કૃમિભિઃ શૂલતુલ્યૈશ્ચ તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રૈશ્ચ ભક્ષિતઃ
એ શૂળ જેવી તીક્ષ્ણ દાંતવાળા કીડાઓ દ્વારા ખાવામાં આવે છે.
ષષ્ટિવર્ષસહસ્રાણિ વિષ્ઠાયાં ચ કૃમિર્ભવેત્ 4.8.
એ સાઠ હજાર વર્ષ સુધી ગંદગીમાં કીડો બને છે.
શ્વાપદઃ શતજન્માનિ સૃગાલઃ સપ્ત જન્મ ચ
પછી એ સો જન્મ સુધી જંગલી પ્રાણી અને સાત જન્મ સુધી સિયાળ બને છે.
તતો ભવેન્નરો મૂકો ગલત્કુષ્ઠી સદાતુરઃ
પછી એ મૌન અને કુષ્ઠરોગી મનુષ્ય બની સતત દુઃખ ભોગવે છે.
તદંતે ચ ભવેદ્દસ્યુર્ધર્મહીનશ્ચ ગૃધ્રકઃ
આ બધાના અંતે એ ધર્મવિહિન ચોર અને ગૃધ્ર બને છે.
તતો ભવેદ્દેવલકો બ્રાહ્મણશ્ચ સદાઽશુચિઃ
પછી એ દેવલક અને હંમેશા અશુદ્ધ બ્રાહ્મણ બને છે.
તાવદ્ધનાનિ વા દદ્યાદ્યદ્ભુક્તં દ્વિગુણં ભવેત્
એટલું ધન દાન કરવું જોઈએ જેટલું ભોગવાયું હોય, અથવા એના બે ગણી રકમ.
કુર્યાદ્દ્વાદશસંખ્યાકાન્યથાર્થં તદ્વ્રતે નરઃ વ્રતોપવાસપૂજાનાં વિધાનમકૃતે ચ યત્
જો વ્રત, ઉપવાસ અને પૂજાના નિયમો પાળ્યા ન હોય તો એ દોષ માટે બાર પ્રાયશ્ચિત્તો કરવું જોઈએ.
નારદ ઉવાચ જગામ સ્વગૃહં નન્દઃ કિં ચકાર મહાં પ્રભુઃ
નારદે પૂછ્યું: નંદ પોતાનાં ઘરે ગયા; પછી મહાપ્રભુએ શું કર્યું?
કિઞ્ચકાર હરિસ્તત્ર કતિવર્ષસ્થિતિઃ પ્રભોઃ
હરિએ ત્યાં શું કર્યું અને પ્રભુ કેટલા વર્ષ ત્યાં રહ્યા?
પુરા કૃતા યા પ્રતિજ્ઞા ગોલોકે રાધયા સહ
ગોલોકમાં રાધા સાથે જે પ્રતિજ્ઞા કરવામાં આવી હતી, એ શું હતી?
કીદૃગ્વૃન્દાવનં નામ મણ્ડલં કિંવિધં વદ
વૃંદાવન નામનું સ્થાન કેવું છે અને એનું મંડળ કેવું છે, એ વર્ણવો.
નન્દસ્તપઃ કિઞ્ચકાર યશોદા ચાથ રોહિણી
નંદે કયું તપ કર્યું અને યશોદા તથા રોહિણીએ શું કર્યું?
પીયૂષખંડમાખ્યાનમપૂર્વં શ્રીહરેઃ સ્મૃતમ્
શ્રીહરિનું જે અમૃતતુલ્ય અને અનોખું કથાનક છે, એ કહો.
સ્વરાસમણ્ડલક્રીડાં વર્ણય સ્વયમેવ ચ
સ્વર્ગમંડળની રમતોનું વર્ણન કરો, તમારી પોતાની ભાષામાં.
શ્રીકૃષ્ણાંશો ભવાન્સાક્ષાદ્યોગીંદ્રાણાં ગુરોર્ગુરુઃ
તમે તો સીધા શ્રીકૃષ્ણના અંશ છો, યોગીશ્વરોના ગુરુઓના પણ ગુરુ છો.
ત્વયૈવ વર્ણિતૌ પાદૌ વિલીનૌ તુ યુવાં હરેઃ
તમે જ એ બંને પગનું વર્ણન કર્યું છે, જે હવે હરિમાં લય થઈ ગયા છે.
નરશ્ચ કાર્ત્તિકેયશ્ચ શ્રીકૃષ્ણાંશા વયં નવ ।।4.9.
નર અને કાર્તિકેય તથા અમે નવેય શ્રીકૃષ્ણના અંશરૂપ છીએ.
અહો ગોલોકનાથસ્ય મહિમા કેન વર્ણ્યતે
અરે, ગોલોકના સ્વામીની મહિમા કોણ વર્ણવી શકે?
સૂકરો વામનઃ કલ્કિર્બૌદ્ધઃ કપિલમીનકૌ
વરાહ, વામન, કલ્કિ, બુદ્ધ, કપિલ અને માછલી—
કૂર્મો નૃસિંહો રામશ્ચ શ્વેતદ્વીપવિરાડ્વિભુઃ
કચ્છપ, નરસિંહ, રામ અને શ્વેતદ્વીપના મહારાજા—
વૈકુણ્ઠે કમલાકાંતો રૂપભેદાચ્ચતુર્ભુજઃ
વૈકુંઠમાં, લક્ષ્મીપ્રિય ભગવાન રૂપભેદથી ચતુર્ભુજ છે.
અસ્યૈવ તેજો નિત્યં ચ ચિત્તે કુર્વંતિ યોગિનઃ
યોગીઓ હંમેશા એ જ તેજને પોતાના હૃદયમાં ધ્યાનમાં ધરે છે.
શૃણુ વિપ્ર વર્ણયામિ યશોદાનન્દયોસ્તપઃ
હે બ્રાહ્મણ, સાંભળો, હું યશોદા અને નંદના તપની વાત કહું છું.
વસૂનાં પ્રવરો નન્દો નામ્ના દ્રોણસ્તપોધનઃ
વસુઓમાં શ્રેષ્ઠ નંદ, નામે દ્રોણ, તપથી સમૃદ્ધ હતા.
રોહિણી સર્પમાતા ચ કદ્રૂશ્ચ સર્પકારિણી
રોહિણી સર્પોની માતા હતી અને કદ્રૂ સર્પો ઉત્પન્ન કરનારી હતી.
એકદા ચ ધરા દ્રોણૌ પર્વતે ગન્ધમાદને
એક વખત દ્રોણ અને ધરા ગંધમાદન પર્વત પર હતા.
ચક્રતુશ્ચ તપસ્તત્ર વર્ષાણામયુતં મુને 4.9.
ત્યાં, હે મુનિ, તેમણે દસ હજાર વર્ષ સુધી તપ કર્યું.
ન દદર્શ હરિં દ્રોણો ધરા ચૈવ તપસ્વિની
દ્રોણે હરિને જોયા નહીં અને ધરા તપસ્વિ હોવા છતાં હરિ દર્શન ન મળ્યા.
તૌ મર્તુકામૌ દૃષ્ટ્વા ચ વાગ્બભૂવાશરીરિણી
બન્ને મૃત્યુ ઇચ્છતા હતા, ત્યારે નિર્દેહ અવાજ સંભળાયો.