શબ્દાર્દ્ધં વા તદર્દ્ધં વા ક્ષમૌ વક્તું દિનેદિને
રોજે રોજ તેઓ અડધું શબ્દ કે અડધો અવાજ બોલી શકતા થયા.
બાલો દ્વિપાદં પાદં વા ગન્તું શક્તો બભૂવ હ
બાળક બે પગલાં કે એક પગલું ચાલવા લાગ્યો.
વર્ષાધિકો હિ વયસા કૃષ્ણાત્સંકર્ષણઃ સ્વયમ્
સંકર્ષણ વયમાં કૃષ્ણથી એક વર્ષથી પણ મોટો હતો.
વ્રજન્તૌ ગોકુલે બાલૌ પ્રહૃષ્ટગમને ક્ષમૌ
બંને બાળકો ગોકુલમાં આનંદથી જમીન પર ફરતા હતા.
ગર્ગો જગામ મથુરાં વસુદેવાશ્રમં મુને 4.13.
ગરગ મુનિ મથુરામાં વસુદેવના આશ્રમમાં ગયા.
મુનિસ્તં કથયામાસ કુશલં સુમહોત્સવમ્
મુનિએ તેને મોટો ઉત્સવ અને સૌની સુખાકારીની વાત કહી.
દેવકી પરમપ્રીત્યા પપ્રચ્છ ચ પુનઃપુનઃ
દેવકી અત્યંત પ્રેમથી વારંવાર પૂછતી હતી.
ગર્ગસ્તાવાશિષં દત્ત્વા જગામ સ્વાલયં મુદા
ગરગે તેમને આશીર્વાદ આપી આનંદથી પોતાના ઘરે પાછા ગયા.
શ્રીનારાયણ ઉવાચ પઞ્ચાશત્કામિનીનાં ચ પતિર્ગન્ધર્વપુઙ્ગવઃ
શ્રીનારાયણએ કહ્યું: પચાસ કામનાવાળી સ્ત્રીઓના પતિ સર્વે ગંધર્વોમાં શ્રેષ્ઠ બન્યો હતો.
તાસાં પ્રાણાધિકસ્ત્વં ચ શૃઙ્ગારનિપુણો યુવા
એ સ્ત્રીઓમાં, તું જ એમના જીવથી પણ વધુ પ્રિય અને પ્રેમકૌશલ્યમાં નિપુણ યુવાન હતો.
તતોઽધુના બ્રહ્મપુત્રો વૈષ્ણવોચ્છિષ્ટભોજનાત્
પછી, બ્રહ્માના પુત્ર, વૈષ્ણવોના બચેલા ભોજન ખાવાથી—
કથિતં કૃષ્ણચરિતં નામાન્નપ્રાશનાદિકમ્
કૃષ્ણના જીવનની વાર્તા, જેમાં નામકરણ અને અન્નપ્રાશનનો સમાવેશ થાય છે, સંભળાવવામાં આવી.
એકદા નન્દપત્ની ચ સ્નાનાર્થં યમુનાં યયૌ
એક દિવસ નંદજીની પત્ની સ્નાન કરવા માટે યમુના નદી પર ગઈ.
દધિદુગ્ધાજ્યતક્રં ચ નવનીતં મનોરમમ્
તેણે દહીં, દુધ, ઘી, છાસ અને મીઠું નવણીત જોયું.
મધુ હૈયઙ્ગવીનં યત્સ્વસ્તિકં શકટસ્થિતમ્
મધ, હૈયંગવીન ઘી અને શુભ ભોજન રથ પર મુકેલું હતું.
દદર્શ બાલકં ગોપી સ્નાત્વાઽઽગત્ય સ્વમન્દિરમ્
સ્નાન કરીને ઘરે પાછી આવી ત્યારે ગોપીએ એક બાળકને જોયો.
દૃષ્ટ્વા પપ્રચ્છ બાલાંશ્ચ અહો કર્મેદમદ્ભુતમ્
આ જોઈને તેણે બાળકોને પૂછ્યું: 'અરે, આ કેટલું અદ્ભુત કામ છે!'
યશોદાવચનં શ્રુત્વા સર્વમૂચુશ્ચ બાલકાઃ
યશોદાના શબ્દો સાંભળી બધા બાળકો બોલ્યા.
બાલાનાં વચનં શ્રુત્વા ચુકોપ નન્દગેહિની
બાળકોના શબ્દો સાંભળી નંદજીની પત્ની ગુસ્સે થઈ ગઈ.
પલાયમાનં ગોવિન્દં ગ્રહીતું ન શશાક હ
પલાયન પામતા ગોવિંદને પકડવામાં તે અસમર્થ રહી.
યશોદા ભ્રમણં કૃત્વા વિશ્રાન્તા ઘર્મસંયુતા
યશોદાએ શોધખોળ કરી, પછી થાકી ને પસીનાથી ભીની થઈ આરામ કરવા બેસી ગઈ.
વિશ્રાન્તાં માતરં દૃષ્ટ્વા કૃપાલુઃ પુરુષોત્તમઃ ।।4.14.
માતાને આરામ કરતી જોઈ દયાળુ પુરુષોત્તમ—
કરે ધૃત્વા ચ તં દેવી સમાનીય સ્વમાલયમ્
દેવી એ તેનું હાથ પકડીને તેને પોતાના ઘરે લઈ ગઈ.
બદ્ધ્વા કૃષ્ણં યશોદા સા જગામ સ્વાલયં પ્રતિ
યશોદાએ કૃષ્ણને બાંધીને પોતાના ઘર તરફ ગઈ.
શ્રીકૃષ્ણસ્પર્શમાત્રેણ સહસા તત્ર નારદ
નારદ, માત્ર શ્રીકૃષ્ણના સ્પર્શથી—
સુવેષઃ પુરુષો દિવ્યો વૃક્ષાદાવિર્બભૂવ હ
એક સુંદર વેશધારી દિવ્ય પુરુષ અચાનક એ વૃક્ષમાંથી દેખાયો.
પ્રણમ્ય જગતીનાથં શાતકૌમ્ભપરિચ્છદમ્
જગતના સ્વામી, સોનાના આભૂષણોથી શોભતા, તેમને વંદન કરીને,
સા વૃક્ષપતનં દૃષ્ટ્વા ભિયા ત્રસ્તા વ્રજેશ્વરી
તે વૃક્ષ પડતું જોઈને, વ્રજની રાણી ભયથી ગભરાઈ ગઈ હતી,
આજગ્મુર્ગોકુલસ્થાશ્ચ ગોપા ગોપ્યશ્ચ તદ્ગૃહમ્
ગોકુલમાં રહેતા ગોપ અને ગોપીઓ એ ઘરમાં આવી પહોંચ્યા,
અત્યન્તસ્થવિરે કાલે તનયોઽયં બભૂવ હ
અતિ વૃદ્ધ વયે પણ એક પુત્રનો જન્મ થયો હતો,