તતોઽધુના બ્રહ્મપુત્રો વૈષ્ણવોચ્છિષ્ટભોજનાત્
પછી, બ્રહ્માના પુત્ર, વૈષ્ણવોના બચેલા ભોજન ખાવાથી—
કથિતં કૃષ્ણચરિતં નામાન્નપ્રાશનાદિકમ્
કૃષ્ણના જીવનની વાર્તા, જેમાં નામકરણ અને અન્નપ્રાશનનો સમાવેશ થાય છે, સંભળાવવામાં આવી.
એકદા નન્દપત્ની ચ સ્નાનાર્થં યમુનાં યયૌ
એક દિવસ નંદજીની પત્ની સ્નાન કરવા માટે યમુના નદી પર ગઈ.
દધિદુગ્ધાજ્યતક્રં ચ નવનીતં મનોરમમ્
તેણે દહીં, દુધ, ઘી, છાસ અને મીઠું નવણીત જોયું.
મધુ હૈયઙ્ગવીનં યત્સ્વસ્તિકં શકટસ્થિતમ્
મધ, હૈયંગવીન ઘી અને શુભ ભોજન રથ પર મુકેલું હતું.
દદર્શ બાલકં ગોપી સ્નાત્વાઽઽગત્ય સ્વમન્દિરમ્
સ્નાન કરીને ઘરે પાછી આવી ત્યારે ગોપીએ એક બાળકને જોયો.
દૃષ્ટ્વા પપ્રચ્છ બાલાંશ્ચ અહો કર્મેદમદ્ભુતમ્
આ જોઈને તેણે બાળકોને પૂછ્યું: 'અરે, આ કેટલું અદ્ભુત કામ છે!'
યશોદાવચનં શ્રુત્વા સર્વમૂચુશ્ચ બાલકાઃ
યશોદાના શબ્દો સાંભળી બધા બાળકો બોલ્યા.
બાલાનાં વચનં શ્રુત્વા ચુકોપ નન્દગેહિની
બાળકોના શબ્દો સાંભળી નંદજીની પત્ની ગુસ્સે થઈ ગઈ.
પલાયમાનં ગોવિન્દં ગ્રહીતું ન શશાક હ
પલાયન પામતા ગોવિંદને પકડવામાં તે અસમર્થ રહી.
યશોદા ભ્રમણં કૃત્વા વિશ્રાન્તા ઘર્મસંયુતા
યશોદાએ શોધખોળ કરી, પછી થાકી ને પસીનાથી ભીની થઈ આરામ કરવા બેસી ગઈ.
વિશ્રાન્તાં માતરં દૃષ્ટ્વા કૃપાલુઃ પુરુષોત્તમઃ ।।4.14.
માતાને આરામ કરતી જોઈ દયાળુ પુરુષોત્તમ—
કરે ધૃત્વા ચ તં દેવી સમાનીય સ્વમાલયમ્
દેવી એ તેનું હાથ પકડીને તેને પોતાના ઘરે લઈ ગઈ.
બદ્ધ્વા કૃષ્ણં યશોદા સા જગામ સ્વાલયં પ્રતિ
યશોદાએ કૃષ્ણને બાંધીને પોતાના ઘર તરફ ગઈ.
શ્રીકૃષ્ણસ્પર્શમાત્રેણ સહસા તત્ર નારદ
નારદ, માત્ર શ્રીકૃષ્ણના સ્પર્શથી—
સુવેષઃ પુરુષો દિવ્યો વૃક્ષાદાવિર્બભૂવ હ
એક સુંદર વેશધારી દિવ્ય પુરુષ અચાનક એ વૃક્ષમાંથી દેખાયો.
પ્રણમ્ય જગતીનાથં શાતકૌમ્ભપરિચ્છદમ્
જગતના સ્વામી, સોનાના આભૂષણોથી શોભતા, તેમને વંદન કરીને,
સા વૃક્ષપતનં દૃષ્ટ્વા ભિયા ત્રસ્તા વ્રજેશ્વરી
તે વૃક્ષ પડતું જોઈને, વ્રજની રાણી ભયથી ગભરાઈ ગઈ હતી,
આજગ્મુર્ગોકુલસ્થાશ્ચ ગોપા ગોપ્યશ્ચ તદ્ગૃહમ્
ગોકુલમાં રહેતા ગોપ અને ગોપીઓ એ ઘરમાં આવી પહોંચ્યા,
અત્યન્તસ્થવિરે કાલે તનયોઽયં બભૂવ હ
અતિ વૃદ્ધ વયે પણ એક પુત્રનો જન્મ થયો હતો,
સુમતિર્નાસ્તિ તે સત્યં જ્ઞાતં નન્દવ્રજેશ્વરિ
નંદ, વ્રજની રાણી, તારી સમજણ પૂરતી નથી, એ તો સાચું જાણી લીધું છે,
પુત્રં બદ્ધ્વા ગવ્યહેતોર્વૃક્ષમૂલે ચ નિષ્ઠુરે 4.14.
ગાયોને દૂધ આપાવવા માટે પુત્રને વૃક્ષની કઠણ જડ પાસે બાંધી દીધો,
વૃક્ષસ્ય પતનાદ્ગોપી ભાગ્યાદ્બાલોઽપિ જીવિતઃ
વૃક્ષ પડ્યું છતાં, ગોપીની કismetથી નાનો દીકરો જીવતો બચી ગયો,
આશિષં યુયુજુર્વિપ્રા બન્દિનશ્ચ શુભાવહામ્
બ્રાહ્મણો અને સ્તુતિગાયકોએ શુભ આશીર્વાદ આપ્યા,
એવં કૃત્વા જનાઃ સર્વે પ્રયયુર્નિજમન્દિરમ્
આ રીતે બધાએ પોતપોતાના ઘરમાં પાછા જઈને શાંતિ પામી,
નન્દ ઉવાચ અથવા ત્વં ગૃહાદ્ગચ્છ ત્વયા મે કિં પ્રયોજનમ્
નંદ બોલ્યા: નહિ તો, તું ઘર છોડીને ચાલ જા; તારો મને શું ઉપયોગ છે?
શતકૂપાધિકા વાપી શતવાપીસમં સરઃ
સૌથી વધુ સો કૂવા કરતાં મોટી વાવ અને સો વાવ જેટલું વિશાળ સરોવર,
તપોદાનોદ્ભવં પુણ્યં જન્માન્તરસુખપ્રદમ્
તપ અને દાનથી પેદા થયેલું પવિત્ર સ્થાન, જે જન્મો સુધી સુખ આપે છે,
પુત્રાદપિ પરો બન્ધુર્ન ભૂતો ન ભવિષ્યતિ યશોદા રોહિણી ચૈવ નિયુક્તા ગૃહકર્મણિ
પુત્ર કરતાં પણ મોટો મિત્ર ક્યારેય થયો નથી કે થશે નહીં; યશોદા અને રોહિણી ઘરકામમાં લાગી ગઈ છે,
નારદ ઉવાચ ભગવન્હેતુના કેન વૃક્ષત્વં સમવાપ હ
નારદે પૂછ્યું: ભગવાન, કયા કારણથી એ વૃક્ષ બન્યો હતો?