા આશ્રમ જઈ શકું? હાય!
એવં નન્દે પ્રવદતિ રુરોદ શ્રીહરિસ્તદા
નંદ એ રીતે બોલતા હતા ત્યારે શ્રીહરિ રડવા લાગ્યા.
એતસ્મિન્નન્તરે રાધાઽઽજગામ કૃષ્ણ સન્નિધિમ્
એ જ સમયે રાધા કૃષ્ણની પાસે આવી.
શરત્પાર્વણચન્દ્રાભામુષ્ટવક્ત્રમનોહરા
એમનું મુખ શરદપૂનમના ચંદ્ર જેવું સુંદર હતું.
પરિતસ્તારકાપક્ષ્મવિચિત્રકજ્જલોજ્જ્વલા 4.15.
એમની આંખોના પાંપણો તારકાઓ જેવી ઝગમગતી હતી અને કાજલથી ચમકતી હતી.
તન્મધ્યસ્થલશોભાર્હ સ્થૂલમુક્તાફલોજ્જ્વલા
એમના ગળામાં મધ્યમાં મોટા તેજસ્વી મુક્તામણિ ઝગમગતાં હતાં.
ગ્રીષ્મમધ્યાહ્નમાર્તણ્ડપ્રભામુષ્ટકકુણ્ડલા
એમના કાનના કુંડળો ઉનાળાની બપોરના તડકાની જેમ તેજ આપતા હતાં.
મુક્તાપઙ્ક્તિપ્રભાતૈકદન્તપઙ્ક્તિસમુજ્જ્વલા
એમના દાંતની એક પંક્તિ પ્રભાતના મુક્તાની જેમ ઝગમગતી હતી.
કસ્તૂરીબિન્દુસંયુક્ત સિન્દૂરબિન્દુભૂષિતા
એમના મથામાં કસ્તૂરીનું ટપકું અને સિંદૂરનો ટપકો શોભતો હતો.