આ વર્ણનશીલ પ્રસંગમાં શાલગ્રામ શિલાના વિવિધ સ્વરૂપો અને તેમની મહિમાનું ઉલ્લેખ થાય છે. પ્રથમ, એક એવી શિલાનું વર્ણન આવે છે જેમાં બે પ્રવેશદ્વાર છે, ચાર ચક્ર છે અને ગાયના ખુરાની છાપ છે. બીજી શિલા બહુ નાની છે, તેમાં બે ચક્ર છે અને તે તાજા મેઘ જેવી તેજસ્વી છે. ત્રીજી પણ નાની છે, બે ચક્ર ધરાવે છે અને જંગલનાં ફૂલોની વણાવેલી માળાથી શોભાયમાન છે. ચોથી શિલા મોટી અને ગોળાકાર છે, પરંતુ તેમાં ફૂલમાળાની શોભા નથી. પછી મધ્યસ્થ શિલાનું વર્ણન થાય છે, જે ગોળ છે, બે ચક્ર ધરાવે છે અને તેમાં બાણના ઘા દેખાય છે. બીજી મધ્યસ્થ શિલામાં સાત ચક્ર છે અને તેમાં છત્રી તથા દંડ છે. એક શિલા જાડા સ્વરૂપની છે, તેમાં બે કે સાત ચક્ર હોઈ શકે છે અને તે તાજા મેઘ જેવું ચમકે છે. બીજી એક શિલા ચક્રાકાર છે, બે ચક્ર ધરાવે છે, સમૃદ્ધિના ચિન્હોથી શોભાયમાન છે અને મેઘ સમાન તેજ ધરાવે છે. પછી સુદર્શનનું વર્ણન આવે છે, જેમાં એક જ ચક્ર છે, છુપાયેલું ચક્ર છે અને ગદા ધારણ કરે છે. એક શિલામાં વિશાળ મુખ છે, બે ચક્ર છે અને તે ભયાનક દેખાય છે. બીજી શિલામાં પણ બે ચક્ર છે, પહોળું મુખ છે અને જંગલમાળાથી સજ્જ છે. પ્રવેશદ્વારે આવેલી શિલામાં પણ બે ચક્ર છે, તે સમ અને સ્પષ્ટ છે તથા સમૃદ્ધિના ચિન્હોથી શોભાયમાન છે. પ્રદ્યુમ્નની શિલા સૂક્ષ્મ ચક્રવાળી છે, તાજા મેઘ જેવી તેજસ્વી છે. બીજી એક શિલામાં બે ચક્ર છે, એક જોડાયેલું છે અને પીઠ પર સમૃદ્ધિ વર્તે છે. અનિરુદ્ધની શિલા પીળા રંગની છે, ગોળાકાર છે અને અતિ સુંદર છે. આ પછી કહેવામાં આવે છે કે જ્યાં પણ શાલગ્રામ શિલા છે, ત્યાં ભગવાન હરિご હાજર રહે છે. જે પણ પાપ છે, જેમાં બ્રાહ્મણહત્યા જેવા મહાપાપ પણ આવે છે, એ બધાં શાલગ્રામના સ્પર્શથી ક્ષમાય જાય છે. છત્રી જેવું સ્વરૂપ રાજસ્વ આપે છે અને ગોળ સ્વરૂપ મહાસમૃદ્ધિ આપે છે. વિકૃત મુખ ગરીબી લાવે છે અને પીળો રંગ નુકસાન લાવે છે. શાલગ્રામની પૂજા સાથે સંકળાયેલા વ્રત, દાન, સ્થાપના, પિતૃકાર્ય અને દેવપૂજા—all પવિત્ર ગણાય છે. આવા ભક્તને એવું ફળ મળે છે જેમ કે બધા તીર્થોમાં સ્નાન કર્યું હોય, બધા યજ્ઞોમાં દિક્ષા લીધી હોય, તમામ દાન આપ્યા હોય અથવા પૃથ્વીપ્રદક્ષિણા કરી હોય. બધા તીર્થો એવા ભક્તના સ્પર્શની ઈચ્છા કરે છે. જે વ્યક્તિ રોજ શાલગ્રામના જળનું સેવન કરે છે, તે પણ વિશેષ પુણ્ય મેળવે છે; બધા તીર્થો તેના સ્પર્શ માટે આતુર રહે છે. જ્યાં શાલગ્રામ છે, ત્યાં હરિ સાથે અનેક ભૌતિક તત્ત્વો પણ વિલીન થઈ જાય છે. જે પણ પાપ હોય, તેમાં બ્રાહ્મણહત્યા સહિત, એ બધું શાલગ્રામના ચરણરજથી પૃથ્વી તરત પવિત્ર થઈ જાય છે. મૃત્યુ સમયે જે શાલગ્રામના જળનું સેવન કરે છે, તેને મોક્ષ અને કર્મફળથી મુક્તિ મળે છે. પણ જો કોઈ શાલગ્રામ પકડીને અસત્ય બોલે, અથવા તેનો સ્પર્શ કર્યા પછી વ્રત ન પાળે, અથવા તુલસીનું પાન શાલગ્રામ અથવા શંખમાં ચડાવવા માટે તોડે, તો તે દોષી ગણાય છે. જો શાલગ્રામ, તુલસી અને શંખ ત્રણેય એક જગ્યાએ હોય, અને કોઈ એમાં કદી પણ વિરુદ્ધ ક્રિયા કરે, તો તે એક મન્વંતર સુધી શંખચૂડાને પ્રિય રહે છે. આ રીતે શ્રી હરિએ આ ઉપદેશ આપીને વાત પૂર્ણ કરી. જેમ શ્રીમહાલક્ષ્મી પોતે હરિના હૃદય પર નિવાસ કરે છે, તેમ જ આ મહિમા પણ હરિના હૃદયમાં સ્થિર રહ્યો.