તં વસું દર્શયિત્વા ચ શિશુરૂપો બભૂવ હ
વસુનું રૂપ બતાવીને, તે બાળક બની ગયો.
અયોનિસંભવશ્ચાયમાવિર્ભૂતો મહીતલે
એ માટી પર ગર્ભ વગર પ્રગટ થયો છે.
આવિર્ભૂય વસું મૂર્તિં દર્શયિત્વા જગામ હ
વસુનું સ્વરૂપ દર્શાવીને, તે ચાલ્યો ગયો.
શુક્લઃ પીતસ્તથા રક્ત ઇદાનીં કૃષ્ણતાં ગતઃ
એ પહેલા સફેદ, પછી પીળો, પછી લાલ હતો, અને હવે કાળો થયો છે.
ત્રેતાયાં રક્તવર્ણોઽયં પીતોઽયં દ્વાપરે વિભુઃ
ત્રેતા યુગમાં એ લાલ રંગનો હતો, દ્વાપર યુગમાં પીળો હતો, હે મહાન.
પરિપૂર્ણતમં બ્રહ્મ તેન કૃષ્ણ ઇતિ સ્મૃતઃ
કારણ કે એ સર્વથી પૂર્ણ બ્રહ્મ છે, તેથી તેને કૃષ્ણ કહેવાય છે.
શિવસ્ય વાચકઃ ષશ્ચ નકારો ધર્મવાચકઃ
'શ' શબ્દ શિવનું સૂચન કરે છે, અને 'ન' ધર્મનું.
નરનારાયણાર્થસ્ય વિસર્ગો વાચકઃ સ્મૃતઃ
વિસર્ગ (ઃ) નર અને નારાયણના અર્થને દર્શાવે છે.
સર્વાધારઃ સર્વબીજસ્તેન કૃષ્ણ ઇતિ સ્મૃતઃ
બધા માટે આધાર અને બધાનું બીજ છે, તેથી તેમને કૃષ્ણ કહેવાય છે.
અકારો દાતૃવચનસ્તેન કૃષ્ણ ઇતિ સ્મૃતઃ 4.13.
‘અ’ અક્ષર દાતા તરીકે ઓળખાય છે, તેથી તેમને કૃષ્ણ કહેવાય છે.
અકારઃ પ્રાપ્તિવચનસ્તેન કૃષ્ણ ઇતિ સ્મૃતઃ
‘અ’ અક્ષર પ્રાપ્તિને દર્શાવે છે, તેથી તેમને કૃષ્ણ કહેવાય છે.
અકારો દાતૃવચનસ્તેન કૃષ્ણ ઇતિ સ્મૃતઃ
‘અ’ અક્ષર દાતા તરીકે ઓળખાય છે, તેથી તેમને કૃષ્ણ કહેવાય છે.
તત્ફલં લભતે નૂનં કૃષ્ણેતિ સ્મરણે નરઃ
કૃષ્ણ નામનું સ્મરણ કરવાથી મનુષ્યને ચોક્કસપણે એ ફળ મળે છે.
કોટિજન્માંહસો નાશો ભવેદ્યત્સ્મરણાદિકાત્
શરૂઆતથી સ્મરણ કરવાથી કરોડો જન્મોના પાપોનો નાશ થાય છે.
કૃષ્ણેતિ સુંદરં નામ મંગલં ભક્તિદાયકમ્
‘કૃષ્ણ’ નામ સુંદર છે, શુભ છે અને ભક્તિ આપે છે.
ઋકારાદ્દાસ્યમતુલં ષકારાદ્ભક્તિમીપ્સિતામ્
‘ઋ’ અક્ષરથી અતુલ્ય દાસ્ય મળે છે અને ‘ષ’ અક્ષરથી ઇચ્છિત ભક્તિ મળે છે.
તત્સારૂપ્યં વિસર્ગાચ્ચ લભતે નાત્ર સંશયઃ
વિસર્ગથી તેના જેવું રૂપ મળે છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી.
ઋકારોક્તેર્ન તિષ્ઠંતિ ષકારાત્પાતકાનિ ચ
‘ઋ’ અક્ષરથી પાપો ટકતા નથી અને ‘ષ’ અક્ષરથી પાપો દૂર થાય છે.
રથં ગૃહીત્વા ધાવંતિ ગોલોકાત્કૃષ્ણકિંકરાઃ 4.13.
ગોલોકમાંથી કૃષ્ણના સેવકો રથ લઈને દોડે છે.
નામ્નઃ પ્રભાવસંખ્યાનં સંતો વક્તું ન ચ ક્ષમાઃ
સંતો નામની મહિમાની સંખ્યા ગણાવી શકતા નથી.
ગુણાન્નામપ્રભાવં ચ કિંચિજ્જાનાતિ મદ્ગુરુઃ
મારા ગુરુને નામની શક્તિ અને ગુણોમાંથી થોડું જ જાણે છે.
વેદાઃ સંતો ન જાનંતિ મહિમ્નઃ ષોડશીં કલામ્
વેદો અને સંતો તેની મહિમાના સોળમાં ભાગ પણ જાણતા નથી.
યથામતિ યથાજ્ઞાનં ગુરુવક્ત્રાદ્યથા શ્રુતમ્
જેવું સમજાયું, જેવું જાણ્યું, ગુરુના મુખમાંથી જેવું સાંભળ્યું.
દેવકીનંદનઃ શ્રીશો યશોદાનંદનો હરિઃ
તે દેવકીના આનંદ, શ્રીના સ્વામી, યશોદાના આનંદ અને હરિ છે.
સર્વાધારઃ સર્વગતિઃ સર્વકારણકારણમ્
તે બધાનો આધાર, બધાની ગતિ અને બધાના કારણનું કારણ છે.
રાધાપ્રાણો રાધિકેશો રાધિકારમણઃ સ્વયમ્
તે રાધાનો જીવ, રાધિકાનો સ્વામી અને રાધિકાનો પ્રેમી છે.
રાધિકાચિત્તચોરશ્ચ રાધાપ્રાણાધિકઃ પ્રભુઃ
રાધિકાના હૃદયને ચોરી લેનારો, રાધાને તેના પ્રાણથી પણ વધુ પ્રિય એવા પ્રભુ છે.
પરિપૂર્ણતમં બ્રહ્મ ગોવિંદો ગરુડધ્વજઃ
ગરૂડધ્વજ ધરાવનારા ગોવિંદ સર્વેમાં સર્વોત્તમ, સંપૂર્ણ બ્રહ્મ છે.
જન્મમૃત્યુહરાણ્યેવ રક્ષ નંદ શુભેક્ષણ 4.13.
હે નંદ, શુભ નજર ધરાવનારા, જન્મ અને મૃત્યુને દૂર કરનાર એ જ છે—તેણે તારી રક્ષા કરવી જોઈએ.
જ્યેષ્ઠસ્ય હલિનો નામ્નઃ સંકેતં શૃણુ મન્મુખાત્
મારા મોઢેથી મોટા ભાઈ હલિનનું નામ શું અર્થ ધરાવે છે, તે સાંભળ.